✦ تحلیل

بـه گمرک ایران اجازه داده می شود در اجرای تبصره ماده 38 قانون در خصوص شرایط، چگونگی تشریفات اظهار و ارزیابی و اسناد لازم، دستورالعمل مربوط را تهیه و پس از تایید وزیران امور اقتصادی و دارایی و راه و شهرسازی با رعایت اصل 138 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و ماده 19 آیین نامه داخلی هیات دولت اقدام نماید.

✦ تحلیل

کالای صادراتی بـه منظور انجام تشریفات گمرکی باید بـه انبارهای گمرکی تحول گردد، مگر در مواردی کـه صاحب کالا بـه صورت کتبی تقاضا نموده باشد کـه در این صورت گمرک می تواند اجازه انجام عملیات ارزیابی در خارج از این اماکن را صادر نماید. در موارد استثنایی و در صورتی کـه کالا اظهار و وجوه متعلقه تامین شده باشد، گمرک می تواند با تقاضای کتبی صاحب کالا یا نماینده قانونی وی با انجام عملیات ارزیابی کالاهای وارداتی در خارج از اماکن گمرکی نیز موافقت نماید.

✦ تحلیل

اصل اسنادی کـه باید بـه اظهارنامه ضمیمه شود عبارتند از:

الف ـ کالای ورودی: اسناد خرید، حمل (یا تصویر تصدیق شده سند حمل توسط شرکت حمل و نقل بین المللی)، ترخیصیه، قبض انبار، مجوز ها و گواهی های لازم، اسناد بانکی (در صورتی کـه کالا از طریق نظام بانکی وارد شده باشد)، گواهی مبدا، صورت عدلبندی (در صورت یکنواخت نبودن کالا) و سایر اسنادی کـه گمرک در اجرای قانون یا سایر قوانین ضروری بداند. ضمیمه نمودن سند حمل و ترخیصیه برای کالای ورودی از مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی و ویژه اقتصادی بـه سرزمین اصلی کـه در منطقه معامله شده یا قبض انبار آن تبدیل شده است ضروری نمی باشد.

تبصره 1 ـ در موارد استثنایی کـه تسلیم یک یا چند سند بجز ترخیصیه، موافقت بانک (در صورتی کـه کالا از طریق نظام بانکی وارد شده باشد) و مجوز ها و گواهی های لازم میسر نباشد، با تشخیص رییس گمرک اظهارنامه قبول و بـه جریان گذاشته می شود. ترخیص کالا منوط بـه ارایه تمامی اسناد و انجام کامل تشریفات گمرکی می باشد.

تبصره 2 ـ در مواردی کـه کشور سازنده کالا احراز شده و محصول کشورهای ممنوع المعامله نبوده و مشمول تعرفه های ترجیحی و محدودیت های مقداری نگردد، با تشخیص گمرک ایران ارایه گواهی مبدا ضروری نمی باشد.

تبصره 3 ـ در مورد اشخاص حقوقی چنانچه تنظیم و تسلیم کننده اظهارنامه غیر از صاحب کالا باشد، شخص یاد شده (کارمند شخص حقوقی) باید دارای وکالت رسمی و معرفی نامه (بر اساس متنی کـه گمرک ایران اعلام خواهد کرد) برای ترخیص کالا باشد و برگ وکالت رسمی و معرفی نامه یا تصویر آنها ضمیمه باشد و در برگ وکالت نامه رسمی حدود اختیارات وکیل تعیین شده باشد و در صورتی کـه ترخیص کننده کارگزار گمرکی باشد، نامبرده دارای وکالتنامه رسمی باشد. معرفی نامه رسمی موسسات دولتی در مورد کالای متعلق بـه آنها و معرفی نامه سفارتخانه ها با گواهی وزارت امور خارجه نسبت بـه کالای متعلق بـه سفارتخانه ها بـه جای وکالتنامه رسمی پذیرفته خواهد شد.

تبصره 4 ـ در مواردی کـه صاحب کالا شخص حقیقی باشد، قبول اظهار کالا صرفاً از طریق وی یا کارگزار گمرکی دارای وکالتنامه رسمی و کارت کارگزار گمرکی معتبر امکانپذیر است.

ب ـ کالای صدوری: قبض انبار (در صورت تحویل کالا بـه انبارهای گمرکی)، مجوز ارزیابی در خارج از اماکن گمرکی (حسب مورد)، سیاهه فروش (فاکتور)، فهرست عدلبندی (در صورت یکنواخت نبودن کالا)، گواهی ها و مجوزهای قانونی (در صورت شمول)، تصویر پروانه ورود موقت برای پردازش یا پروانه ورود قطعی برای تعیین مواد وارداتی بـه کار رفته در کالای صادراتی (حسب مورد) و سایر اسنادی کـه گمرک در اجرای مصوبات مراجع صلاحیت دار ضروری بداند.

ج ـ سایر رویه ها: اسناد و گواهی های لازم برای الصاق بـه اظهارنامه کران بری (کابوتاژ) و انتقالی و عبوری در بخش های مربوط مشخص خواهد شد.

✦ تحلیل

صاحب کالا یا نماینده قانونی وی می تواند قبل از تسلیم اظهارنامه طبق تقاضای کتبی و ارایه اسناد مالکیت و تحت نظارت ماموران تعیین شده از طرف گمرک و با قبول مسئولیت خسارات احتمالی وارده، کالای خود را رویت و بـه توزین بسته ها یا باز کردن و دیدن محتویات آنها جهت بـه دست آوردن مشخصات کالا و نمونه برداری و خشک کردن کالا و تعویض لفاف آنها اقدام نماید.

تبصره ـ انجام عملیات یاد شده و کسری احتمالی محتویات و تغییرات انجام شده در بسته بندی ناشی از این اقدامات در صورت مجلسی کـه بـه امضای مرجع تحویل گیرنده، صاحب کالا و مامور نظارت کننده گمرک خواهد رسید، درج می شود.

✦ تحلیل

کالای چند ردیف از یک فهرست کل بار (مانیفست) یا بارنامه حمل را حتی اگر کالای واحد و بـه نام شخص واحد وارد شده باشد، نمی توان در یک اظهارنامه اظهار نمود، ولی صاحب کالا یا نماینده وی می تواند برای یک ردیف کالای متعلق بـه خود در صورتی کـه بیش از یک بسته باشد در چند نوبت اظهارنامه های متعدد تنظیم و تسلیم نماید و در هر حال محتوای یک بسته کالا را نمی توان تفکیک و تقسیم و برای هر بخش اظهارنامه تنظیم و قبول نمود، مگر در مواردی کـه بخشی از محتویات بسته یاد شده با توجه بـه شرایط ورود قابل ترخیص نباشد یا برای بخشی از آن اظهارنامه مرجوعی تنظیم یا بـه صورت کتبی درخواست واگذاری بـه گمرک گردد.

تبصره 1 ـ کالای موضوع یک گشایش اعتبار یا سیاهه خرید (خرید واحد) کـه طی بارنامه های متعدد حمل می شود، قابل اظهار بـه موجب یک اظهارنامه می باشد.

تبصره 2 ـ محموله های عبوری (ترانزیتی) کـه با یک کامیون، یک بار گنج (کانتینر) یا یک واگن از مبادی ورودی بـه مقصد گمرک های داخلی اعزام یا از کشور عبور می نمایند حتی اگر موضوع چندین بارنامه یا راه نامه بوده و عبور (ترانزیت) کننده آن واحد باشد، قابل اظهار بـه موجب یک اظهارنامه عبوری (ترانزیتی) خواهد بود.

✦ تحلیل

هر گاه کالا در ظروف غیر عادی و ظروفی کـه خصوصیت غالب خود را بـه مجموعه می دهد و یا در ظروف دارای مصرف مکرر وارد گردد، هر کدام از ظرف و مظروف جداگانه طبقه بندی و مشمول شرایط و ماخذ مربوط بـه خود خواهد بود. در مواردی کـه امکان تفکیک ظرف از مظروف نباشد در این صورت ظرف و مظروف تواماً مشمول پرداخت ماخذ حقوق ورودی بالاتر خواهد بود.

تبصره ـ بارگنج ها (کانتینرها) و سایر ظروف و تکیه گاه های دارای مصرف مکرر بـه عنوان ورود موقت پذیرفته می شود

✦ تحلیل

در مواردی کـه حقوق ورودی یا عوارض صادراتی از روی وزن دریافت می شود، وزن کالا باید با تمام لفاف و ظروف درونی و بیرونی آن بـه حال و وضع عادی هنگام اظهار در گمرک بـه وسیله توزین، تعیین و سپس وزن تقریبی ظرف (اعم از هر نوع محفظه و لفاف و تکیه گاه و نظایر آن) بـه شرح زیر محاسبه و از آن کسر گردد:

1 ـ برای شیشه جام در صندوق های مشبک (قفسه) بیست درصد وزن با ظرف.

2 ـ برای شیشه جام و شیشه آلات و چینی در صندوق سی درصد وزن با ظرف.

3 ـ برای شیشه آلات و چینی در کارتن و در ظروف دیگر پانزده درصد وزن با ظرف.

4 ـ برای مواد نسجی و اشیاء ساخته شده از آن در صندوق چوبی بیست درصد وزن با ظرف.

5 ـ برای کالاها در کارتن (به جز شیشه آلات و چینی) هشت درصد وزن با ظرف.

6 ـ برای سایر کالا هایی کـه در صندوق یا ظروف چوبی یا فلزی وارد می شوند، پانزده درصد وزن با ظرف.

7 ـ برای کالایی کـه در جوف حصیر، زنبیل یا کیسه یا لفاف های پارچه و غیر ه وارد می شود سه درصد وزن با ظرف.

اوزان تقریبی یاد شده در بندهای مذکور شامل لفاف هایی کـه کالا را بـه طور ناقص بپوشاند از قبیل تخته مشبک یا قفسه (جز در مورد شیشه جام) نخواهد بود و همیشه وزن خالص حقیقی کالا باید تعیین شود.

✦ تحلیل

اصلاح 1400/05/03 ـ گمرک ایران می تواند در موارد ضروری از صاحب کالا بخواهد صحت مندرجات مدارک تسلیمی کالای وارداتی و صلاحیت صادر کننده آنها را بـه تصدیق اتاق بازرگانی، صنایع و معادن و کشاورزی ایران (اتاق ایران) در کشور مبدا برساند. صحت مهر و امضای اتاق بازرگانی، صنایع و معادن و کشاورزی ایران (اتاق ایران) محل باید بـه تایید کنسولگری جمهوری اسلامی ایران در کشور مبدا رسیده باشد.