آیین نامه اجرایی قانون امور گمرکی 1390 مصوب 1391/12/06
مبحث پنجم ـ عبور (ترانزیت) خارجی (مواد 95 – 109)
مبحث پنجم ـ عبور (ترانزیت) خارجی (مواد 95 – 109)
عبور دهنده با تسلیم اظهارنامه بـه گمرک، متعهد می گردد کالا را ظرف مهلتی کـه متناسب با مسافت، نوع وسیله حمل و فصول سال تعیین می شود از طریق گمرک خروجی مشخص شده در پروانه عبور، خارج نماید.
تبصره 1 ـ مدت زمان و مسیرهای عبور کالاهای خارجی از قلمرو گمرکی توسط وزارت راه و شهرسازی و با هماهنگی گمرک ایران تعیین می گردد.
تبصره 2 ـ تمدید مهلت پروانه یا تغییر گمرک خروجی با موافقت گمرک ورودی یا گمرک ایران و با اعلام مراتب بـه گمرک های ذی ربط امکانپذیر است.
تبصره 3 ـ تجدید و ترمیم بسته بندی، درجه بندی و عملیات برای تسهیل حمل کالای عبوری، پس از درخواست کتبی صاحب کالا یا نماینده قانونی وی با نظارت گمرک، مجاز می باشد. هرگونه خسارت وارده بـه کالا ناشی از اجرای این ماده بـه عهده درخواست کننده می باشد.
تبصره 4 ـ گمرک و سازمان های ذی ربط، درخواست عبور دهنده مبنی بر تخلیه کالا در اماکن گمرکی یا انتقال کالا از بارگنج (کانتینر) بـه کامیون، واگن یا هواپیما و بالعکس را می پذیرند.
کالای عبوری پس از انجام کنترل های گمرکی و تودیع تضمین در گمرک ورودی، مهر و موم (پلمب) می گردد و در صورتی کـه وسیله نقلیه قابل مهر و موم (پلمب) شدن باشد بـه مهر و موم (پلمب) وسیله نقلیه اکتفا می شود. در صورتی کـه بارگنج یا وسیله نقلیه حامل کالای عبوری بـه هنگام ورود دارای مهر و موم (پلمب) سالم باشد گمرک ضمن کنترل مهر و موم (پلمب) نسبت بـه الصاق مهر و موم (پلمب) جدید اقدام می نماید. در موارد ظن قوی بـه وجود تخلف، گمرک می تواند علاوه بر کنترل مهر و موم (پلمب) محموله ها را با اسناد و اظهارنامه تطبیق نماید.
تبصره ـ در صورت نبودن وسایل نقلیه مناسب و یا عدم امکان مهر و موم (پملب)، گمرک مبدا می تواند با اعمال روش های کنترلی مناسب اجازه عبور را بدهد.
در مواردی کـه وسیله نقلیه حامل کالای عبوری بـه علت نقص فنی یا سانحه یا دلایل موجه دیگر متوقف می شود، عبور دهنده یا حامل باید مراتب را بـه نزدیکترین گمرک اطلاع دهد تا با نظارت گمرک و پس از رفع مشکل یا بارگیری کالا در وسیله دیگری کـه قابل مهروموم (پلمب) باشد، کالا عبور داده شود. در این موارد نیز ضمن تنظیم صورت مجلس و درج شماره مهر و موم (پلمب) در اسناد مربوط، مراتب بـه گمرک های ورودی و خروجی اعلام خواهد شد.
عبور خارجی کالا برای شرکت های حمل و نقل ایرانی دارای مجوز فعالیت از وزارت راه و شهرسازی از نظر سپردن تضمین در حکم کالای مجاز تلقی می شود.
تبصره 1 ـ کالای تحت پوشش کارنه تیر بدون نیاز بـه تسلیم اظهارنامه و سپردن تضمین، عبور (ترانزیت) می شود.
تبصره 2 ـ در مواردی کـه کالای عبوری بـه وسیله پست دولتی یا شرکت های حمل و نقل ریلی یا راه آهن اظهار و بـه شیوه ریلی حمل می شود و همچنین کالای غیر تجاری همراه مسافران عبوری، بـه جای تضمین با اخذ تعهد اقدام بـه صدور پروانه عبور (ترانزیت) می شود.
مدارک لازم برای الصاق بـه اظهارنامه عبور خارجی بـه شرح زیر می باشد:
الف ـ تصویر سیاهه خرید.
ب ـ تصویر صورت عدلبندی در صورت یکنواخت نبودن کالا.
پ ـ بارنامه یا راه نامه یا تصویر تصدیق شده آنها توسط موسسه حمل و نقل یا فهرست کل بار (مانیفست) لنج یا قبض انبار صادره بـه وسیله مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی و ویژه اقتصادی.
ت ـ ترخیصیه بـه استثنای کالاهای حمل شده توسط لنج یا کالای وارده از طریق مرزهای زمینی.
ث ـ گواهی های مستند بـه قوانین مربوط کـه در آنها بـه لزوم اخذ گواهی برای کالای عبوری تصریح گردیده است.
ج ـ اصل قبض انبار (در صورت عدم حمل یکسره کالا).
پروانه عبور خارجی پس از انجام تشریفات مقرر بـه ازای هر واحد حمل بـه عبور دهنده تسلیم می گردد تا بـه موجب آن کالای خود را تحویل گرفته و حمل نماید. پروانه عبور باید در طول مسیر عبور همراه حامل کالا باشد. یک نسخه از اظهارنامه عبور و اسناد ضمیمه از طرف گمرک ورودی مستقیماً بـه گمرک خروجی ارسال می گردد تا پس از وصول محموله بـه آن گمرک نسبت بـه تصدیق خروج کالا در اظهارنامه اقدام و بـه گمرک ورودی اعاده نماید.
تبصره ـ در مورد کالای همنوع مازاد بر پنج درصد و کالای غیر همنوع موضوع ماده 54 قانون جهت اجرای تبصره 2 ماده 108 قانون صرفاً کالای اضافی نگهداری و باقیمانده کالا کـه با اظهار مطابقت دارد اجازه عبور داده می شود.
در مواردی کـه کالای عبور خارجی موضوع یک پروانه با بیش از یک وسیله حمل می گردد گمرک ورودی مشخصات محموله، وسیله حمل، شماره پروانه عبور و شماره مهر و موم (پلمب) الصاقی، نام گمرک خروجی، مهلت مقرر جهت عبور از قلمرو گمرکی و سایر اطلاعات مورد نیاز را در پته عبور قید و بـه همراه یک نسخه تصویر پروانه، تحویل عبور دهنده می نماید کـه در طول مسیر و برای خروج از قلمرو گمرکی حکم اصل پروانه را خواهد داشت. در این گونه موارد اصل پروانه همراه آخرین وسیله نقلیه ارسال و بـه گمرک خروجی تسلیم خواهد شد. در هر حال تسویه تضمین یا تعهد موکول بـه ارایه اصل پروانه و تایید خروج یا تحویل تمام محموله عبوری بـه گمرک خواهد بود.
کالای عبوری را می توان با موافقت گمرک ایران بـه گمرک های داخلی در طول مسیر عبور تحویل و برای سایر منظورهای ماده (47 قانون اظهار و طبق مقررات مربوط ترخیص نمود، بـه شرط اینکه در کالا دخل و تصرفی نشده باشد. در این موارد پروانه عبوری توسط گمرک داخلی ابطال و مراتب بـه گمرک های ورودی و خروجی اعلام خواهد شد.
توقف وسیله حمل برای انجام عملیات بازرسی و مهر و موم (پلمب) مجدد موضوع ماده 55 قانون کـه در نهایت منجر بـه ادامه مسیر وسیله حمل و نقل می گردد نباید از بیست و چهار ساعت تجاوز نماید.
چنانچه در مرز خروجی یا گمرک داخلی مشاهده گردد محفظه بار و مهر و موم (پلمب) بارگنج (کانتینر) یا وسیله نقلیه دست نخورده است، بازرسی محتویات ضرورتی ندارد مگر در موارد ظن قوی بـه وجود تخلف کـه در این صورت با اجازه رییس گمرک مربوط، پس از بررسی چنانچه مغایرتی مشاهده نشود، صورت مجلس تنظیم و ضمن درج شماره مهر و موم های (پلمب های) قبلی و جدید در آن نتیجه بررسی قید و حسب مورد اجازه خروج محموله یا تخلیه آن و انجام سایر اقدامات داده می شود.
گمرک خروجی موظف است مندرجات پروانه عبور و وضع مهر و موم (پلمب) و مشخصات ظاهری را تطبیق نموده و پس از حصول اطمینان از مطابقت، اجازه تخلیه یا خروج کالا را تحت نظارت مامورین گمرک صادر نماید.
پس از تحویل کالا بـه گمرک مقصد و یا خروج محموله از قلمرو گمرکی گمرک یاد شده بلافاصله مراتب را بـه گمرک ورودی اعلام و اظهارنامه گواهی شده توسط رییس گمرک مربوط، بـه اظهار کننده یا نماینده وی تسلیم می شود تا جهت ابطال تعهدات یا تضمین ها بـه گمرک ورودی تسلیم نماید. پروانه عبور کـه خروج کالا در پشت آن گواهی شده، در گمرک خروجی بایگانی و علاوه بر آن بـه محض تحویل یا خروج کالا مراتب در رایانه یا دفتر مخصوص شماره گذاری و مهر و موم (پلمب) و ثبت می شود.
هرگونه کاهش یا افزایش در اقلام ممنوع عبور خارجی بنا بـه پیشنهاد شورای امنیت کشور بـه تصویب هیات وزیران خواهد رسید.
تبصره ـ ممنوعیت عبور اقلام افزایشی سه ماه پس از ابلاغ تصویب نامه هیات وزیران قابل اجرا خواهد بود.
در مواردی کـه عبور کالا بدون تخلیه و تحویل بـه اماکن گمرکی میسر نمی باشد و مقصد بارنامه غیر از گمرک ورودی باشد در حکم حمل یکسره خواهد بود.
از زمان وقوع تخلف گمرکی در رویه عبور خارجی تا صدور و ابلاغ حکم قطعی مراجع قضایی، تصمیم گیری در مورد کاهش تسهیلات برای شرکت های حمل و نقل بین المللی با گمرک ایران است.
