قانون بازار اوراق بهادار مصوب 1384/09/01
فصل اول ـ تعاریف و اصطلاحات (1)
فصل اول ـ تعاریف و اصطلاحات (1)
اصطلاحات و واژه هایی کـه در این قانون به کار رفته است، دارای معانی زیر می باشند:
1 ـ شورای عالی بورس و اوراق بهادار: شورایی است کـه به موجب ماده 3 این قانون تشکیل می شود و بعد از این "شورا" نامیده می شود.
2 ـ سازمان بورس و اوراق بهادار: سازمانی است کـه به موجب ماده 5 این قانون تشکیل می شود و بعد از این "سازمان" نامیده می شود.
3 ـ بورس اوراق بهادار: بازاری متشکل و خودانتظام است کـه اوراق بهادار در آن توسط کارگزاران و یا معامله گران طبق مقررات این قانون، مورد داد و ستد قرار می گیرد. بورس اوراق بهادار (که از این پس بورس نامیده می شود) در قالب شرکت سهامی عام تاسیس و اداره می شود.
4 ـ هیات داوری: هیاتی است کـه به موجب ماده 37 این قانون تشکیل می شود.
5 ـ کانون: کانونهای کارگزاران، معامله گران، بازارگردانان، مشاوران، ناشران، سرمایه گذاران و سایر مجامع مشابه، تشکل های خودانتظامی است کـه به منظور تنظیم روابط بین اشخاصی کـه طبق این قانون به فعالیت در بازار اوراق بهادار اشتغال دارند، طبق دستورالعمل های مصوب "سازمان" به صورت موسسه غیردولتی، غیرتجاری و غیرانتفاعی به ثبت می رسند.
6 ـ تشکل خودانتظام: تشکلی است کـه برای حُسن انجام وظایفی کـه به موجب این قانون بر عهده دارد و همچنین برای تنظیم فعالیت های حرفه ای خود و انتظام بخشیدن به روابط بین اعضاء، مجاز است ضوابط و استانداردهای حرفه ای و انضباطی را کـه لازم می داند، با رعایت این قانون، وضع و اجرا کند.
7 ـ شرکت سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه: شرکتی است کـه امور مربوط به ثبت، نگهداری، انتقال مالکیت اوراق بهادار و تسویه وجوه را انجام می دهد.
8 ـ بازارهای خارج از بورس: بازاری است در قالب شبکه ارتباط الکترونیک یا غیر الکترونیک کـه معاملات اوراق بهادار در آن بر پایه مذاکره صورت می گیرد.
9 ـ بازار اولیه: بازاری است کـه اولین عرضه و پذیره نویسی اوراق بهادار جدیدالانتشار در آن
انجام می شود و منابع حاصل از عرضه اوراق بهادار در اختیار ناشر قرار می گیرد. 10 ـ بازار ثانویه: بازاری است کـه اوراق بهادار پس از عرضه اولیه، در آن مورد داد و ستد قرار می گیرد.
11 ـ بازار مشتقه: بازاری است کـه در آن قراردادهای آتی و اختیار معامله مبتنی بر اوراق بهادار یا کالا داد و ستد می شود.
12 ـ ناشر: شخص حقوقی است کـه اوراق بهادار را به نام خود منتشر می کند.
13 ـ کارگزار: شخص حقوقی است کـه اوراق بهادار را برای دیگران و به حساب آنها معامله می کند.
14 ـ کارگزار/ معامله گر: شخص حقوقی است کـه اوراق بهادار را برای دیگران و به حساب آنها و یا به نام و حساب خود معامله می کند.
15 ـ بازارگردان: کارگزار/ معامله گری است کـه با اخذ مجوز لازم با تعهد به افزایش نقد شوندگی و تنظیم عرضه و تقاضای اوراق بهادار معین و تحدید دامنه نوسان قیمت آن، به داد و ستد آن اوراق می پردازد.
16 ـ مشاور سرمایه گذاری: شخص حقوقی است کـه در قالب قراردادی مشخص، درباره خرید و فروش اوراق بهادار، به سرمایه گذار مشاوره می دهد.
17 ـ سبد گردان: شخص حقوقی است کـه در قالب قراردادی مشخص و به منظور کسب انتفاع، به خرید و فروش اوراق بهادار برای سرمایه گذار می پردازد.
18 ـ شرکت تامین سرمایه: شرکتی است کـه به عنوان واسطه بین ناشر اوراق بهادار و عامه سرمایه گذاران فعالیت می کند و می تواند فعالیت های کارگزاری، معامله گری، بازارگردانی، مشاوره، سبد گردانی، پذیره نویسی، تعهد پذیره نویسی و فعالیت های مشابه را با اخذ مجوز از "سازمان" انجام دهد.
19 ـ صندوق بازنشستگی: صندوق سرمایه گذاریی است کـه با استفاده از طرحهای پس انداز و سرمایه گذاری، مزایای تکمیلی را برای دوران بازنشستگی اعضای آن فراهم می کند.
20 ـ صندوق سرمایه گذاری: نهادی مالی است کـه فعالیت اصلی آن سرمایه گذاری در اوراق بهادار می باشد و مالکان آن به نسبت سرمایه گذاری خود، در سود و زیان صندوق شریک اند.
21 ـ نهادهای مالی: منظور نهادهای مالی فعال در بازار اوراق بهادارند کـه از آن جمله می توان به کارگزاران، کارگزاران/ معامله گران، بازارگردانان، مشاوران سرمایه گذاری، موسسات رتبه بندی، صندوق های سرمایه گذاری، شرکت های سرمایه گذاری، شرکت های پردازش اطلاعات مالی، شرکت های تامین سرمایه و صندوق های بازنشستگی اشاره کرد.
22 ـ شرکت مادر (هلدینگ): شرکتی کـه با سرمایه گذاری در شرکت سرمایه پذیر جهت کسب انتفاع، آن قدر حق رای کسب می کند کـه برای کنترل عملیات شرکت، هیات مدیره را انتخاب کند و یا در انتخاب اعضای هیات مدیره موثر باشد.
23 ـ ارزش یاب: کارشناس مالی است کـه دارایی ها و اوراق بهادار موضوع این قانون را مورد ارزشیابی قرار دهد.
24 ـ اوراق بهادار: هر نوع ورقه یا مستندی است کـه متضمن حقوق مالی قابل نقل و انتقال برای مالک عین و یا منفعت آن باشد. شورا، اوراق بهادار قابل معامله را تعیین و اعلام خواهد کرد. مفهوم ابزار مالی و اوراق بهادار در متن این قانون، معادل هم در نظر گرفته شده است.
25 ـ انتشار: انتشار عبارت است از صدور اوراق بهادار برای عرضه عمومی.
26 ـ عرضه عمومی: عرضه اوراق بهادار منتشره به عموم جهت فروش.
27 ـ عرضه خصوصی: فروش مستقیم اوراق بهادار توسط ناشر به سرمایه گذاران نهادی است.
28 ـ پذیره نویسی: فرآیند خرید اوراق بهادار از ناشر و یا نماینده قانونی آن و تعهد پرداخت وجه کامل آن طبق قرارداد.
29 ـ تعهد پذیره نویسی: تعهد شخص ثالث برای خرید اوراق بهاداری کـه ظرف مهلت پذیره نویسی به فروش نرسد.
30 ـ اعلامیه پذیره نویسی: اعلامیه ای است کـه از طریق آن، اطلاعات مربوط به ناشر و اوراق بهادار قابل پذیره نویسی در اختیار عموم قرار می گیرد.
31 ـ بیانیه ثبت: مجموعه فرمها، اطلاعات و اسناد و مدارکی است کـه در مرحله تقاضای ثبت شرکت، به سازمان داده می شود.
32 ـ اطلاعات نهانی: هرگونه اطلاعات افشاء نشده برای عموم کـه به طور مستقیم و یا غیرمستقیم به اوراق بهادار، معاملات یا ناشر آن مربوط می شود و در صورت انتشار بر قیمت و یا تصمیم سرمایه گذاران برای معامله اوراق بهادار مربوط تاثیر می گذارد.
33 ـ سبد: مجموعه دارایی های مالی است کـه از محل وجوه سرمایه گذاران خریداری می شود.