ماموریت ها و وظایف سازمان در چهارچوب ماده 3 و تبصره های 1 و 3 آن در این قانون بـه شرح زیر می باشد:

1 ـ تعیین، تدوین، بـه روز رسانی و نشر استانداردهای ملی

تبصره 1 ـ فهرست کالاها و تجهیزات پزشکی و استاندارد آنها بـه موجب آیین نامه ای خواهد بود کـه با پیشنهاد سازمان و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی بـه تصویب هیات وزیران می رسد.

تبصره 2 ـ سازمان ملی استاندارد ایران بـه عنوان تنها مرجع رسمی اعطای نشان حلال موظف است بـه منظور حصول اطمینان از انطباق استانداردهای حلال با موازین فقه اسلامی و نظارت بر اجرای آن یک فقیه مجتهد متجزی صاحب نظر در مسائل حلال بـه شورای نگهبان پیشنهاد و پس از تایید فقهای شورای نگهبان با حکم رئیس سازمان برای چهار سال منصوب نماید. این حکم برای دوره های بعدی قابل تمدید می باشد. حکم این ماده نافی اختیارات و نظرات فقهای شورای نگهبان در اصل چهارم 4 قانون اساسی نیست. در مورد ذبح و صید حلال رعایت ماده 6 قانون نظارت شرعی بر ذبح و صید مصوب 1387/12/14 الزامی است.

2 ـ مشارکت در تدوین استانداردهای منطقه ای و بین المللی از طریق عضویت فعال در کمیته های فنی

3 ـ انجام مطالعات تطبیقی برای دستیابی بـه تجارب سایر کشورها در حوزه های مرتبط با استانداردسازی

4 ـ توسعه استانداردهای پژوهش محور در جهت ارتقای کیفیت کالا و خدمات هماهنگ با استانداردهای بین المللی

5 ـ انجام تحقیقات بـه منظور تدوین و بـه روز رسانی استانداردها، بهبود روش ها و سامانه ها با بهره گیری از توانمندی های بخش های درون و برون سازمانی و اقدام بـه بومی سازی استانداردهای بین المللی بر پایه الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت تبصره ـ پژوهشگاه استاندارد بـه عنوان بازوی تحقیقاتی سازمان باید از طریق آزمایشگاه های مرجع و تایید صلاحیت شده نسبت بـه انجام پژوهش در زمینه بهبود استانداردهای ملی و بومی سازی استانداردهای منطقه ای و بین المللی اقدام کند.

6 ـ آموزش و ترویج استانداردها و فراهم نمودن امکان دسترسی مردم بـه مشخصات و اطلاعات مربوط بـه استانداردهای کالا و خدمات در سطح کشور

7 ـ برنامه ریزی و نظارت بر امور اندازه شناسی قانونی کشور

8 ـ ترویج سامانه بین المللی یکاها (SI) بـه عنوان سامانه رسمی اندازه شناسی قانونی در کشور و برسنجی (کالیبراسیون) وسایل سنجش

9 ـ تجهیز و راه اندازی آزمایشگاه های مرجع اندازه شناسی برای برسنجی وسایل و تجهیزات اندازه شناسی بـه عنوان تنها مرجع رسمی این وظیفه در کشور

10 ـ اعتباربخشی و تایید صلاحیت کلیه نهادهای ارزیابی انطباق نظیر آزمایشگاه های آزمون و برسنجی، موسسات بازرسی کننده داخلی و خارجی (سورویانس) موسسات گواهی کننده محصول، موسسات گواهی کننده اشخاص حقیقی و حقوقی و موسسات گواهی کننده سامانه های مدیریتی بـه عنوان تنها مرجع رسمی این وظیفه در کشور

11 ـ نظارت بر حسن اجرای استانداردهای اجباری و کلیه کالاها و خدمات دارای پروانه کاربرد علامت استاندارد

12 ـ نظارت بر حسن اجرای استانداردهای اختیاری

13 ـ بررسی کارشناسی پیشنهادهای دستگاه های اجرایی پیشنهاد دهنده استانداردهای اجباری جهت ارائه بـه شورای عالی استاندارد

14 ـ تدوین، بـه روزرسانی و نظارت بر اجرای استانداردهای مصرف بهینه انرژی با مشارکت دستگاه های تخصصی ذی ربط هماهنگ با استانداردهای روز دنیا و مقتضیات کشوری 15 ـ کنترل کیفیت کالاهای صادراتی مشمول استاندارد اجباری بـه منظور فراهم نمودن امکان رقابت با کالاهای مشابه خارجی و حفظ بازارهای بین المللی

16 ـ کنترل کیفیت کالاهای وارداتی بـه منظور جلوگیری از ورود کالاهای نامرغوب و حمایت از مصرف کنندگان و تولیدکنندگان داخلی

تبصره ـ سازمان می تواند جهت تسریع در روند واردات کالاهایی کـه بر روی آنها توسط دستگاه های تخصصی تایید صلاحیت شده، آزمایش کیفی انجام می شود، با دستگاه های مزبور هماهنگی لازم و اقدام مشترک بـه عمل آورد.

17 ـ آزمایش و تطبیق نمونه کالا و خدمات با استاندارد های مربوط یا ضوابط و مقررات فنی مورد قبول و در صورت لزوم استفاده از اظهارنظر های مقایسه ای از طریق آزمون کفایت تخصصی بین آزمایشگاهی و صدور گواهینامه های لازم تبصره ـ سازمان می تواند برای انجام آزمون های کفایت تخصصی بین آزمایشگاهی و همچنین آزمون نمونه های وارداتی و صادراتی و تجهیزات اندازه شناسی، از خدمات آزمایشگاه های آزمون و برسنجی تایید صلاحیت شده استفاده نماید.

18 ـ اندازه گیری سالانه نرخ رشد کیفیت محصولات اعم از کالا و خدمات با بهره گیری از معیارها و شاخص های معتبر و گزارش نتایج حاصل از ارزیابی ها بـه مراجع ذی ربط و جامعه

19 ـ ساماندهی ساختار نظام مدیریت کیفیت واردات و صادرات کشور با هدف رفع موانع فنی در چهارچوب قوانین و مقررات مربوطه

20 ـ تعیین جایزه ملی کیفیت و برگزاری مراسم مربوط و اعطای جایزه مزبور بـه عنوان مرجع رسمی این وظیفه در کشور تبصره ـ برگزاری هرگونه همایش، هم اندیشی (سمینار) و عناوین مشابه با موضوع استاندارد و کیفیت در کشور منوط بـه کسب مجوز از سازمان می باشد.

21 ـ تحول در ساختار و مراحل صدور مجوز کاربرد نشان استاندارد در راستای بـه روزرسانی رقابت پذیری و بهره گیری از فناوری های پیشرفته و درجه بندی کیفیت کالاهای با نشان استاندارد

22 ـ بررسی و تشخیص اولویت های استانداردسازی در حوزه نیازهای داخلی، صادراتی و وارداتی کشور

23 ـ ساماندهی نظام ارتقای دانش، مهارت و تجربه در عرصه استانداردسازی بـه منظور ارتقای کیفیت و استفاده از روش ها و فناوری های نوین در فرآیند تولید

24 ـ فراهم نمودن امکان نظارت های مردمی بر کیفیت کالاها با نشان استاندارد ملی بـه منظور ارتقای کیفیت تولید کالا و خدمات ارائه شده

25 ـ برنامه ریزی و هماهنگی لازم جهت بهره مندی از توانمندی های علمی و پژوهشی دانشگاه ها و مراکز آموزشی و پژوهشی کشور بـه منظور توسعه دانش استاندارد و بهره گیری از رویکرد های فناوری های نوین در عرصه استانداردسازی کشور