موارد صدور پروانه بهره برداری اجباری بـه شرح زیر است:

1 ـ اقتضای مصالح ملی و منافع عمومی: در مواردی کـه با نظر بالاترین مقام دستگاه اجرائی مربوط، مصالح ملی و منافع عمومی (مانند امنیت ملی، تغذیه، بهداشت یا توسعه سایر بخش های اقتصاد کشور) اقتضاء کند کـه دستگاه اجرائی یا اشخاص ثالث معین از اختراع بهره برداری کنند.

2 ـ اتخاذ رویه های ضد رقابتی: در صورتی کـه بهره برداری مالک اختراع یا اشخاص مجاز از طرف او، مغایر با رقابت آزاد باشد و بالاترین مقام دستگاه اجرائی مربوط، بهره برداری از اختراع را رافع مشکل تشخیص دهد.

3 ـ کوتاهی بهره برداری اختراع در ایران: هنگامی کـه سه سال از تاریخ تسلیم اظهارنامه اختراع یا دو سال از تاریخ صدور گواهینامه اختراع گذشته و مخترع، بدون عذر موجه در ایران از آن بهره برداری نکرده یا بـه میزان کافی عرضه نکرده باشد. در محاسبه مهلت حمایت، مهلتی کـه طولانی تر است باید منظور گردد.

4 ـ وجود اختراعات وابسته: در مواردی کـه اختراع موخر کـه متضمن پیشرفت مهم فنی است و اهمیت اقتصادی قابل توجهی دارد بدون استفاده از یک اختراع مقدم، قابل بهره برداری نباشد.