قانون مجازات اسلامی 1392

ابزار قطع و جرح در قصاص عضو باید تیز، غیرآلوده و مناسب با اجرای قصاص باشد و ایذاء مرتکب، بیش از مقدار جنایت او ممنوع و موجب تعزیر مقرر در قانون است. اگر مرتکب، بیمار یا شرایط زمان و مکان بـه گونه ای باشد کـه در قصاص، بیم سرایت بـه نفس یا صدمه دیگر باشد، در صورت امکان، موانع رفع و قصاص اجراء می شود. در غیر این صورت تا برطرف شدن بیم سرایت، قصاص بـه تأخیر می افتد.

قصاص عضو را می توان فوراً اجراء کرد، لکن اگر علم بـه سرایت وجود نداشته باشد و قصاص اجراء شود و پس از آن، جنایت سرایت کند و سرایت پدید آمده، عمدی محسوب شود، مرتکب حسب مورد، بـه قصاص نفس یا عضو محکوم می شود، لکن پیش از اجرای قصاص نفس ولی دم باید، دیه جنایتی را کـه بـه عنوان قصاص عضو بر مرتکب وارد شده است بـه او بپردازد و اگر سرایت پدید آمده، غیر عمدی محسوب شود، مرتکب بـه دیه جنایتی کـه بـه وسیله سرایت، پدید آمده است، محکوم می شود و دیه مقداری کـه قصاص شده است، کسر نمی شود.

برای رعایت تساوی قصاص عضو با جنایت، باید حدود جراحت کاملاً اندازه گیری شود و هر چیزی کـه مانع از استیفای قصاص یا موجب ازدیاد آن باشد، برطرف گردد.

اگر مرتکب بـه سبب حرکت یا غیر آن، موجب شود کـه قصاص بیش از جنایت انجام شود، قصاص کننده ضامن نیست و اگر قصاص کننده یا فرد دیگری موجب زیاده باشد، حسب مورد بـه قصاص یا دیه محکوم می شود.

اگر زن حامله، محکوم بـه قصاص عضو باشد و در اجرای قصاص، پیش یا پس از وضع حمل، بیم تلف یا آسیب بر طفل باشد، قصاص تا زمانی کـه بیم مذکور بر طرف شود بـه تأخیر می افتد.

قصاص کردن مرتکب در جنایت بر عضو، بدون بیهوش کردن وی یا بی حس کردن عضو او، حق مجنیٌ علیه است، مگر این کـه جنایت در حال بیهوشی یا بی حسی عضو مجنی، علیه اتفاق افتاده باشد.

مداوا و بیهوش کردن مرتکب و بی حس کردن عضو او پس از اجرای قصاص جایز است.

اگر شخصی همه یا مقداری از عضو دیگری را قطع کند و مجنیٌ علیه قسمت جدا شده را پیوند بزند، قصاص ساقط نمی شود.

در کلیه مواردی کـه در این کتاب بـه کتاب پنجم «تعزیرات» ارجاع داده شده است، در خصوص قتل عمدی مطابق ماده 612 آن قانون و در سایر جنایات عمدی مطابق ماده 614 و تبصره آن عمل می شود.