قانون مجازات اسلامی 1392

موارد دیه کامل همان است کـه در مقررات شرع تعیین شده است و میزان آن در ابتداء هر سال توسط رییس قوه قضاییه بـه تفصیل براساس نظر مقام رهبری تعیین و اعلام می شود.

توضیح: به موجب مصوبه شماره 9000/88878/100 مورخ 1401/12/24 رییس قوه قضاییه مبلغ دیه کامل در ماه های غیر حرام از ابتدای سال 1402 به مبلغ نه میلیارد (9/000/000/000) تعیین شده است.

دیه قتل زن، نصف دیه مرد است.

دیه خنثای ملحق بـه مرد، دیه مرد و دیه خنثای ملحق بـه زن، دیه زن و دیه خنثای مشکل، نصف دیه مرد بـه علاوه نصف دیه زن است. تبصره ـ در کلیه جنایاتی کـه مجنیٌ علیه مرد نیست، معادل تفاوت دیه تا سقف دیه مرد از صندوق تامین خسارت های بدنی پرداخت می شود.

شخص متولّد از زنا در صورتی که هر دو یا یکی از طرفین زنا مسلمان باشند، در احکام دیه مانند مسلمان است.

وارث دیه شخص متولد از زنا در صورتی کـه فرزند و همسر نداشته باشد و زنا از هر دو طرف با رضایت صورت گرفته باشد، مقام رهبری است و چنانچه یکی از طرفین شبهه داشته یا اکراه شده باشد، همان طرف یا اقوام او، وارث دیه می باشند.

بر اساس نظر حکومتی مقام رهبری، دیه جنایت بر اقلیت های دینی شناخته شده در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران بـه اندازه دیه مسلمان تعیین می گردد.

هر گاه رفتار مرتکب و فوت مجنیٌ علیه هر دو در ماه های حرام «محرم، رجب، ذی القعده و ذی الحجه» یا در محدوده حرم مکه، واقع شود، خواه جنایت عمدی؛ خواه غیر عمدی باشد، علاوه بر دیه نفس، یک سوم دیه نیز افزوده می گردد. سایر مکان ها و زمان های مقدس و متبرک مشمول حکم تغلیظ دیه نیست.

تبصره ـ معیار شروع و پایان ماه های حرام، مغرب شرعی است مانند ماه رجب کـه از مغرب شرعی آخرین روز ماه جمادی الثانی، شروع و با مغرب شرعی آخرین روز ماه رجب بـه پایان می رسد.

در حکم تغلیظ دیه فرقی میان بالغ و غیربالغ، زن و مرد و مسلمان و غیر مسلمان نیست. سقط جنین نیز پس از پیدایش روح، مشمول حکم تغلیظ است. تغلیظ دیه، در مواردی کـه عاقله یا بیت المال پرداخت کننده دیه باشد نیز جاری است. در قتل عمدی کـه بـه علت عدم امکان قصاص یا عدم جواز آن دیه پرداخت می شود نیز این حکم جاری است.

تغلیظ دیه مخصوص قتل نفس است و در جنایت بر اعضاء و منافع جاری نیست.