قانون مجازات اسلامی 1392

جراحات سر و صورت و دیه آنها بـه ترتیب ذیل است:

الف ـ حارصه: خراش پوست بدون آنکه خون جاری شود، یک صدم دیه کامل

ب ـ دامیه: جراحتی کـه اندکی وارد گوشت شود و همراه با جریان کم یا زیاد خون باشد، دو صدم دیه کامل

پ ـ متلاحمه: جراحتی کـه موجب بریدگی عمیق گوشت شود لکن بـه پوست نازک روی استخوان نرسد، سه صدم دیه کامل

ت ـ سمحاق: جراحتی کـه بـه پوست نازک روی استخوان برسد، چهار صدم دیه کامل

ث ـ موضحه: جراحتی کـه پوست نازک روی استخوان را کنار بزند و استخوان را آشکار کند، پنج صدم دیه کامل

ج ـ هاشمه: جنایتی کـه موجب شکستگی استخوان شود گر چه جراحتی را تولید نکند، ده صدم دیه کامل

چ ـ مُنَقَّله: جنایتی کـه درمان آن جز با جا بـه جا کردن استخوان میسر نباشد، پانزده صدم دیه کامل

ح ـ مامومه: جراحتی کـه بـه کیسه مغز برسد، یک سوم دیه کامل

خ ـ دامغه: صدمه یا جراحتی کـه کیسه مغز را پاره کند، کـه علاوه بر دیه مامومه، موجب ارش پاره شدن کیسه مغز نیز می باشد.

تبصره 1 ـ جراحات گوش، بینی، لب، زبان و داخل دهان، در غیر مواردی کـه برای آن دیه معین شده است، در حکم جراحات سر و صورت است.

تبصره 2 ـ ملاک دیه در جراحت های مذکور، مقدار نفوذ جراحت بوده و طول و عرض آن تاثیری در میزان دیه ندارد.

تبصره 3 ـ جنایت بر گونه در صورتی کـه داخل دهان را نمایان نسازد، موجب یک بیستم دیه کامل و اگر بـه نحوی باشد کـه داخل دهان را نمایان سازد، موجب یک پنجم دیه کامل است. در این مورد چنانچه پس از بهبودی جراحت، اثر و عیب فاحشی، در صورت باقی بماند، علاوه بر آن، یک بیستم دیه دیگر نیز باید پرداخت شود.

تبصره 4 ـ هر گاه جنایت موضحه صورت بعد از التیام، اثری از خود بر جای بگذارد، علاوه بر دیه موضحه، یک هشتادم دیه کامل نیز ثابت است و هر گاه جنایت در حد موضحه نبوده و بعد از التیام اثری از آن باقی بماند، علاوه بر دیه جنایت، یک صدم دیه کامل نیز ثابت است و چنانچه جنایت، شکافی در صورت ایجاد کند دیه آن هشت صدم دیه کامل است.

هر گاه یکی از جراحت های مذکور در بندهای (الف) تا (ث) ماده (709) این قانون در غیر سر و صورت واقع شود، در صورتی که آن عضو دارای دیه معیّن باشد، دیه بـه حساب نسبت های فوق از دیه آن عضو تعیین می شود و اگر آن عضو دارای دیه معیّن نباشد، ارش ثابت است.

تبصره 1 ـ جراحات وارده بـه گردن، در حکم جراحات بدن است.

تبصره 2 ـ هر گاه هریک از جراحت های مذکور در ماده (709) این قانون با یک ضربه بـه وجود آمده باشد کـه از حیث عمق متعدّد باشد یک جراحت محسوب می شود و دیه جراحت بیشتر را دارد، لکن اگر با چند ضربه ایجاد شود، مانند اینکه با یک ضربه حارصه ایجاد شود و با ضربه دیگر آن جراحت بـه موضحه مبدل شود، برای هر جراحت، دیه مستقل ثابت است، خواه مرتکب هر دو جنایت یک نفر خواه دو نفر باشد.

جائفه جراحتی است کـه با وارد کردن هر نوع وسیله و از هر جهت بـه درون بدن انسان اعم از شکم، سینه، پشت و پهلو ایجاد می شود و موجب یک سوم دیه کامل است. در صورتی که وسیله مزبور از یک طرف وارد و از طرف دیگر خارج گردد، دو جراحت جائفه محسوب می شود.

تبصره ـ هر گاه در جائفه بـه اعضاء درونی بدن آسیب برسد و یا از بین برود، علاوه بر دیه جائفه، دیه یا ارش آن نیز محاسبه می شود.

هر گاه نیزه یا گلوله و مانند آن علاوه بر ایجاد جراحت موضحه یا هاشمه و یا مُنَقَّله بـه داخل بدن مانند حلق و گلو یا سینه فرو رود، دو جراحت محسوب و علاوه بر دیه موضحه یا هاشمه و مُنَقَّله، دیه جراحت جائفه نیز ثابت می شود.

نافذه جراحتی است کـه با فرو رفتن وسیله ای مانند نیزه یا گلوله در دست یا پا ایجاد می شود دیه آن در مرد یک دهم دیه کامل است و در زن ارش ثابت می شود.

تبصره 1 ـ حکم مذکور در این ماده نسبت بـه اعضایی است کـه دیه آن عضو بیشتر از یک دهم دیه کامل باشد، در عضوی کـه دیه آن مساوی یا کمتر از یک دهم دیه کامل باشد، ارش ثابت است، مانند اینکه گلوله در بند انگشت فرو رود.

تبصره 2 ـ هر گاه شییی کـه جراحت نافذه را بـه وجود آورده است از طرف دیگر خارج گردد، دو جراحت نافذه محسوب می شود.

دیه صدماتی کـه موجب تغییر رنگ پوست می شود، بـه شرح ذیل است:

الف ـ سیاه شدن پوست صورت، شش هزارم، کبود شدن آن، سه هزارم و سرخ شدن آن، یک و نیم هزارم دیه کامل

ب ـ تغییر رنگ پوست سایر اعضاء، حسب مورد نصف مقادیر مذکور در بند (الف)

تبصره 1 ـ در حکم مذکور فرقی بین اینکه عضو دارای دیه مقدر باشد یا نباشد، نیست. همچنین فرقی بین تغییر رنگ تمام یا قسمتی از عضو و نیز بقاء یا زوال اثر آن نمی باشد.

تبصره 2 ـ در تغییر رنگ پوست سر، ارش ثابت است.

صدمه ای کـه موجب تورم بدن، سر یا صورت گردد، ارش دارد و چنانچه علاوه بر تورم موجب تغییر رنگ پوست نیز گردد، حسب مورد دیه و ارش تغییر رنگ بـه آن افزوده می شود.