✦ تحلیل

دادگاه عالی و دادگاه تجدیدنظر در تهران تشکیل می شود و بنا بـه تشخیص رئیس قوه قضاییه دارای شعب متعدد است. هر شعبه دارای یک رئیس و دو مستشار است.

تبصره ـ دادگاه های مذکور بـه تعداد کافی عضو معاون دارد کـه در غیاب هر یک از اعضاء با دستور رئیس دادگاه عالی، وظیفه وی را انجام می دهند.

✦ تحلیل

رئیس، مستشاران و عضو های معاون دادگاه های مذکور از بین قضات دارای بالاترین پایه قضایی توسط رئیس قوه قضاییه منصوب می شوند و باید حداقل دارای بیست و پنج سال سابقه کار قضایی باشند و در ده سال اخیر خدمت قضایی خود، محکومیت انتظامی درجه سه و بالاتر نداشته باشند. این قضات را بـه جز موارد مشمول اصل یکصد و شصت و چهارم (164) قانون اساسی نمی توان بدون تمایل آنان تغییر داد.

تبصره ـ روسا شعب دادگاه های عالی و عالی تجدیدنظر در بالاترین گروه شغلی و مستشاران و عضو معاون دادگاه های مذکور بـه ترتیب در یک گروه و دو گروه پایین تر قرار می گیرند.

✦ تحلیل

امور زیر در صلاحیت دادگاه عالی است:

1 ـ رسیدگی بـه تخلفات انتظامی قضات

2 ـ رسیدگی بـه پیشنهاد دادستان در مورد تعلیق قاضی از خدمت قضایی

3 ـ ترفیع پایه قضایی

4 ـ حل اختلاف بین دادستان انتظامی و دادیار انتظامی موضوع ماده (28) این قانون

5 ـ رسیدگی بـه اعتراض بـه قرار تعلیق تعقیب انتظامی

6 ـ اظهارنظر در خصوص اشتباه یا تقصیر قاضی موضوع اصل یکصد و هفتاد و یکم (171) قانون اساسی و ماده (30) این قانون

7 ـ سایر امور بـه موجب قوانین خاص

✦ تحلیل

بـه تخلفات اعضاء دادگاه های عالی و عالی تجدیدنظر و دادستان توسط هیات ی مرکب از روسا شعب دیوان عالی کشور کـه با حضور دو سوم آنان رسمیت می یابد رسیدگی می شود. ملاک در صدور رای، نظر اکثریت حاضرین است. رسیدگی در این هیات منوط بـه صدور کیفر خواست از جانب دادستان کل کشور است.

تبصره ـ بـه تخلفات اداری قضاتی کـه در زمان ارتکاب دارای سمت اداری بوده اند، در دادگاه عالی رسیدگی می شود و بـه تخلفات انتظامی شخصی کـه از شغل قضایی بـه شغل اداری انتقال یافته است در صورتی کـه تخلف مربوط بـه زمان تصدی وی در شغل قضایی گردد نیز در دادسرا رسیدگی می گردد. در هر حال مجازات، مطابق مقررات حاکم در موقع ارتکاب تخلف تعیین می شود.

✦ تحلیل

دادسرا در معیت دادگاه عالی مطابق این قانون انجام وظیفه می نماید.

✦ تحلیل

ریاست دادسرا بـه عهده دادستان است کـه باید حداقل دارای بیست سال سابقه کار قضایی باشد و در ده سال اخیر خدمت خود محکومیت انتظامی درجه سه یا بالاتر نداشته باشد.

✦ تحلیل

دادستان بـه تعداد کافی معاون و دادیار دارد. دادیار و معاون دادسرا باید حداقل دارای پانزده سال سابقه کار قضایی باشند و در ده سال اخیر خدمت قضایی خود محکومیت انتظامی درجه سه یا بالاتر نداشته باشند.

✦ تحلیل

وظایف و اختیارات دادسرا عبارت است از:

1 ـ بازرسی و کشف تخلفات انتظامی قضات و تعقیب انتظامی آنان در هر مقام و رتبه

2 ـ نظارت مستمر بر عملکرد قضات، ارزشیابی آنان و تحقیق در اعمال و رفتار منافی با حیثیت و شان قضایی با رعایت حریم خصوصی آنان

3 ـ پیشنهاد تعلیق قاضی از خدمت قضایی بـه دادگاه عالی

4 ـ پیشنهاد تشویق قضات دارای خدمات علمی یا عملی برجسته بـه رئیس قوه قضاییه

5 ـ پیشنهاد جا بـه جایی قضات بـه رئیس قوه قضاییه در اجرای اصل یک صد و شصت و چهارم (164) قانون اساسی

6 ـ بازرسی و تهیه گزارش در مورد عملکرد قضات بر حسب درخواست رئیس قوه قضاییه

7 ـ سایر وظایف بـه موجب قوانین خاص

تبصره ـ درخواست تعلیق قاضی و صدور کیفر خواست و قرار تعلیق تعقیب انتظامی فقط بر عهده دادستان است. در غیاب دادستان یا موارد رد دادرس، معاون اول وی این امور را بر عهده دارد.

✦ تحلیل

نحوه بازرسی، نظارت و ارزشیابی رفتار و عملکرد قضات بر اساس آیین نامه ای است کـه ظرف شش ماه از تاریخ تصویب این قانون بـه پیشنهاد دادستان بـه تصویب رئیس قوه قضاییه می رسد.