قانون روابط مالک و مستاجر 1339
ماده 8
در موارد زیر موجر می تواند در مدت اجاره یا بعد از انقضاء اجاره بر حسب مورد حکم بطلان یا فسخ اجاره و تخلیه مورد اجاره را درخواست کند. 1- در موردی که مستاجر مسکن با وجود سلب حق انتقال بغیر مورد اجاره را که کلا یا جزئا بهر صورتی که باشد بـه غیر رسما واگذار نموده و یا عملا از قبیل وکالت یا نمایندگی و غیره در اختیار و استفاده دیگری قرار داده باشد. 2- در موردی که عین مستاجره بمنظور کسب یا تجارت یا پیشه خود مستاجر اجاره داده باشد ولی مستاجر شخصا در استفاده از عین مستاجره مباشرت نکرده و بـه دیگری بـه عناوینی از قبیل وکالت یا نمایندگی و امثال آن واگذار کرده بدون آنکه طبق ماده 18 این قانون تنظیم اجاره نامه با مستاجر لاحق شده باشد. 3- در صورتی که مستاجر در مورد اجاره تعدی یا تفریط کرده باشد. 4- در صورتی که عین مستاجره محل سکنی بوده و موجر در اجاره نامه حق فسخ اجاره را برای خود هنگام انتقال قطعی قید کرده باشد بـه شرط آنکه خریدار بخواهد شخصا در آن سکونت نماید و یا آن را برای سکونت اولاد و یا پدر و مادر و یا همسر خود تخصیص دهد. در این صورت چنانچه خریدار تا سه ماه از تاریخ انتقال مستغل برای تخلیه مراجعه ننماید درخواست تخلیه تا انقضاء مدت اجاره از او پذیرفته نمی شود. 5- در صورتی که مورد اجاره محل سکنی بوده و موجر پس از انقضاء مدت اجاره احتیاج قطعی بـه مورد اجاره برای خود یا اشخاص مذکور در بند فوق داشته باشد. 6- در صورتی که از مورد اجاره بر خلاف منظوری که در اجاره نامه قید شده استفاده گردد. 7- در صورتی که مستاجر تا ده روز پس از سررسید بدهی خود بابت اجرت المسمی یا اجرت المثل از پرداخت اجاره بها خودداری نموده و یا ابلاغ اخطار دفتر اسناد رسمی تنظیم کننده سند یا دفتر اسناد رسمی نزدیک بـه ملک ظرف سه روز قسط و یا اقساط عقب افتاده اجرت المسمی یا اجرت المثل را نپردازد موجر حق دارد از دفتر اسناد رسمی تنظیم کننده سند و یا از اجراء ثبت تقاضای اجراییه بنماید و هر گاه مستاجر مال الاجاره عقب افتاده را تودیع کند اجراء تخلیه عین مستاجره را متوقف می نماید و امر تخلیه موکول بـه حکم قطعی دادگاه خواهد شد. 8- هر گاه مورد اجاره محل سکنی کلا یا جزئا در معرض خرابی بوده و قابل تعمیر نباشد و یا برای بهداشت و سلامت مضر بوده و باید خراب شود. تبصره 1 ـ در مورد بند های این ماده پس از صدور حکم قطعی بـه استحقاق موجر بر فسخ یا بطلان اجاره و تخلیه مورد اجاره مفاد حکم مزبور بـه دفترخانه مربوط ابلاغ می شود که طبق آن فسخ و یا بطلان اجاره را در دفاتر مربوطه قید نماید تبصره 2 ـ در صورتی که موجر دارای مستغلات متعدد باشد که مدت اجاره آنها منقضی شده و موجر برای استفاده خود یا اشخاص مذکور در بند 4 این ماده تقاضای تخلیه یکی از آن ها را بنماید تعیین اینکه کدام یک از مستغلات متناسب با احتیاجات متقاضی است و باید تخلیه شود با دادگاه خواهد بود. تبصره 3 ـ در مورد بندهای 4 و 5 ماده فوق بـه ترتیب خریدار و موجر بایستی این احتیاج را اثبات نمایند و در مورد بند 5 این ماده احتیاج موجر بایستی پس از تصرف دادن مورد اجاره بـه مستاجره ایجاد شده باشد در هر حال در مورد بندهای 4 و 5 قبل از صدور دستور اجراء خریدار و یا موجر بایستی بـه موجب سند رسمی در مقابل مستاجر سابق خود تعهد کند که اگر مورد اجاره را بـه نحوی که ادعا کرده پس از تخلیه مستاجر و لااقل برای مدت یک سال مورد استفاده قرار ندهد مبلغی معادل مال الاجاره سه سال مورد اجاره بـه مستاجر بپردازد مگر آنکه ثابت کند عدم استفاده او در مدت یکسال در اثر قوه قاهره بوده و در این صورت دادگاه سند پرداخت را ابطال خواهد کرد. تبصره 4 ـ تخلیه مدارسی که با اجازه رسمی وزارت فرهنگ تاسیس یافته جز در ایام تعطیل تابستان جایز نخواهد بود مگر در مورد عدم پرداخت مرتب مال الاجاره. فصل پنجم ـ حق کسب و پیشه یا تجارت
