قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392/10/03
فصل چهارم – قاچاق کالاهای ممنوع
فصل چهارم – قاچاق کالاهای ممنوع
هر کس مرتکب قاچاق کالای ممنوع گردد یا کالای ممنوع قاچاق را نگهداری یا حمل نماید یا بفروشد، علاوه بر ضبط کالا بـه شرح زیر و مواد 23 و 24 مجازات می شود: الف _ در صورتی کـه ارزش کالا تا ده میلیون ریال باشد، بـه جزای نقدی معادل دو تا سه برابر ارزش کالای ممنوع قاچاق ب _ در صورتی کـه ارزش کالا از ده میلیون تا یکصد میلیون ریال باشد بـه جزای نقدی معادل سه تا پنج برابر ارزش کالای ممنوع قاچاق پ _ در صورتی کـه ارزش کالا از یکصد میلیون تا یک میلیارد ریال باشد بـه بیش از شش ماه تا دو سال حبس و بـه جزای نقدی معادل پنج تا هفت برابر ارزش کالای ممنوع قاچاق ت _ در صورتی کـه ارزش کالا بیش از یک میلیارد ریال باشد بـه دو سال تا پنج سال حبس و بـه جزای نقدی معادل هفت تا ده برابر ارزش کالای ممنوع قاچاق تبصره 1 _ اصلاح 1394/07/21 _ در صورتی کـه ارزش عرفی (تجاری) مشروبات الکلی مشمول بندهای (الف) و (ب) این ماده باشد مرتکب علاوه بر جریمه نقدی مقرر در این ماده بـه مجازات حبس از شش ماه تا یک سال محکوم می شود. تبصره 2 _ وجوه حاصل از قاچاق کالای ممنوع، ضبط می شود. تبصره 3 _ آلات و ادواتی کـه جهت ساخت کالای ممنوع بـه منظور قاچاق یا تسهیل ارتکاب قاچاق کالای ممنوع مورد استفاده قرار می گیرد، ضبط می شود. مواردی کـه استفاده کننده مالک نبوده و مالک عامداً آن را در اختیار مرتکب قرار نداده باشد، مشمول حکم این تبصره نمی باشد. تبصره 4 _ اصلاح 1394/07/21 _ مشروبات الکلی، اموال تاریخی _ فرهنگی، تجهیزات دریافت از ماهواره بـه طور غیر مجاز، آلات و وسایل قمار و آثار سمعی و بصری مبتذل و مستهجن از مصادیق کالای ممنوع است. ساخت تجهیزات دریافت از ماهواره نیز مشمول مجازات ها و احکام مقرر برای این ماده می باشد. تبصره 5 _ اصلاح 1394/07/21 _ محل نگهداری کالاهای قاچاق ممنوع کـه در مالکیت مرتکب باشد، در صورتی کـه مشمول حکم مندرج در ماده 24 این قانون نشود، توقیف و پلمب می شود و در صورتی کـه محکوم علیه ظرف دو ماه از تاریخ صدور حکم قطعی، جریمه نقدی را نپردازد، حسب مورد از محل فروش آن برداشت و مابقی بـه مالک مسترد می شود. در هر مرحله از رسیدگی چنانچه متهم وثیقه ای معادل حداکثر جزای نقدی تودیع کند از محل نگهداری رفع توقیف می شود.
در مواردی کـه کالای قاچاق مکشوفه مشمول شرایط بندهای (پ) و (ت) ماده 22 گردد وسیله نقلیه مورد استفاده در قاچاق کالای مزبور، در صورت وجود هر یک از شرایط زیر، ضبط می شود: الف _ وسیله نقلیه مورد استفاده، متعلق بـه شخص مرتکب قاچاق باشد. ب _ با استناد بـه دلایل یا قرائن از جمله سابقه مرتکب و یا مالک وسیله نقلیه در امر قاچاق، ثابت شود کـه مالک وسیله نقلیه عامداً، آن را جهت استفاده برای حمل کالای قاچاق در اختیار مرتکب قرار داده است. تبصره _ در غیر موارد فوق، وسیله نقلیه بـه مالک مسترد و معادل ارزش آن بـه جریمه نقدی مرتکب اضافه می شود.
محل نگهداری کالای قاچاق ممنوع در صورتی کـه متعلق بـه مرتکب بوده و یا توسط مالک عامداً جهت نگهداری کالای قاچاق در اختیار دیگری قرار گرفته باشد و ارزش کالا بیش از یک میلیارد ریال باشد، مصادره می گردد، مشروط بـه اینکه ارزش ملک از پنج برابر ارزش کالای قاچاق نگهداری شده بیشتر نباشد، کـه در این صورت ملک بـه مقدار نسبت پنج برابر قیمت کالای قاچاق نگهداری شده بـه قیمت اصل ملک، مورد مصادره قرار می گیرد و چنانچه ارزش کالا کمتر از مبلغ مذکور باشد و حداقل دو بار بـه این منظور استفاده شود و محکومیت قطعی یابد در مرتبه سوم ارتکاب، بـه کیفیت مذکور مصادره می گردد. در صورتی کـه مرتکب بدون اطلاع ملاک از آن محل استفاده کند، از سه تا پنج برابر ارزش کالای قاچاق نگهداری شده بـه جزای نقدی وی افزوده می شود. تبصره _ آیین نامه اجرایی این ماده توسط قوه قضاییه تهیه می شود و حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانونی بـه تایید رییس قوه قضاییه می رسد.
هر کس بدون اخذ مجوز قانونی از سازمان حفاظت محیط زیست و عدم رعایت سایر ترتیبات پیش بینی شده در قوانین و مقررات بـه صدور حیوانات وحشی عادی، در معرض نابودی و کمیاب، انواع موجودات آبزی، پرندگان شکاری و غیر شکاری اعم از بومی یا مهاجر وحشی بـه طور زنده یا غیر زنده و نیز اجزای این حیوانات مبادرت کند، یا در حین صدور و خارج نمودن دستگیر شود، هر چند عمل او منجر بـه خروج موارد مذکور از کشور نشود، بـه مجازات قاچاق کالای ممنوع محکوم می گردد. تعیین مصادیق این حیوانات بر عهده سازمان حفاظت محیط زیست است.
الحاق 1400/11/10 _ حمل، عرضه، خرید، فروش، نگهداری، اقدام برای خروج و یا خارج کردن چوب، هیزم یا زغال حاصل از درختان جنگلی مطلقاً و ارتکاب این اعمال در مورد سایر محصولات و فرآورده ها یا مصنوعات منابع طبیعی اعم از جانوری و گیاهی بـه قصد تجاری، بدون تحصیل پروانه از مرجع ذی صلاح ممنوع است و مرتکب علاوه بر ضبط کالاهای مزبور و آلات و ادوات مورد استفاده، جز در موارد مذکور در مواد 25 و 26 این قانون و سایر مواردی کـه مجازات بیشتری بـه موجب قوانین پیش بینی شده است مشمول مجازات ها و احکام مقرر برای قاچاق کالای مجاز مشروط می شود. چنانچه خرید اقلام ذکر شده بدون علم و عمد نسبت بـه منشا آن صورت گرفته باشد از شمول این ماده خارج است. تبصره 1 _ الحاق 1400/11/10 _ انتقال بـه نقطه دیگر یا عرضه یا خرید یا فروش و یا نگهداری کالاهای موضوع این ماده کـه طبق قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل ها و مراتع مصوب 1346/05/25 با اصلاحات و الحاقات بعدی یا سایر قوانین مرتبط برای مصرف مجاز روستایی جنگل نشینان یا دهکده های مجاور جنگل و یا جهت مصارف مجاز دیگر توسط سازمان جنگل ها و مراتع یا سایر مراجع قانونی دیگر اختصاص داده شده است، قاچاق محسوب شده و علاوه بر ضبط این کالاها و آلات و ادوات مورد استفاده، مرتکب حسب مورد بـه حداقل مجازات مقرر در این ماده محکوم می شود. حکم مذکور شامل مصرف شخصی روستایی جنگل نشینان یا دهکده های مجاور جنگل یا انتقال بـه محیط های مجاور دارای وضعیت مشابه نمی شود. تبصره 2 _ الحاق 1400/11/10 _ در خصوص وسایل نقلیه حامل اقلام فوق، مطابق ماده 20 این قانون رفتار می شود. تبصره 3 _ الحاق 1400/11/10 _ مرجع پاسخ بـه استعلامات موضوع ماده 47 این قانون در خصوص کالاهای موضوع این ماده و اعلام فهرست ارزش اولیه این کالاها، حسب مورد وزارت جهاد کشاورزی یا سازمان حفاظت محیط زیست است. تبصره 4 _ الحاق 1400/11/10 _ در خصوص تخلفات موضوع این ماده و ماده 27 این قانون، مفاد ماده 21 این قانون اعمال نمی شود.
صید، عمل آوری، تهیه، عرضه، فروش، حمل، نگهداری و صدور خاویار و ماهیان خاویاری کـه میزان و مصادیق آن توسط سازمان شیلات تعیین می شود، بدون مجوز این سازمان مشمول مجازات قاچاق کالای ممنوع است.
اصلاح 1400/11/10 _ هر شخص کـه اقدام بـه واردات یا صادرات دارو، مکمل ها، ملزومات و تجهیزات پزشکی و قطعات آنها، مواد و فرآورده های خوراکی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی و یا مواد اولیه کلیه اقلام مذکور بدون انجام تشریفات قانونی نماید و یا مبادرت بـه ساخت کالاهای مذکور بدون رعایت تشریفات یا مقررات مربوط نماید بـه مجازات کالاهای قاچاق بـه شرح زیر محکوم می شود . این مجازات مانع از پرداخت دیه و خسارت های وارده نیست. حکم این ماده شامل اقدام بـه واردات، صادرات و یا تولید جهت انجام تحقیقات علمی و مصارف آزمایشگاهی دانشگاه ها و مؤسسات علمی، آموزشی و یا پژوهشی با اخذ مجوزهای لازم از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و در حدود متعارف آن و نیز شامل مصارف شخصی و غیرتجاری در حدود متعارف آن نمی شود. الف _ اصلاح 1394/07/21 ـ در صورتی کـه کالای مکشوفه شامل اقلام دارویی، فرآورده های زیستی (بیولوژیک)، مکمل ها، ملزومات و تجهیزات پزشکی و قطعات آنها و یا مواد اولیه این اقلام باشد، عمل مرتکب مشمول مجازات قاچاق کالاهای ممنوع موضوع ماده 22 این قانون می باشد. ب _ اصلاح 1400/11/10 _ در صورتی کـه کالای مکشوفه شامل مواد و فرآورده های خوراکی، آشامیدنی، آرایشی و بهداشتی و یا مواد اولیه اقلام مذکور باشد، مرجع رسیدگی کننده مکلف است نسبت بـه استعلام مجوز مصرف انسانی کالاهای مذکور اقدام کند و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است ظرف ده روز بـه این استعلام پاسخ دهد. هرگاه کالای مکشوفه مذکور موفق بـه اخذ مجوزهای بهداشتی و درمانی در خصوص مصرف انسانی گردد، عمل مرتکب مشمول مجازات مندرج در بند «ب» ماده 18 این قانون می شود و در غیر این صورت کالای مکشوفه، کالای تقلبی، فاسد، تاریخ مصرف گذشته و یا مضر بـه سلامت مردم شناخته شده و مشمول مجازات قاچاق کالاهای ممنوع می باشد. تبصره 1 _ اصلاح 1394/07/21 و 1400/11/10 _ حمل، نگهداری، عرضه یا فروش محصولات فوق نیز مشمول مجازات ها و احکام مقرر در این ماده می باشد. تبصره 2 _ آیین نامه اجرایی این ماده در مورد چگونگی اجراء و میزان لازم از کالا برای استعلام مجوز مصرف انسانی با پیشنهاد وزارتخانه های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، صنعت، معدن و تجارت و ستاد تهیه می شود و حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون بـه تصویب هیأت وزیران می رسد.
