قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392/10/03

دستگاه های زیر در حدود وظایف محوله قانونی، کاشف در امر قاچاق محسوب می شوند: الف _ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ب _ وزارت جهاد کشاورزی پ _ گمرک جمهوری اسلامی ایران در محدوده اماکن گمرکی ت _ سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولید کنندگان ث _ سازمان حفاظت محیط زیست ج _ سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی چ _ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ح _ شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران خ _ شرکت سهامی شیلات ایران د _ شرکت دخانیات ایران تبصره _ ضابطین نیز در حدود وظایف محوله قانونی خود کاشف محسوب می شوند.

اصلاح 1400/11/10 _ بـه موجب این قانون، یگان حفاظت گمرک های کشور زیر نظر رییس کل گمرک جمهوری اسلامی ایران برای حفاظت اماکن گمرکی و کالاهای موجود در آنها و امور اجرایی مبارزه با قاچاق در محدوده آن اماکن با اخذ مجوز از ستاد کل نیروهای مسلح، تشکیل و ماموران آن در حدود وظایف و با شرایط مذکور در قانون آیین دادرسی کیفری ضابط خاص دادگستری محسوب می شوند. تبصره 1 _ اصلاح 1400/11/10 _ رییس یگان حفاظت گمرک های کشور بـه پیشنهاد رییس کل گمرک جمهوری اسلامی ایران پس از تایید فرمانده نیروی انتظامی و با حکم ستاد کل نیروهای مسلح منصوب می شود. تبصره 2 _ اصلاح 1400/11/10 _ نحوه تسلیح نیروی یگان حفاظت گمرک های کشور و پاسگان (گارد) سازمان بنادر و دریانوردی بـه موجب دستورالعملی است کـه توسط نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران تهیه می شود و بـه تصویب ستاد کل نیروهای مسلح می رسد. نحوه حمل و بـه کارگیری سلاح توسط آنان تابع قانون بـه کارگیری سلاح توسط مامورین نیروهای مسلح در موارد ضروری، مصوب 1373/10/18 است. تبصره 3 _ الحاق 1400/11/10 _ نیروهای پاسگان (گارد) سازمان بنادر و دریانوردی برای حفاظت از بنادر و محوطه های بندری بـه غیر از امور اجرایی مبارزه با قاچاق کالا و ارز کـه در حیطه وظایف یگان حفاظت گمرک های کشور می باشد با رعایت شرایط مقرر در قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392/12/04 با اصلاحات و الحاقات بعدی، ضابط خاص دادگستری محسوب می شوند.

هرگاه در زمان کشف جرم قاچاق دستگاه اجرایی کاشف یا دستگاه اجرایی مامور وصول درآمدهای دولت بر مبنای قرائن و امارات موجود از جمله وسایل و تجهیزات مورد استفاده در ارتکاب جرم، حجم و ارزش کالای مکشوفه احراز نمایند یا احتمال قوی دهند کـه جرم در یکی از وضعیت های زیرا واقع گردیده است مکلفند این موضوع را با ذکر قرائن و امارات مزبور برای انجام اقدامات قانونی بـه مقام قضایی اعلام نمایند: الف _ وقوع جرم بـه صورت سازمان یافته ب _ تعلق کالای قاچاق یا عواید و سود حاصل از آن بـه شخص یا اشخاصی غیر از متهم پ _ سابقه ارتکاب جرم قاچاق توسط متهم

وزارت اطلاعات و نیروی انتظامی موظفند با هماهنگی مرجع ذی صلاح قضایی، خود یا بنا بر اعلام دستگاه کاشف، شبکه های اصلی، گروه های سازمان یافته قاچاق کالا و ارز و دارایی های آنها را شناسایی و اقدام بـه تشکیل پرونده و تکمیل تحقیقات نمایند.

ضابطین مکلفند در مبارزه با جرائم قاچاق طبق قانون آیین دادرسی کیفری رفتار نمایند.

بـه استثنای موارد منطبق با ماده (21) این قانون، هنگام کشف قاچاق، ضابطین مکلفند اموال مکشوفه و وسایل حمل کالا و یا ارز قاچاق یا محل نگهداری و اختفای آن را مطابق این قانون حسب مورد توقیف و پلمب کنند و صورتجلسه کشف را با ذکر دقیق مشخصات کالا و یا ارز قاچاق، مالک و حاملان آنها تنظیم نمایند و بـه امضای متهم یا متهمان برسانند و در صورت استنکاف، مراتب را در صورتجلسه کشف قید کنند. ضابطین مکلفند بلافاصله و در صورت عدم دسترسی ظرف بیست و چهار ساعت از زمان دستگیری، ضمن تحت نظر قرار دادن متهم، پرونده تنظیمی را نزد مرجع صالح ارسال نمایند. تبصره 1 _ اصلاح 1400/11/10 _ در مواردی کـه دستگاه های کاشف فاقد اختیارات ضابطین دادگستری باشند، موظفند پس از کشف بلافاصله با تنظیم صورتجلسه کشف موضوع را جهت اقدام قانونی بـه ضابطین یا مراجع ذی صلاح اطلاع دهند. تبصره 2 _ در مورد سایر جرائم مقرر بـه استثنای ماده (21) این قانون، در صورتی کـه بیم اختفای ادله، فرار متهم یا تبانی باشد و همچنین در پرونده هایی بار ارزش کالای قاچاق مکشوفه بالای یکصد میلیون ریال، صدور قرار وثیقه متناسب با مجازات مقرر الزامی است.

اصلاح 1400/11/10 _ در صورت دلالت قرائن و امارات قوی بر وجود کالا و یا ارز قاچاق، ضابطین می توانند پس از کسب مجوز بازرسی از مرجع صالح رسیدگی کننده بـه انبارها و اماکن و مستغلات محل اختفاء یا نگهداری کالا و یا ارز قاچاق وارد شوند و حتی المقدور با حضور صاحب محل نسبت بـه بازرسی محل و کشف قاچاق اقدام نمایند و حسب مورد جهت رسیدگی بـه مرجع صالح ارجاع دهند. تبصره 1 _ تنظیم صورت جلسه بازرسی محل با ذکر جزییات امر مانند ساعت بازرسی، افراد حاضر و مشخصات کالا و یا ارز قاچاق مکشوفه الزامی است. تبصره 2 _ بازرسی از اماکن عمومی، نیازی بـه مجوز موضوع این ماده ندارد.

الحاق 1400/11/10 _ متوقف نمودن و بازرسی وسایل نقلیه ای کـه ظن قوی بـه حمل کالا یا ارز قاچاق یا ارتکاب قاچاق کالا یا ارز در مورد آنها وجود دارد، از سوی ضابطین نیاز بـه اذن موردی مقام رسیدگی کننده ندارد. تبصره _ الحاق 1400/11/10 _ مصادیق و شرایط تشخیص ظن قوی موضوع این ماده از جمله عبور از مبادی غیررسمی، دستکاری مهر و موم (پلمب) گمرکی بارگنج، خروج یا انحراف غیرمتعارف از مسیر تعیین شده، اطلاعات ارسالی از سوی سامانه های هوشمند، ظرف سه ماه از تاریخ لازم ‏الاجرا شدن این قانون توسط ستاد تهیه می شود و پس از تایید توسط رییس قوه قضاییه بـه تصویب هیأت وزیران می رسد.

در پرونده هایی کـه صاحب کالا و ارز قاچاق شناسایی نشده و یا متواری است، ضابطین موظفند با اخذ دستور از مرجع ذی صلاح و با همکاری تمامی نهادهای ذی ربط، بلافاصله بـه شناسایی مالک اقدام کنند و در صورت عدم حصول نتیجه ظرف یک ماه از تاریخ وصول پرونده بـه مراجع ذی صلاح، مرجع رسیدگی صالح باید بـه صورت غیابی رسیدگی و مطابق مقررات این قانون رای مقتضی را صادر نماید. تبصره 1 _ در رسیدگی غیابی بـه پرونده های قاچاق مکشوفه بلاصاحب، صاحب متواری و یا مجهول المالک، ضبط کالای قاچاق مکشوفه مانع رسیدگی بـه جرائم مالک کالا نیست. تبصره 2 _ در صورتی کـه کالای قاچاق مکشوفه بلاصاحب، صاحب متواری و یا مجهول المالک باشد، کالای مزبور عیناً بـه ستاد ماذون از سوی ولی فقیه تحویل یا حسب درخواست رسمی نهاد مزبور بـه فروش رسیده و وجه آن بـه حساب آن نهاد واریز می شود.