قانون آب و نحوه ملی شدن آن مصوب 1347/04/27
بخش دوم ـ حقابه و اجازه مصرف ( مواد 3 - 8)
حقابه عبارت از حق مصرف آبی است کـه در دفاتر جزء جمع یا اسناد مالکیت یا حکم دادگاه یا مدارک قانونی دیگر قبل از تصویب این قانون بـه نفع مالک آن تعیین شده باشد.
اجازه مصرف حقی است کـه بمنظور استفاده مفید و معقول از آب با رعایت مقررات پیش بینی شده در این قانون از طریق صدور پروانه بـه اشخاص حقیقی یا حقوقی واگذار میشود.
در رودخانه هایی کـه مجموع حقابه مصرف کنندگان بیش از میزان واقعی و عادی رودخانه ها باشد و حقابه های موجود بـه مصرف مفید نرسد وزارت آب و برق میتواند در هر ناحیه تا تاریخ اعلام اجرای قانون ملی شدن آب بوسیله هیأت های سه نفری و پنج نفری طبق مواد 7 و 8 این قانون با توجه بـه مدارک موجود و میزان آب رودخانه و کیفیت تقسیم و مصرف و معمول محل در تعیین میزان حقابه مصرف کنندگان تجدید نظر کند و نظریه هیأت های مزبور پس از قطعیت بـه وسیله وزارت آب و برق بـه مورد اجرا گذارده می شود.
از تاریخ اعلام اجرای ملی شدن آب در هر ناحیه و منطقه وزارت آب و برق مکلف است طبق ماده 7 این قانون با تعیین هیأت های سه نفری پروانه مصرف مفید با قید حجم آب قابل تحویل برای امور کشاورزی یا صنعتی یا مصارف شهری و سایر مصارف مذکور در این قانون برای دارندگان حقابه یا مصرف کنندگان صادر کند و پس از صدور پروانه مصرف مفید حقابه های موضوع ماده 3 منتفی است. تبصره ـ اجرای مواد 5 و 6 این قانون در مورد تبدیل حقابه بـه پروانه مصرف مفید و صدور پروانه مصرف ایجاد حق برای تغییر مال الاجاره یا قیمت املاکی کـه در اجرای قوانین و مقررات اصلاحات ارضی واگذار شده یا خواهد شد نخواهد کرد.
وزارت آب و برق موظف است بمنظور تعیین میزان مصرف مفید آب برای امور کشاورزی یا صنعتی یا مصارف شهری از منابع آب کشور برای اشخاص حقیقی یا حقوقی کـه در گذشته حقابه داشته اند و تبدیل آن بـه اجازه مصرف مفید هیأت های سه نفری در هر ناحیه یا منطقه تعیین کند. این هیأت ها طبق آیین نامه ای کـه از طرف وزارت آب و برق و وزارت کشاورزی تدوین میشود بر اساس اطلاعات لازم نسبت بـه مقدار آب موجود و میزان سطح کشت و محل مصرف و انشعاب و کیفیت مصرف آب و معمول و عرف محل و سایر عوامل رسیدگی خواهد کرد و پروانه مصرف طبق نظر این هیأت صادر خواهد شد، معترض بـه رای هیأت سه نفری اعتراض خود را بـه وزارت آب و برق تسلیم میکند تا در صورت موافقت وزارت آب و برق بـه هیأت پنج نفری ارجاع شود، رای هیأت پنج نفری قطعی و لازم الاجرا است.
اعضاء هیأت های سه نفری مرکب خواهند بود از دو نفر کارشناس بـه انتخاب وزارت آب و برق و یکنفر کارشناس بـه انتخاب وزارت کشاورزی و اعضاء هیأت های پنج نفری عبارتند از دادستان استانی کـه منطقه آبریز در آن قرار گرفته و مدیر عامل سازمان آب منطقه ای و در صورت نبودن سازمان آب منطقه ای نماینده وزارت آب و برق و مدیر کل یا رئیس کل اصلاحات ارضی استان یا فرمانداری کل و مدیر کل یا رئیس کل کشاورزی استان یا فرمانداری کل و یکنفر کارشناس بـه انتخاب وزیر آب و برق. در صورتی کـه منطقه آبریز شامل چند استان یا فرمانداری کل باشد انتخاب دادستان یا مقامات مذکور در این ماده با وزرای مربوط خواهد بود.
تبصره ـ مدت ماموریت و نحوه رسیدگی هیأت های سه نفری و پنج نفری و نحوه اجرای تصمیمات هیأت های مذکور و موارد و ضوابط ارجاع بـه تجدید نظر بـه هیأت پنج نفری و مدت اعتراض بـه تصمیم هیأت های سه نفری طبق آیین نامه ای خواهد بود کـه بـه پیشنهاد وزارت آب و برق و وزارت کشاورزی بـه تصویب هیأت وزیران خواهد رسید.
