دستورالعمل نحوه حمایت از حقوق اشخاص دارای معلولیت و سالمند در فرایند دادرسی مصوب 1402/04/28

با هدف پیشگیری و کاهش معلولیت، معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم با همکاری دادستان کل کشور اقدامات زیر را از مجاری قانونی و دستگاه های اجرایی مسئول پیگیری می کند: الف) نظارت بر پاک سازی کامل مناطقی که مین های زمینی و مهمات منفجر نشده در آن ها کاشته شده است؛ ب) نظارت بر پایش ازدواج های پرخطر که توسط وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی تعیین می شود، بـه منظور تأمین سلامت جنین و حصول اطمینان از آموزش های لازم در صورت ازدواج؛ پ) نظارت بر فرصت های شغلی و برخورداری از آموزش های فنی و حرفه ای و کاردرمانی موضوع مواد (10)، (11) و (13) قانون، برای مبارزه با فقر بـه عنوان عامل تشدید محرومیت ناشی از معلولیت؛ ت) رصد عوامل منجر بـه سوانح هوایی، دریایی و زمینی اعم از علل انسانی، فنی و ترابری که منجر بـه صدمات طولانی مدت جسمی حرکتی و روانی می شود و مقابله با این عوامل.

در راستای اجرای ماده 47 قانون حمایت از اطفال و جوانان، مراجع قضایی در مواجهه با طفل و نوجوان دارای معلولیت (کم توان) که در وضعیت مخاطره آمیز قرار دارند، وی را حسب مورد بـه سازمان یا دادستان محل سکونت معرفی می کنند. تبصره ـ دادستان ها در موضوع شناسایی و معاضدت افراد سالمند می توانند از ظرفیت شورای ملی سالمندان استفاده کنند.

دادستان ها علاوه بر مواردی که بـه موجب قانون امور حسبی و دیگر قوانین بر عهده دارند، در راستای حمایت از حقوق بزه دیدگان خاص مشمول اقدامات زیر را بـه عمل می آورند: الف) شناسایی تشکل های مردمی همکار با موضوع معاضدت قضایی و استفاده از ظرفیت آن ها؛ ب) نظارت بر انجام حمایت قضایی مؤثر و بالنده و تأمین کننده منافع بزه دیده خاص مشمول در جرایمی که تعقیب آن نیاز بـه شکایت شاکی دارد؛ پ) مداخله فوری در حبس خانگی، ترک تحصیل اجباری، ازدواج اجباری، کودک آزاری، سوء استفاده برای ارتکاب جرم، از جمله در قاچاق مواد مخدر، محرومیت از درمان، بستری اجباری و تحمیل شیوه درمانی بدون مجوز پزشک که منجر بـه محرومیت و سلب حق آزادی و استقلال افراد مشمول می شود؛ ت) گردآوری و ثبت اطلاعات در سامانه مربوط بـه پرونده­های افراد مشمول و اخذ گزارشات؛ ث) انجام اقدام لازم با همکاری معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم و با استفاده از ظرفیت دستگاه های اجرایی ذی ربط و سازمان های مردم نهاد بـه طور فصلی نسبت بـه رصد و پایش عملکرد پزشکان، مددکاران اجتماعی، سرپرستان قانونی، والدین و سازمان بهزیستی در راستای بهبود وضعیت سلامت جسمی حرکتی، ذهنی و روانی، علمی، رشد و شکوفایی شخصیت و توانمندسازی محجورانِ تحت قیمومت یا سرپرستی پس از تعیین قیم یا سرپرست قانونی یا تحت پوشش سازمان که دارای معلولیت می باشند؛ ج) اقدام لازم در صورت مواجهه یا اطلاع از سالمندان ناتوان که اموال و دارایی یا منافع مادی و معنوی آن ها یا اشخاص تحت ولایت آن ها در معرض تضییع است نسبت بـه ضم امین موضوع ماده 1184 قانون مدنی و ماده (104) قانون امور حسبی مصوب 1319 و دیگر ظرفیت های قانونی؛ چ) دیگر مواردی که بـه موجب قوانین و مقررات پیش بینی شده یاخواهد شد. تبصره ـ دادستان ها در اجرای این ماده عنداللزوم از مددکاران اجتماعی استفاده می کنند.

اقدامات دادستان ها در اجرای این دستورالعمل نافی اختیارات قانونی سازمان در ماده (23) قانون و بنیاد در ماده (58) قانون جامع خدمات رسانی ایثارگران مصوب 1391 نمی باشد.