قانون مجازات اسلامی 1392

در جرایم موجب تعزیر درجه شش تا هشت دادگاه می تواند پس از احراز مجرمیت متهم با ملاحظه وضعیت فردی، خانوادگی و اجتماعی و سوابق و اوضاع و احوالی کـه موجب ارتکاب جرم گردیده است در صورت وجود شرایط زیر صدور حکم را بـه مدت شش ماه تا دو سال بـه تعویق اندازد:

الف ـ وجود جهات تخفیف

ب ـ پیش بینی اصلاح مرتکب

پ ـ جبران ضرر و زیان یا برقراری ترتیبات جبران

ت ـ فقدان سابقه کیفری مؤثر

تبصره ـ محکومیت موثر، محکومیتی است کـه محکوم را بـه تبع اجرای حکم، بر اساس ماده (25) این قانون از حقوق اجتماعی محروم می کند.

تعویق بـه شکل ساده یا مراقبتی است. الف ـ در تعویق ساده مرتکب بـه طور کتبی متعهّد می گردد در مدت تعیین شده بـه وسیله دادگاه، مرتکب جرمی نشود و از نحوه رفتار وی پیش بینی شود کـه در آینده نیز مرتکب جرم نمی شود.

ب ـ در تعویق مراقبتی علاوه بر شرایط تعویق ساده، مرتکب متعهد می گردد دستورها و تدابیر مقرر شده بـه وسیله دادگاه را در مدت تعویق رعایت کند یا بـه موقع اجراء گذارد.

تبصره 1 ـ دادگاه نمی تواند قرار تعویق صدور حکم را بـه صورت غیابی صادر کند.

تبصره 2 ـ چنانچه متهم در بازداشت باشد، دادگاه پس از صدور قرار تعویق صدور حکم، بلافاصله دستور آزادی وی را صادر می نماید. دادگاه می تواند در این مورد تأمین مناسب أخذ نماید. در هر صورت أخذ تأمین نباید بـه بازداشت مرتکب منتهی گردد.

تعویق مراقبتی همراه با تدابیر زیر است:

الف ـ حضور بـه موقع در زمان و مکان تعیین شده توسط مقام قضایی یا مددکار اجتماعی ناظر؛

ب ـ ارائه اطلاعات و اسناد و مدارک تسهیل کننده نظارت بر اجرای تعهدات محکوم برای مددکار اجتماعی؛

پ ـ اعلام هرگونه تغییر شغل، اقامتگاه یا جابجایی در مدت کمتر از پانزده روز و ارائه گزارشی از آن بـه مددکار اجتماعی؛

ت ـ کسب اجازه از مقام قضایی بـه منظور مسافرت بـه خارج از کشور.

تبصره ـ تدابیر یاد شده می تواند از سوی دادگاه همراه با برخی تدابیر معاضدتی از قبیل معرفی مرتکب بـه نهادهای حمایتی باشد.

در تعویق مراقبتی دادگاه صادر کننده قرار می تواند با توجه بـه جرم ارتکابی و خصوصیات مرتکب و شرایط زندگی او بـه نحوی کـه در زندگی وی یا خانواده اش اختلال اساسی و عمده ایجاد نکند، مرتکب را بـه اجرای یک یا چند مورد از دستورهای زیر در مدت تعویق؛ ملزم نماید:

الف ـ حرفه آموزی یا اشتغال بـه حرفه ای خاص؛

ب ـ اقامت یا عدم اقامت در مکان معیّن؛ پ ـ درمان بیماری یا ترک اعتیاد؛

ت ـ پرداخت نفقه افراد واجب النفقه؛ ث ـ خودداری از تصدّی کلیه یا برخی از وسایل نقلیه موتوری؛

ج ـ خودداری از فعالیت حرفه ای مرتبط با جرم ارتکابی یا استفاده از وسایل مؤثر در آن؛

چ ـ خودداری از ارتباط و معاشرت با شرکا یا معاونان جرم یا دیگر اشخاص از قبیل بزه دیده بـه تشخیص دادگاه؛

ح ـ گذراندن دوره یا دوره های خاص آموزش و یادگیری مهارت های اساسی زندگی یا شرکت در دوره های تربیتی؛ اخلاقی؛ مذهبی؛ تحصیلی یا ورزشی.

در مدت تعویق؛ در صورت ارتکاب جرم موجب حد؛ قصاص؛ جنایات عمدی موجب دیه یا تعزیر تا درجه هفت، دادگاه بـه لغو قرار تعویق اقدام و حکم محکومیت صادر می کند. در صورت عدم اجرای دستورهای دادگاه، قاضی می تواند برای یک بار تا نصف مدّت مقرّر در قرار بـه مدّت تعویق اضافه یا حکم محکومیت صادر کند.

تبصره ـ در صورت الغای قرار تعویق و صدور حکم محکومیت، صدور قرار تعلیق اجرای مجازات ممنوع است.

پس از گذشت مدت تعویق با توجه بـه میزان پایبندی مرتکب بـه اجرای دستورهای دادگاه، گزارش های مددکار اجتماعی و نیز ملاحظه وضعیت مرتکب، دادگاه حسب مورد بـه تعیین کیفر یا صدور حکم معافیت از کیفر اقدام می کند.