قانون مجازات اسلامی 1392

در مورد محکومیت بـه حبس تعزیری، دادگاه صادر کننده حکم می تواند در مورد محکومان بـه حبس بیش از ده سال، پس از تحمل نصف و در سایر موارد پس از تحمل یک سوم مدت مجازات بـه پیشنهاد دادستان یا قاضی اجرای احکام، با رعایت شرایط زیر حکم بـه آزادی مشروط را صادر کند:

الف ـ محکوم در مدت اجرای مجازات همواره از خود حسن اخلاق و رفتار نشان دهد.

ب ـ حالات و رفتار محکوم نشان دهد کـه پس از آزادی، دیگر مرتکب جرمی نمی شود.

پ ـ بـه تشخیص دادگاه محکوم تا آنجا کـه استطاعت دارد، ضرر و زیان مورد حکم یا مورد موافقت مدعی خصوصی را بپردازد یا قراری برای پرداخت آن ترتیب دهد.

ت ـ محکوم پیش از آن از آزادی مشروط استفاده نکرده باشد.

انقضای مواعد فوق و همچنین مراتب مذکور در بندهای (الف) و (ب) این ماده پس از گزارش رئیس زندان محل بـه تأیید قاضی اجرای احکام می رسد. قاضی اجرای احکام موظف است مواعد مقرر و وضعیت زندانی را درباره تحقق شرایط مذکور بررسی و در صورت احراز آن، پیشنهاد آزادی مشروط را بـه دادگاه تقدیم نماید.

مدت آزادی مشروط شامل بقیه مدّت مجازات می شود، لکن دادگاه می تواند مدت آن را تغییر دهد و در هر حال آزادی مشروط نمی تواند کمتر از یک سال و بیشتر از پنج سال باشد، جز در مواردی کـه مدت باقیمانده کمتر از یک سال باشد، کـه در این صورت مدت آزادی مشروط معادل بقیه مدت حبس است.

دادگاه می تواند با توجه بـه اوضاع و احوال وقوع جرم و خصوصیات روانی و شخصیّت محکوم، او را در مدت آزادی مشروط، بـه اجرای دستورهای مندرج در قرار تعویق صدور حکم ملزم کند. دادگاه، دستورهای مذکور و آثار عدم تبعیت از آنها و نیز آثار ارتکاب جرم جدید را در حکم خود قید و بـه محکوم تفهیم می کند.

هر گاه محکوم در مدّت آزادی مشروط بدون عذر موجّه از دستورهای دادگاه تبعیّت نکند، برای بار اول یک تا دو سال بـه مدّت آزادی مشروط وی افزوده می شود. در صورت تکرار یا ارتکاب یکی از جرایم عمدی موجب حد، قصاص، دیه یا تعزیر تا درجه هفت، علاوه بر مجازات جرم جدید، مدّت باقیمانده محکومیت نیز بـه اجراء در می آید، درغیر این صورت آزادی او قطعی می شود.

در جرایم تعزیری از درجه پنج تا درجه هشت، دادگاه می تواند در صورت وجود شرایط مقرّر در تعویق مراقبتی، محکوم بـه حبس را با رضایت وی در محدوده مکانی مشخص تحت نظارت سامانه (سیستم) های الکترونیکی قرار دهد.

تبصره 1 ـ اصلاح 1399/02/23 ـ دادگاه در صورت لزوم می تواند محکوم را تابع تدابیر نظارتی یا دستورهای ذکر شده در تعویق مراقبتی قرار دهد.

تبصره 2 ـ الحاق 1399/02/23 ـ مقرّرات این ماده در مورد حبس های تعزیری درجه دو، درجه سه و درجه چهار نیز پس از گذراندن یک چهارم مجازات های حبس قابل إعمال است.

تبصره 3 ـ الحاق 1399/02/23 ـ قوه قضاییه می تواند برای اجرای تدابیر نظارتی موضوع این ماده یا سایر مقرّراتی کـه بـه موجب آن متهم یا محکوم تحت نظارت الکترونیکی قرار می گیرد، با نظارت سازمان زندان ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور از ظرفیت بخش خصوصی استفاده کند. آیین نامه اجرایی این تبصره توسط معاونت حقوقی قوه قضاییه با همکاری مرکز آمار و فناوری و سازمان زندان ها و اقدامات تامینی و تربیتی کشور تهیه می شود و بـه تصویب رییس قوه قضاییه می رسد.

آیین نامه اجرایی مواد مربوط بـه نظام نیمه آزادی و آزادی مشروط ظرف شش ماه از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون بـه وسیله سازمان زندان ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور تهیه می شود و بـه تصویب رییس قوه قضاییه می رسد.