قانون مجازات اسلامی 1392

درباره اطفال و نوجوانانی کـه مرتکب جرایم تعزیری می شوند و سن آن ها در زمان ارتکاب، نه تا پانزده سال تمام شمسی است حسب مورد، دادگاه یکی از تصمیمات زیر را اتخاذ می کند:

الف ـ تسلیم بـه والدین یا اولیاء یا سرپرست قانونی با اخذ تعهد بـه تأدیب و تربیت و مواظبت در حسن اخلاق طفل یا نوجوان

تبصره ـ هر گاه دادگاه مصلحت بداند می تواند حسب مورد از اشخاص مذکور در این بند تعهد بـه انجام اموری از قبیل موارد ذیل و اعلام نتیجه بـه دادگاه در مهلت مقرر را نیز اخذ نماید:معرفی طفل یا نوجوان بـه مددکار اجتماعی یا روانشناس و دیگر متخصصان و همکاری با آنان

1- فرستادن طفل یا نوجوان بـه یک مؤسسه آموزشی و فرهنگی بـه منظور تحصیل یا حرفه آموزی

2- اقدام لازم جهت درمان یا ترک اعتیاد طفل یا نوجوان تحت نظر پزشک 3- جلوگیری از معاشرت و ارتباط مضر طفل یا نوجوان با اشخاص بـه تشخیص دادگاه

4- جلوگیری از رفت و آمد طفل یا نوجوان بـه محل های معین

ب ـ تسلیم بـه اشخاص حقیقی یا حقوقی دیگری کـه دادگاه بـه مصلحت طفل یا نوجوان بداند با الزام بـه انجام دستورهای مذکور در بند (الف) در صورت عدم صلاحیت والدین، اولیاء یا سرپرست قانونی طفل یا نوجوان و یا عدم دسترسی بـه آن ها با رعایت مقررات ماده (1173) قانون مدنی

تبصره ـ تسلیم طفل بـه اشخاص واجد صلاحیت منوط بـه قبول آنان است.

پ ـ نصیحت بـه وسیله قاضی دادگاه ت ـ اخطار و تذکر و یا اخذ تعهد کتبی بـه عدم تکرار جرم ث ـ نگهداری در کانون اصلاح و تربیت از سه ماه تا یک سال در مورد جرایم تعزیری درجه یک تا پنج.

تبصره 1 ـ تصمیمات مذکور در بندهای (ت) و (ث) فقط درباره اطفال و نوجوانان دوازده تا پانزده سال قابل اجراء است. اعمال مقررات بند (ث ) در مورد اطفال و نوجوانانی کـه جرایم موجب تعزیر درجه یک تا پنج را مرتکب شده اند، الزامی است.

تبصره 2 ـ هر گاه نابالغ مرتکب یکی از جرایم موجب حد یا قصاص گردد در صورتی کـه از دوازده تا پانزده سال قمری داشته باشد بـه یکی از اقدامات مقرر در بندهای (ت) و یا (ث) محکوم می شود و در غیر این صورت یکی از اقدامات مقرر در بندهای (الف) تا (پ) این ماده در مورد آن ها اتخاذ می گردد.

تبصره 3 ـ در مورد تصمیمات مورد اشاره در بندهای (الف) و (ب) این ماده، دادگاه اطفال و نوجوانان می تواند با توجه بـه تحقیقات بـه عمل آمده و همچنین گزارش های مددکاران اجتماعی از وضع طفل یا نوجوان و رفتار او، هر چند بار کـه مصلحت طفل یا نوجوان اقتضاء کند در تصمیم خود تجدیدنظر نماید.

درباره نوجوانانی کـه مرتکب جرم تعزیری می شوند و سن آنها در زمان ارتکاب بین پانزده تا هجده سال تمام شمسی است، مجازات های زیر اجراء می شود:

الف ـ نگهداری در کانون اصلاح و تربیت از دو تا پنج سال در مورد جرایمی کـه مجازات قانونی آنها تعزیر درجه یک تا سه است.

ب ـ نگهداری در کانون اصلاح و تربیت از یک تا سه سال در مورد جرایمی کـه مجازات قانونی آنها تعزیر درجه چهار است.

پ ـ اصلاح 1399/11/08 و 1403/03/30 ـ نگهداری در کانون اصلاح و تربیت از سه ماه تا یک سال یا پرداخت جزای نقدی از پنجاه میلیون تا دویست و پانزده میلیون ریال یا انجام یک صد و هشتاد تا هفت صد و بیست ساعت خدمات عمومی رایگان در مورد جرایمی کـه مجازات قانونی آنها تعزیر درجه پنج است. (مبلغ مصوب 1393: 15/000/000 تا 65/000/000 )

ت ـ اصلاح 1399/11/08 و 1403/03/30 ـ پرداخت جزای نقدی از ده میلیون تا هشتاد دو میلیون و پانصد هزار ریال یا انجام شصت تا یکصد و هشتاد ساعت خدمات عمومی رایگان در مورد جرایمی کـه مجازات قانونی آنها تعزیر درجه شش است. (مبلغ مصوب 1393: 3/000/000 تا 25/000/000)

ث ـ اصلاح 1399/11/08 و 1403/03/30 ـ پرداخت جزای نقدی تا ده میلیون ریال در مورد جرایمی کـه مجازات قانونی آنها تعزیر درجه هفت و هشت است. (مبلغ مصوب 1393: تا 3/000/000)

تبصره 1 ـ ساعات ارایه خدمات عمومی، بیش از چهار ساعت در روز نیست.

تبصره 2 ـ دادگاه می تواند با توجه بـه وضع متهم و جرم ارتکابی، بـه جای صدور حکم بـه مجازات نگهداری یا جزای نقدی موضوع بندهای (الف) تا (پ) این ماده، بـه اقامت در منزل در ساعاتی کـه دادگاه معین می کند یا بـه نگهداری در کانون اصلاح و تربیت در دو روز آخر هفته حسب مورد برای سه ماه تا پنج سال حکم دهد.

دادگاه می تواند با توجه بـه گزارش های رسیده از وضع طفل یا نوجوان و رفتار او در کانون اصلاح و تربیت یک بار در رای خود تجدیدنظر کند و مدت نگهداری را تا یک سوم تقلیل دهد یا نگهداری را بـه تسلیم طفل یا نوجوان بـه ولی یا سرپرست قانونی او تبدیل نماید. تصمیم دادگاه مبنی بر تجدیدنظر در صورتی اتخاذ می شود کـه طفل یا نوجوان حداقل یک پنجم از مدت نگهداری در کانون اصلاح و تربیت را گذرانده باشد. رای دادگاه در این مورد قطعی است. این امر مانع استفاده از آزادی مشروط و سایر تخفیفات قانونی با تحقق شرایط آنها نیست.

در جرایم موجب حد یا قصاص هر گاه افراد بالغ کمتر از هجده سال، ماهیت جرم انجام شده و یا حرمت آن را درک نکنند و یا در رشد و کمال عقل آنان شبهه وجود داشته باشد، حسب مورد با توجه بـه سن آنها بـه مجازات های پیش بینی شده در این فصل محکوم می شوند.

تبصره ـ دادگاه برای تشخیص رشد و کمال عقل می تواند نظر پزشکی قانونی را استعلام یا از هر طریق دیگر کـه مقتضی بداند، استفاده کند.

در جرایمی کـه مستلزم پرداخت دیه یا هر ضمان مالی دیگری است، دادگاه اطفال و نوجوانان مطابق مقررات مربوط بـه پرداخت دیه و خسارت حکم می کند.

دادگاه می تواند در صورت احراز جهات تخفیف، مجازات ها را تا نصف حداقل تقلیل دهد و اقدامات تأمینی و تربیتی اطفال و نوجوانان را بـه اقدام دیگری تبدیل نماید.

دادگاه می تواند در مورد تمام جرایم تعزیری ارتکابی توسط نوجوانان، صدور حکم را بـه تعویق اندازد یا اجرای مجازات را معلق کند.

محکومیت های کیفری اطفال و نوجوانان فاقد آثار کیفری است.