قانون مجازات اسلامی 1392

مرور زمان، در صورتی تعقیب جرایم موجب تعزیر را موقوف می کند کـه از تاریخ وقوع جرم تا انقضای مواعد زیر تعقیب نشده یا از تاریخ آخرین اقدام تعقیبی یا تحقیقی تا انقضای این مواعد بـه صدور حکم قطعی منتهی نگردیده باشد:

الف) جرایم تعزیری درجه یک تا سه با انقضای پانزده سال

ب) جرایم تعزیری درجه چهار با انقضای ده سال

پ) جرایم تعزیری درجه پنج با انقضای هفت سال

ت) جرایم تعزیری درجه شش با انقضای پنج سال ث) جرایم تعزیری درجه هفت و هشت با انقضای سه سال

تبصره 1 ـ اقدام تعقیبی یا تحقیقی، اقدامی است کـه مقامات قضایی در اجرای یک وظیفه قانونی از قبیل احضار، جلب، بازجویی، استماع اظهارات شهود و مطلعان، تحقیقات یا معاینه محلی و نیابت قضایی انجام می دهند.

تبصره 2 ـ در مورد صدور قرار اناطه، مرور زمان تعقیب از تاریخ قطعیت رای مرجعی کـه رسیدگی کیفری منوط بـه صدور آن است، شروع می شود.

در جرایم تعزیری قابل گذشت هر گاه متضرّر از جرم در مدت یک سال از تاریخ اطلاع از وقوع جرم شکایت نکند، حق شکایت کیفری او ساقط می شود، مگر اینکه تحت سلطه متهم بوده یا بـه دلیلی خارج از اختیار قادر بـه شکایت نباشد، کـه در این صورت مهلت مزبور از تاریخ رفع مانع محاسبه می شود. هر گاه متضرّر از جرم قبل از انقضای مدت مذکور فوت کند و دلیلی بر صرف نظر وی از طرح شکایت نباشد، هر یک از ورثه وی در مهلت شش ماه از تاریخ وفات حق شکایت دارد.

تبصره ـ غیر از مواردی کـه شاکی تحت سلطه متهم بوده، در صورتی بـه شکایت وی یا ورثه او رسیدگی می شود کـه جرم موضوع شکایت طبق ماده (105) این قانون مشمول مرور زمان نشده باشد.

مرور زمان؛ اجرای احکام قطعی تعزیری را موقوف می کند و مدّت آن از تاریخ قطعیت حکم بـه قرار زیر است:

الف) جرایم تعزیری درجه یک تا سه، با انقضای بیست سال؛

ب) جرایم تعزیری درجه چهار، با انقضای پانزده سال؛

پ) جرایم تعزیری درجه پنج، با انقضای ده سال؛

ت) جرایم تعزیری درجه شش، با انقضای هفت سال؛

ث) جرایم تعزیری درجه هفت و هشت، با انقضای پنج سال.

تبصره 1 ـ اگر اجرای تمام یا بقیه مجازات موکول بـه گذشتن مدت یا رفع مانعی باشد، مرور زمان از تاریخ انقضای آن مدت یا رفع مانع محاسبه می شود.

تبصره 2 ـ مرور زمان اجرای احکام دادگاه های خارج از کشور درباره اتباع ایرانی در حدود مقررات و موافقتنامه های قانونی، مشمول مقررات این ماده است.

هر گاه اجرای مجازات شروع ولی بـه هر علت قطع شود، تاریخ شروع مرور زمان تاریخ قطع اجرای مجازات است و در مواردی کـه بیش از یک نوبت قطع شود، شروع مرور زمان از تاریخ آخرین انقطاع است، مگر اینکه اجرای مجازات بر اثر رفتار عمدی محکوم قطع شده باشد، کـه در این صورت مرور زمان اعمال نمی شود.

جرایم ذیل مشمول مرور زمان تعقیب، صدور حکم و اجرای مجازات نمی شوند:

الف ـ جرایم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور؛

ب ـ جرایم اقتصادی شامل کلاهبرداری و جرایم موضوع تبصره ماده (36) این قانون با رعایت مبلغ مقرر در آن ماده؛

پ ـ جرایم موضوع قانون مبارزه با مواد مخدر.

هر گاه در مورد یک شخص بـه موجب حکم یا احکامی، محکومیت های قطعی متعدد صادر شود، شروع بـه اجرای هر یک از محکومیت ها، نسبت بـه دیگر محکومیت ها، قاطع مرور زمان است.

در موارد تعلیق اجرای مجازات یا اعطای آزادی مشروط، در صورت لغو قرار تعلیق یا حکم آزادی مشروط، مبدأ مرور زمان، تاریخ لغو قرار یا حکم است.

قطع مرور زمان مطلق است و نسبت بـه کلیه شرکاء و معاونان اعم از آنکه تعقیب شده یا نشده باشند اعمال می شود، هر چند تعقیب فقط درباره یکی از آنها شروع شده باشد. همچنین شروع بـه اجرای حکم در مورد برخی از شرکا یا معاونان جرم قاطع مرور زمان نسبت بـه دیگر محکومان است.

موقوف شدن تعقیب، صدور حکم یا اجرای مجازات، مانع از استیفای حقوق مدعی خصوصی نیست و متضرّر از جرم می تواند دعوای خصوصی را در مرجع صالح اقامه نماید.