قانون مجازات اسلامی 1392

در جرایم موجب تعزیر؛ هر گاه رفتار واحد دارای عناوین مجرمانه متعدّد باشد، مرتکب بـه مجازات أشدّ محکوم می شود.

در جرایم موجب حد، تعدد جرم، موجب تعدد مجازات است مگر در مواردی کـه جرایم ارتکابی و نیز مجازات آنها یکسان باشد.

تبصره 1 ـ چنانچه مرتکب بـه اعدام و حبس یا اعدام و تبعید محکوم گردد، تنها اعدام اجراء می شود.

تبصره 2 ـ چنانچه دو یا چند جرم حدی در راستای هم و در یک واقعه باشند، فقط مجازات اشد اجراء می شود؛ مانند تفخیذ در هنگام لواط کـه تنها مجازات لواط اجراء می شود.

تبصره 3 ـ اگر مرد و زنی چند بار با یکدیگر مرتکب زنا شوند، چنانچه مجازات اعدام و جلد یا رجم و جلد ثابت باشد، تنها اعدام یا رجم حسب مورد اجراء می شود.

تبصره 4 ـ چنانچه قذف، نسبت بـه دو یا چند نفر باشد، دو یا چند مجازات اجراء می گردد.

در تعدّد جرایم موجب حد و قصاص، مجازات ها جمع می شود. لکن چنانچه مجازات حدی، موضوع قصاص را از بین ببرد یا موجب تأخیر در اجرای قصاص گردد، اجرای قصاص مقدم است و در صورت عدم مطالبه فوری اجرای قصاص یا گذشت یا تبدیل بـه دیه، مجازات حدی اجراء می شود.

اصلاح 1399/02/23 ـ در تعدد جرابم تعزیری، تعیین و اجرای مجازات بـه شرح زیر است:

الف ـ الحاق 1399/02/23 ـ هر گاه جرایم ارتکابی مختلف نباشد، فقط یک مجازات تعیین می شود و در این صورت؛ دادگاه می تواند مطابق ضوابط مقرر در این ماده کـه برای تعدد جرایم مختلف ذکر شده، مجازات را تشدید کند.

ب ـ الحاق 1399/02/23 ـ در مورد جرایم مختلف، هر گاه جرایم ارتکابی بیش از سه جرم نباشد، حداقل مجازات هر یک از آن جرایم بیشتر از میانگین حداقل و حداکثر مجازات مقرر قانونی است.

پ ـ الحاق 1399/02/23 ـ چنانچه جرایم ارتکابی مختلف، بیش از سه جرم باشد، مجازات هر یک حداکثر مجازات قانونی آن جرم است. در این صورت دادگاه می تواند مجازات هر یک را بیشتر از حداکثر مجازات مقرر قانونی تا یک چهارم آن تعیین کند.

ت ـ الحاق 1399/02/23 ـ در تعدد جرایم درجه هفت و درجه هشت با یکدیگر، حسب مورد مطابق مقررات این ماده اقدام می شود و جمع جرایم درجه هفت و درجه هشت با درجه شش و بالاتر سبب تشدید مجازات جرایم اخیر نمی شود. در جمع این جرایم با جرایم درجه شش و بالاتر، بـه طور جداگانه برای جرایم درجه هفت و درجه هشت مطابق این ماده تعیین مجازات می شود و در هر صورت مجازات اشد قابل اجراء است.

ث ـ الحاق 1399/02/23 ـ در هر یک از بندهای فوق، فقط مجازات اشد مندرج در دادنامه قابل اجراء است و اگر مجازات اشد بـه یکی از علل قانونی تقلیل یابد یا تبدیل شود یا بـه موجبی از قبیل گذشت شاکی خصوصی، نسخ مجازات قانونی یا مرور زمان غیرقابل اجراء گردد، مجازات اشد بعدی اجراء می شود و در این صورت میزان مجازات اجراء شده قبلی در اجرای مجازات اشد بعدی محاسبه می شود. آزادی مشروط، تعلیق اجرای مجازات و عفو در حکم اجراء است.

ج ـ الحاق 1399/02/23 ـ در هر مورد کـه مجازات قانونی فاقد حداقل یا ثابت باشد، اگر جرایم ارتکابی بیش از سه جرم نباشد دادگاه می تواند تا یک ششم و اگر بیش از سه جرم باشد تا یک چهارم بـه اصل آن اضافه کند.

چ ـ الحاق 1399/02/23 ـ در صورتی کـه در جرایم تعزیری، از رفتار مجرمانه واحد، نتایج مجرمانه متعدّد حاصل شود، مرتکب بـه مجازات جرم اشد محکوم می شود.

ح ـ الحاق 1399/02/23 ـ هر گاه در قانون برای جرمی یکی از مصادیق مجازات های مندرج در مواد (23) یا (26) این قانون بـه عنوان مجازات اصلی مقرر شده باشد، آن مجازات در هر صورت اجراء می شود، حتی اگر مربوط بـه مجازات غیر اشد باشد. همچنین اگر مجازات اشد وفق ماده (25) این قانون فاقد آثار تبعی و مجازات خفیف تر دارای آثار تبعی باشد، علاوه بر مجازات اصلی اشد، مجازات تبعی مزبور نیز اجراء می شود.

خ ـ الحاق 1399/02/23 ـ در تعدد جرم در صورت وجود جهات تخفیف مجازات برای هر یک از جرایم، مطابق مواد (37) و (38) این قانون اقدام می شود.

د ـ الحاق 1399/02/23 ـ در صورتی کـه مجموع جرایم ارتکابی در قانون عنوان مجرمانه خاصی داشته باشد، مقررات تعدد جرم اِعمال نمی شود و مرتکب بـه مجازات مقرر در قانون محکوم می شود.

تبصره 1 ـ منسوخ 1399/02/23 ـ در صورتی که از رفتار مجرمانه واحد، نتایج مجرمانه متعدّد حاصل شود، طبق مقررات فوق عمل می شود.

تبصره 2 ـ منسوخ 1399/02/23 ـ در صورتی که مجموع جرایم ارتکابی در قانون عنوان مجرمانه خاصی داشته باشد، مقررات تعدد جرم اعمال نمی شود و مرتکب بـه مجازات مقرر در قانون محکوم می گردد.

تبصره 3 ـ منسوخ 1399/02/23 ـ در تعدّد جرم در صورت وجود جهات تخفیف، دادگاه می تواند مجازات مرتکب را تا میانگین حداقل و حداکثر و چنانچه مجازات، فاقد حداقل و حداکثر باشد تا نصف آن تقلیل دهد.

تبصره 4 ـ منسوخ 1399/02/23 ـ مقررات تعدد جرم در مورد جرایم تعزیری درجه های هفت و هشت اجراء نمی شود. این مجازات ها با هم و نیز با مجازات های تعزیری درجه یک تا شش جمع می گردد.

در تعدّد جرایم موجب حد و تعزیر و نیز جرایم موجب قصاص و تعزیر، مجازات ها جمع و ابتداء حد یا قصاص اجرا می شود، مگر حد یا قصاص؛ سالب حیات و تعزیر؛ حق النّاس یا تعزیر معیّن شرعی باشد و موجب تأخیر اجرای حد نیز نشود، کـه در این صورت ابتداء تعزیر اجرا می گردد.

تبصره ـ در صورتی کـه جرم حدی از جنس جرم تعزیری باشد، مانند سرقت حدی و سرقت غیر حدی یا مانند زنا و روابط نامشروع کمتر از زنا، مرتکب فقط بـه مجازات حدی محکوم می شود و مجازات تعزیری ساقط می گردد، مگر در حد قذف کـه اگر قذف نسبت بـه شخصی و دشنام بـه دیگری باشد، مرتکب بـه هر دو مجازات محکوم می شود.