قانون امور حسبی مصوب 1319/04/02

علاوه بر مواردی کـه مطابق قانون مدنی تعیین امین می شود در موارد زیر نیز امین معین خواهد شد: 1 - برای اداره سهم الارثی کـه ممکن است از ترکه متوفی بـه جنین تعلق گیرد در صورتی کـه جنین ولی یا وصی نداشته باشد. 2 - برای اداره اموالی کـه بـه مصارف عمومی اختصاص داده شده و مدیری نداشته باشد.

کسی کـه در اثر کبر سن یا بیماری و امثال آن از اداره تمام و یا بعض اموال خود عاجز شده می تواند از دادگاه بخواهد کـه برای اداره اموال او امین معین شود.

تعیین امین برای جنین در دادگاه شهرستانی بعمل می آید کـه مادر جنین در حوزه آن دادگاه اقامت دارد و برای کسی کـه عاجز از اداره اموال خود است دادگاه شهرستانی کـه شخص نامبرده در حوزه آن اقامت دارد و در سایر مواردی کـه احتیاج بـه تعیین امین پیدا می شود دادگاه شهرستانی صالح است کـه در حوزه آن دادگاه احتیاج بـه تعیین امین حاصل شده است.

سایر امور مربوطه بـه امین با دادگاهی است کـه امین را تعیین کرده است.

در مورد جنین دادستان و اقربای جنین و در مورد مصارف عمومی دادستان و هر ذی نفعی می تواند از دادگاه درخواست تعیین امین نماید.

دادستان می تواند اشخاصی را کـه برای سمت امانت مناسب باشند بـه دادگاه معرفی نموده و دادگاه پس از احراز لزوم تعیین امین از بین اشخاص نامبرده یا اشخاص دیگر کـه طرف اعتماد باشند یک یا چند نفر را بـه سمت امین معین می نماید.

مادر جنین در صورت داشتن صلاحیت بر دیگران مقدم است و در صورت عدم صلاحیت یا عدم قبول او اقربای نسبی و سببی جنین بر دیگران مقدم خواهند بود.

در غیر مورد جنین پدر و جد و مادر و اولاد و زن و شوهر کسی کـه امین برای اداره اموال او معین می شود با داشتن صلاحیت بـه ترتیب مذکور بر دیگران تقدم دارند و در صورت نبودن اشخاص مذکور سایر اقربا بر دیگران مقدم هستند.

دادگاه می تواند علاوه بر امین یک یا چند نفر را بـه عنوان ناظر معین نماید.

در صورت تعدد امین و ناظر دادگاه باید حدود اختیارات آنها را معین نماید و نیز می تواند وظائف امنا متعدد را تفکیک کند.

حفظ و نظارت اموال در مواردی کـه محتاج بـه تعیین امین است مادام کـه امین معین نشده بـه عهده دادستانی است کـه اموال در حوزه او یافت می شود.

در خارج ایران مامورین کنسولی ایران حق دارند برای اداره اموال ایرانیان کـه محتاج بـه تعیین امین و واقع در حوزه ماموریت آنهاست موقتا نصب امین نمایند و باید تا ده روز پس از نصب امین مدارک عمل خود را بوسیله وزارت امور خارجه بـه وزارت دادگستری بفرستند نصب امین نامبرده وقتی قطعی میگردد کـه دادگاه شهرستان تهران تصمیم مامور کنسولی را تنفیذ کند.

وظایف و اختیاراتی کـه بـه موجب قانون و نظامات مربوطه در مورد دخالت دادستانها در امور محتاج بـه تعیین امین مقرر است در خارج ایران بـه عهده مامورین کنسولی خواهد بود.

اگر در عهود و قراردادهای منعقده بین دولت ایران و دولتی کـه مامور کنسولی ماموریت خود را در کشور آن دولت اجرا میکند ترتیبی بر خلاف مقررات دو ماده فوق اتخاذ شده باشد مامورین مذکور مفاد آن دو ماده را تا حدی کـه با مقررات عهدنامه یا قرارداد مخالف نباشد اجرا خواهند کرد.

اشخاصی کـه نباید بـه قیمومت منصوب شوند بـه سمت امین معین نخواهند شد.

کسی کـه بـه عنوان عجز از اداره اموال برای او امین معین شده اگر تصرفی در اموال خود بنماید نافذ است و امین نمی تواند او را ممانعت نماید.

مقررات راجع بـه وظائف و اختیارات و مسئولیت قیم شامل امین غایب و جنین هم می شود.

سمت امینی کـه برای جنین معین شده است پس از تولد طفل زائل می شود و در غیر این مورد نیز پس از زوال سببی کـه موجب تعیین امین شده است سمت امین زائل خواهد شد.

مقررات راجع بـه عزل قیم نسبت بـه امین هم جاری است.

امینی کـه برای اداره اموال مربوطه بـه مصارف عمومی تعیین می شود باید بـه ترتیبی کـه مقرر شده و موافق مصلحت اموال را اداره و در مصارف مخصوصه کـه مقرر شده است صرف نماید.

امینی کـه برای اداره اموال عاجز معین می شود بـه منزله وکیل عاجز است و احکام وکیل نسبت بـه او جاری است.

امین باید در ظرف سه روز پس از ابلاغ با رعایت مدت مسافت مذکور در آیین دادرسی مدنی قبول یا عدم قبول سمت امانت را بـه دادگاه اطلاع دهد و اگر در این مدت قبول خود را اطلاع نداد شخص دیگری معین خواهد شد مگر اینکه قبل از تعیین دیگری قبول سمت امانت را بـه دادگاه اطلاع دهد کـه در این صورت همان شخص بـه سمت امانت باقی خواهد ماند.

هزینه حفظ و اداره اموالی کـه برای آن امین معین شده است از اموال نامبرده برداشته خواهد شد.