قانون امور حسبی مصوب 1319/04/02
فصل سوم ـ دادن اموال بطور موقت بـه تصرف ورثه
فصل سوم ـ دادن اموال بطور موقت بـه تصرف ورثه
بعد از صدور حکم موت فرضی غایب یا معلوم شدن موت حقیقی یا زنده بودن غایب سمت امین زایل می شود.
بعد از گذشتن دو سال تمام از آخرین خبر غایب ورثه او می توانند از دادگاه درخواست کنند کـه دارایی غایب بـه تصرف آنها داده شود.
درخواست باید کتبی و مشتمل بر امور زیر باشد: 1- نام و مشخصات درخواست کننده. 2- مشخصات غایب. 3- تاریخ غیبت. 4 - ادله و جهاتی کـه بـه موجب آن درخواست کننده حق این درخواست را برای خود قائل است.
پس از وصول درخواست نامه دادگاه با حضور درخواست کننده و دادستان بـه دلائل درخواست رسیدگی می نماید و نیز راجع بـه اقامتگاه غایب و تاریخ غیبت و معلوم نبودن محل او بازجویی لازم نموده و در صورت احراز صلاحیت درخواست کننده آگهی مشتمل بر درخواست نامبرده و دعوت اشخاصی کـه از غایب اطلاعی دارند برای اظهار اطلاع بـه دادگاه ترتیب می دهد.
آگهی مذکور فوق در سه دفعه متوالی هر کدام بـه فاصله یک ماه منتشر می شود و پس از یک سال از تاریخ نشر آخرین آگهی در صورت وجود شرایط مذکور در ماده 1025 و 1026 قانون مدنی اموال غایب بـه تصرف ورثه او داده می شود.
در صورتی کـه غایب برای اداره اموال خود کسی را معین کرده باشد و آن کس فوت شود یا بـه جهت دیگری صلاحیتش برای اداره اموال از بین برود امین برای اداره اموال معین می گردد و اموال بـه تصرف ورثه داده نمی شود تا حکم موت فرضی غایب صادر شود.
هر گاه در بین اموال غایب مال ضایع شدنی باشد ورثه یا امین کـه اموال غایب بـه تصرف آنها داده شده آن مال را فروخته و از نتیجه فروش با رعایت مصلحت غایب مالی خریداری و یا اقدام دیگری کـه بصرفه غایب باشد می نماید.
هر یک از امین و ورثه کـه اموال غایب بـه تصرف آنها داده شده است می توانند با اجازه دادستان اموال منقوله غایب را کـه مورد احتیاج نیست فروخته و از پول آن مال دیگری کـه موافق مصلحت غایب باشد خریداری و یا اقدام دیگری کـه بصرفه غایب باشد بنمایند.
در موردی کـه اموال غایب بـه ورثه تسلیم می شود هر گاه وصیتی شده باشد اموال مورد وصیت بـه وصی یا موصی له داده می شود مشروط بـه این کـه مطابق ماده 1026 قانون مدنی تامین بدهند.
ورثه و وصی و موصی له کـه اموال غایب موقتا بـه آنها تسلیم می شود باید اموال را با رعایت مصلحت غایب حفظ و اداره نمایند و آنها در اداره اموال غایب بـه منزله وکیل او خواهند بود.
در مورد تسلیم اموال بـه امین یا ورثه دادگاه بـه درخواست یکی از ورثه یا امین صورتی از اموال و اسناد غایب تنظیم می نماید و این صورت در دفتر دادگاه بایگانی می شود و اشخاص ذی نفع می توانند از آن رونوشت بگیرند.
در صورتی کـه ورثه درخواست کنند صورت اموال با حضور دادستان تنظیم و بهای اموال بـه توسط کارشناس معین و در صورت اموال بهای آنها قید شود دادگاه درخواست نامبرده را می پذیرد و هزینه ارزیابی از مال غایب برداشته خواهد شد.
نفقه اشخاص واجب النفقه غایب و دیون غایب از وجوه نقد یا منافع اموال او داده می شود و در صورت عدم کفایت از اموال منقوله فروخته خواهد شد و اگر اموال منقول هم کافی نباشد از اموال غیر منقول فروخته می شود.
در غیر مورد ماده قبل ورثه و امین حق ندارند اموال غیر منقول غایب را بفروشند یا رهن بگذارند.
در دعوی بر غایب ورثه یا امین کـه مال بـه تصرف آنها داده شده طرف دعوی خواهند بود و همچنین ورثه یا امین حق دارند برای وصول مطالبات غایب اقامه دعوی نمایند.
در موردی کـه اموال غایب بـه تصرف ورثه یا امین داده شده باشد دادگاه می تواند حق الزحمه متناسبی از درآمد اموال برای ورثه یا امین معین نماید هزینه حفظ و اداره اموال غایب از اموال غایب برداشته می شود.
هر گاه بین ورثه غایب غایبی بوده کـه محتاج بـه تعیین امین باشد برای او نیز امینی معین و سهم شخص غایب بـه امین سپرده می شود.
هر گاه بین ورثه غایب محجوری باشد سهم او بـه ولی یا قیم یا وصی سپرده خواهد شد.
