قانون امور حسبی مصوب 1319/04/02

کسانی کـه حق درخواست مهر و موم ترکه را دارند می توانند رفع مهر و موم را هم درخواست نمایند.

درخواست برداشتن مهر و موم از دادگاه بخشی می شود کـه برای رسیدگی بـه امور ترکه صالح است و هر گاه ترکه در حوزه دادگاه بخش دیگری باشد دادگاه بخش محل وجود ترکه بـه دستور دادگاه مذکور اقدام بـه رفع مهر و موم می نماید و صورت مجلس مربوط بـه این عمل را بـه دادگاهی کـه دستور برداشتن مهر و موم را داده است میفرستد.

دادگاه بخشی کـه مهر و موم را برمیدارد روز و ساعت برداشتن مهر و موم را معین و بـه عموم وراث و وصی و موصی لهم کـه معروف و محل اقامت آنها در حوزه آن دادگاه بخش باشد ابلاغ می نماید.

نسبت بـه اشخاص ذی نفع کـه محل اقامت آنها خارج از حوزه دادگاه بخش باشد ابلاغ وقت بـه آنها لازم نیست و اگر وقت بـه اشخاص مذکور اطلاع داده نشود دادگاه بجای آنها متصدی دفتر رسمی یا یکنفر از معتمدین محل را معین و او را دعوت میکند کـه با حضور او مهر و موم برداشته شود.

عدم حضور اشخاصی کـه وقت برداشتن مهر و موم بـه آنها اطلاع داده شده مانع از برداشتن مهر و موم نخواهد بود.

در صورتی کـه بین ورثه غایب یا محجور باشد رفع مهر و موم بعد از تعیین وکیل یا امین برای غایب و تعیین قیم برای محجور بعمل خواهد آمد.

دادرس دادگاه بخش می تواند برداشتن مهر و موم را خود انجام دهد یا بـه کارمند علی البدل رجوع نماید.

در موقع برداشتن مهر و موم صورت مجلسی مشتمل بر امور زیر تنظیم می شود: 1- تاریخ ـ ساعت ـ روز ـ ماه ـ سال با تمام حروف. 2- نام و مشخصات درخواست کننده. 3- حضور و اظهارات اشخاص ذی نفع و نمایندگان آنها و اشخاصی کـه دادگاه بخش دعوت کرده است. 4- مهر و موم صحیح و بی عیب بوده یا دست خورده با توصیف کامل از دست خوردگی. 5- نام و سمت کسی کـه مهر و موم را برمیدارد. 6- امضا کسی کـه مهر و موم را برمیدارد و سایر حاضرین.

در موقع برداشتن مهر و موم صورت ریز آنچه از ترکه مهر و موم شده مطابق ترتیب مذکور در تحریر ترکه برداشته خواهد شد و اگر تنظیم صورت ریز ترکه در یک جلسه تمام نشود در آخر هر جلسه آن قسمتی از ترکه کـه مهر و موم آن برداشته شده مجددا مهر و موم می شود.

اگر در ضمن ترکه اشیا یا نوشتجاتی متعلق بـه غیر باشد و صاحبان آنها استرداد آنرا درخواست نمایند باید بـه کسی کـه حق گرفتن اشیا و نوشتجات را دارد رد شود و هر گاه صاحبان اشیا و نوشتجات حاضر نباشند اشیا و نوشتجات نامبرده حفظ می شود تا بـه صاحبان آنها رد شود.

در موارد زیر مهر و موم بدون تنظیم صورت ریز ترکه برداشته می شود: 1- در صورتی کـه درخواست کننده مهر و موم درخواست رفع مهر و موم را بدون تنظیم صورت ریز ترکه نماید و بین ورثه محجور یا غایب و علت دیگری برای مهر و موم یا تحریر ترکه نباشد. 2- در صورتی کـه مهر و موم بـه درخواست بستانکار بـه عمل آمده و ورثه پرداخت طلب او را تعهد نمایند یا بستانکار با برداشتن مهر و موم بدون تنظیم صورت ریز ترکه رضایت دهد و علت دیگری برای مهر و موم یا تحریر ترکه نباشد. 3- اگر علت مهر و موم قبل از برداشتن مهر و موم یا در جریان آن مرتفع شود.

هر گاه بین ورثه غایب یا محجور باشد و همچنین در صورتی کـه وارث متوفی معلوم نباشد در موقع برداشتن مهر و موم ترکه باید تحریر شود.