قانون امور حسبی مصوب 1319/04/02
فصل چهارم ـ در تحریر ترکه
فصل چهارم ـ در تحریر ترکه
مقصود از تحریر ترکه تعیین مقدار ترکه و دیون متوفی است.
درخواست تحریر ترکه از ورثه یا نماینده قانونی آنها و وصی برای اداره اموال پذیرفته می شود.
امین غایب و قیم محجور باید در ظرف ده روز از تاریخ تعیین و ابلاغ سمت نامبرده بـه آنها در صورتی کـه ترکه تحریر نشده باشد درخواست تحریر ترکه نمایند.
در صورتی کـه سهم محجور از ترکه متوفایی قبل از تعیین قیم معین نشده باشد قیم باید بمحض انتصاب خود درخواست تحریر ترکه نماید و همچنین است در صورتی کـه پس از تعیین قیم سهمی از ترکه متوفایی بـه محجور برسد.
دادگاه بخش برای تحریر ترکه وقتی را کـه کمتر از یکماه و بیش از سه ماه از تاریخ نشر آگهی نباشد معین کرده و در یکی از روزنامه های کثیرالانتشار آگهی می دهد کـه ورثه یا نماینده قانونی آنها بستانکاران و مدیونین بـه متوفی و کسان دیگری کـه حقی بر ترکه متوفی دارند در ساعت و روز معین در دادگاه برای تحریر ترکه حاضر شوند. علاوه بر آگهی فوق برای هر یک از ورثه یا نماینده قانونی آنها و وصی و موصی له اگر معین و در حوزه دادگاه مقیم باشند برای حضور در وقت مقرر احضاریه فرستاده می شود.
هر گاه میزان ترکه کمتر از یکهزار ریال باشد آگهی مذکور در ماده فوق لازم نیست و دادگاه وقتی را برای تحریر ترکه معین کرده و بـه اشخاص ذی نفع کـه معلوم و در حوزه دادگاه مقیم باشند اطلاع می دهد.
غیبت اشخاصی کـه احضار شده اند مانع از تحریر ترکه نخواهد بود.
برای تحریر ترکه صورتی از ترکه برداشته می شود و این صورت باید مشتمل بر امور زیر باشد: 1- توصیف اموال منقول با تعیین بها آن. 2- تعیین اوصاف و وزن و عیار نقره و طلا آلات. 3- مبلغ و نوع نقدینه. 4- بها و نوع برگهای بها دار. 5- اسناد با ذکر خصوصیات آنها. 6- نام رقبات غیرمنقول.
ارزیابی اموال منقول بـه توسط ارزیابی کـه مورد تراضی ورثه یا مورد اعتماد دادرس باشد بـه عمل می آید.
مطالبات و بدهی متوفی کـه بـه موجب احکام نهایی و اسناد رسمی یا دفاتر و برگهای مربوط بـه متوفی یا اقرار مدیونین و ورثه مسلم است نیز در صورت ترکه نوشته می شود.
در موقع تحریر ترکه صورت مجلسی برداشته می شود کـه مشتمل بر امور زیر باشد: 1- نام و سمت متصدی تحریر ترکه. 2- نام و مشخصات کسانی کـه احضار شده و کسانی کـه حاضر شده اند. 3- محلی کـه تحریر ترکه در آنجا صورت میگیرد. 4- اظهارات اشخاص راجع بـه دارایی و بدهی و ترکه متوفی. 5- نام و مشخصات کسی کـه اسناد و اموال بـه او داده می شود.
اگر در ضمن ترکه دفاتر بازرگانی باشد جاهای سفید آن با دو خط متقاطع پر می شود و اگر دفاتر مطابق قانون پلمپ نشده باشد متصدی تحریر ترکه صفحات دفتر را امضا می نماید و اگر بین صفحه هایی کـه نوشته شده جای سفید مانده باشد آنجا دو خط متقاطع کشیده می شود.
در مدتی کـه ترکه تحریر می شود تصرف در ترکه ممنوع است مگر تصرفاتی کـه برای اداره و حفظ ترکه لازم است.
عملیات اجرایی راجع بـه بدهی متوفی در مدت تحریر ترکه معلق میماند.
مرور زمان نسبت بـه مطالبات متوفی در مدت تحریر ترکه جاری نمی شود.
دعاوی راجعه بـه ترکه یا بدهی متوفی در مدت تحریر ترکه توقیف می شود ولی بـه درخواست مدعی ممکن است خواسته تامین شود.
صورت ترکه و همچنین صورت مجلس تحریر ترکه در دفتر دادگاه بایگانی می شود و اشخاص ذی نفع می توانند بـه آن مراجعه نموده و رونوشت بگیرند.
هر گاه در موقع تحریر ترکه اختلافاتی بین ورثه راجع بـه اداره ترکه باشد دادگاه سعی میکند کـه اختلاف آنها بـه طریق مسالمت مرتفع شود و الا بـه درخواست یکی از ورثه کسی را از ورثه یا غیر آنها برای حفظ ترکه موقتا معین می نماید.
خاتمه تحریر ترکه بـه ورثه اطلاع داده می شود و هر گاه ورثه یا اقامتگاه آنها معین نباشد اطلاع مزبور بـه وسیله آگهی در روزنامه خواهد شد.
