قانون امور حسبی مصوب 1319/04/02

مقصود از تصفیه ترکه تعیین دیون و حقوق بر عهده متوفی و پرداخت آنها و خارج کردن مورد وصیت از ماترک است.

وصی و هر یک از ورثه می توانند از دادگاه کتبا تصفیه ترکه را بخواهند.

هر گاه بعضی از ورثه ترکه را قبول کرده باشند سایر ورثه نمی توانند تصفیه ترکه را بخواهند.

دادگاه بخش پس از درخواست تصفیه منتهی تا یک هفته یک یا چند نفر را بـه سمت مدیر تصفیه معین می نماید و آنها تحت نظر دادرس امور تصفیه را انجام میدهند. و اگر اداره تصفیه در محل موجود باشد آنرا بـه اداره نامبرده مراجعه مینمایند. اداره تصفیه می تواند یک یا چند نفر را بـه سمت مدیر تصفیه معین نماید کـه تحت نظر آنها امور تصفیه را انجام دهند.

در صورتی کـه متوفی وصی برای اداره اموال داشته باشد امر تصفیه بـه وصی واگذار می شود.

شکایت از عملیات مدیر تصفیه راجع بـه دادگاهی است کـه مدیر تصفیه را معین و دادرس بـه حسب اقتضا مورد دستور لازم بـه مدیر تصفیه می دهد و نیز می تواند مدیر تصفیه را تغییر دهد.

پس از تعیین مدیر تصفیه اموال بـه مدیر تصفیه تسلیم می شود و در صورتی کـه ترکه تحریر نشده باشد مطابق فصل چهارم این باب تحریر می شود.

پس از تعیین حقوق و دیون متوفی و پرداخت آن و اخراج مورد وصیت اگر از ترکه چیزی باقی بماند باقیمانده ترکه بـه ورثه داده می شود.

مدیر تصفیه باید مطالبات متوفی را وصول و از خراب و ضایع شدن اموالی کـه در معرض خرابی و تضییع است جلوگیری کرده و آنها را بفروش برساند در نگاهداری اموال مواظبت نموده و تعمیرات ضروری اموال غیرمنقول را بنماید از تعطیل کارخانه و یا تجارتخانه متوفی در صورتی کـه دایر باشد جلوگیری کند ـ درآمد ترکه و محصول را جمع آوری نموده و نظر بـه مقتضیات انبار نماید و یا بفروش برساند مواد اولیه را کـه برای دائر ماندن بنگاه صنعتی و یا بازرگانی متوفی لازم است تحصیل و یا تجدید کند.

مدیر تصفیه کلیه اقداماتی کـه برای اداره ترکه لازم است بعمل میآورد ولی نباید از حدود اقداماتی کـه عادتا برای انجام ماموریت او لازم بوده خارج شود.

بعد از تحریر ترکه مدیر تصفیه وقتی را برای رسیدگی تعیین و بـه ورثه و بستانکاران و اشخاص ذی نفعی کـه خود را معرفی کرده اند اطلاع می دهد کـه در وقت معین حاضر شوند.

مدیر تصفیه در وقت مقرر شروع بـه رسیدگی نموده و پس از رسیدگی کلیه دیون و حقوقی را کـه بـه ترکه تعلق میگیرد تادیه می نماید.

بستانکاری کـه در موعد مقرر برای تحریر ترکه خود را معرفی نکرده یا پس از معرفی طلب او تصدیق نشده باشد می تواند در دادگاه صلاحیتدار تا مقداری کـه از ترکه بـه ورثه داده شده است بر ورثه اقامه دعوی نماید. و اگر چیزی بـه ورثه نرسیده یا آنچه رسیده است کافی برای تادیه طلب نباشد می تواند بر بستانکاران دیگر کـه ترکه بـه آنها داده شده برای اخذ حصه غرمایی خود اقامه دعوی نماید.

کسی کـه ادعای طلبی نموده و طلب او تصدیق نشده باشد و نیز کسی کـه طلب او کسر شده یا حق رهن و یا حق رجحان او منظور نشده می تواند در دادگاه صلاحیتدار اقامه دعوی نماید.

تصفیه ترکه متوفی در صورتی کـه متوفی بازرگان باشد تابع مقررات تصفیه امور بازرگان متوقف است.

فروش اموال متوفی بـه توسط مدیر تصفیه باید بـه طریق مزایده باشد مگر اموالی کـه دارای نرخ معینی است یا تمام اشخاص ذی نفع در قیمت آن موافق باشند ترتیب مزایده در آیین نامه وزارت دادگستری معین می شود.