قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21

رسیدگی فرجامی عبارت است از تشخیص إنطباق یا عدم إنطباق رأی مورد درخواست فرجامی با موازین شرعی و مقررات قانونی.

آرای دادگاه های بدوی که بـه علّت عدم درخواست تجدیدنظر قطعیّت یافته قابل فرجام خواهی نیست، مگر در موارد زیر: الف ـ احکام: 1 ـ احکامی که خواسته آن بیش از مبلغ بیست میلیون ریال باشد؛ 2 ـ احکام راجع بـه اصل نکاح و فسخ آن، طلاق، نسب، حجر، وقف، ثلث، حبس و تولیت. ب ـ قرارهای زیر مشروط بـه این که اصل حکم راجع بـه آنها قابل رسیدگی فرجامی باشد؛ 1 ـ قرار إبطال یا رد دادخواست که از دادگاه صادر شده باشد؛ 2 ـ قرار سقوط دعوا یا عدم أهلیت یکی از طرفین دعوا.

آرای دادگاه های تجدیدنظر استان قابل فرجام خواهی نیست، مگر در موارد زیر: الف ـ احکام: احکام راجع بـه اصل نکاح و فسخ آن، طلاق، نسب، حجر و وقف. ب ـ قرارهای زیر مشروط بـه این که اصل حکم راجع بـه آنها قابل رسیدگی فرجامی باشد. 1 ـ قرار إبطال یا رد دادخواست که از دادگاه تجدیدنظر صادر شده باشد؛ 2 ـ قرار سقوط دعوا یا عدم أهلیّت یکی از طرفین دعوا.

احکام زیر اگرچه از مصادیق بندهای (الف) در دو ماده قبل باشد، حسب مورد قابل رسیدگی فرجامی نخواهد بود: 1 ـ أحکام مستند بـه اقرار قاطع دعوا در دادگاه؛ 2 ـ احکام مستند بـه نظریّه یک یا چند نفر کارشناس که طرفین بـه طور کتبی رأی آنها را قاطع دعوا قرار داده باشند؛ 3 ـ احکام مستند بـه سوگند که قاطع دعوا باشد؛ 4 ـ احکامی که طرفین حق فرجام خواهی خود را نسبت بـه آن ساقط کرده باشند؛ 5 ـ احکامی که ضمن یا بعد از رسیدگی بـه دعاوی اصلی راجع بـه متفرّعات آن صادر می شود، در صورتی که حکم راجع بـه اصل دعوا قابل رسیدگی فرجامی نباشد؛ 6 ـ احکامی که بـه موجب قوانین خاص غیرقابل فرجام خواهی است.