قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21

خواهان حق دارد ضمن تقدیم دادخواست یا در أثنای دادرسی و یا به طور مستقل؛ جبران خسارات ناشی از دادرسی یا تأخیر انجام تعهّد یا عدم انجام آن را کـه بـه علّت تقصیر خوانده نسبت بـه أداء حق یا امتناع از آن بـه وی وارد شده یا خواهد شد، همچنین اجرت المثل را به لحاظ عدم تسلیم خواسته یا تأخیر تسلیم آن از باب إتلاف و تسبیب از خوانده مطالبه نماید. خوانده نیز می تواند خسارتی را کـه عمداً از طرف خواهان با علم بـه غیر محق بودن در دادرسی بـه او وارد شده، از خواهان مطالبه نماید. دادگاه در موارد یاد شده میزان خسارت را پس از رسیدگی معیّن کرده و ضمن حکم راجع بـه اصل دعوا یا بـه موجب حکم جداگانه محکومٌ علیه را بـه تأدیه خسارت ملزم خواهد نمود. در صورتی کـه قرارداد خاصی راجع بـه خسارت بین طرفین منعقد شده باشد، برابر قرارداد رفتار خواهد شد. تبصره 1 ـ در غیر مواردی کـه دعوای مطالبه خسارت مستقلاً یا بعد از ختم دادرسی مطرح شود، مطالبه خسارت های موضوع این ماده مستلزم تقدیم دادخواست نیست. تبصره 2 ـ خسارت ناشی از عدم النفع قابل مطالبه نیست و خسارت تأخیر تادیه در موارد قانونی، قابل مطالبه می باشد.

چنانچه هر یک از طرفین از جهتی محکومٌ له و از جهتی محکومٌ علیه باشند، در صورت تساوی خسارت هر یک در مقابل خسارت طرف دیگر بـه حکم دادگاه تهاتر خواهد شد، در غیر این صورت نسبت بـه اضافه نیز حکم صادر می گردد.

دعوائی کـه به طریق سازش خاتمه یافته باشد، حکم بـه خسارت نسبت بـه آن دعوا صادر نخواهد شد، مگر این کـه ضمن سازش نسبت بـه خسارات وارده تصمیم خاصی اتخاذ شده باشد.

در مواردی کـه مقدار هزینه و خسارات در قانون یا تعرفه رسمی معیّن نشده باشد، میزان آن را دادگاه تعیین می نماید.