قانون حمایت از اطفال و نوجوانان مصوب 1399/02/23

اصطلاحات بـه کار رفته در این قانون، بـه شرح زیر تعریف می شود: الف) طفل: هر فرد کـه بـه سن بلوغ شرعی نرسیده است. ب) نوجوان: هر فرد زیر هجده سال کامل شمسی کـه بـه سن بلوغ شرعی رسیده است. پ) بی توجهی و سهل انگاری: کوتاهی در انجام تکالیفی از قبیل تامین نیازهای اساسی و ضروری طفل و نوجوان یا وظایف مربوط بـه حضانت، ولایت، قیمومت، وصایت، سرپرستی، تربیت، نظارت یا مراقبت از آنان توسط والدین، اولیاء یا سرپرست قانونی یا هر شخصی کـه مکلف بـه آن است. ت) سوء رفتار: هر گونه فعل یا ترک فعل عمدی کـه سلامت جسمی، روانی، اخلاقی یا اجتماعی طفل و نوجوان را در معرض خطر و آسیب قرار دهد؛ از قبیل ضرب و جرح، محبوس کردن، سوء استفاده جنسی، توهین یا تهدید نسبت بـه طفل یا نوجوان در صورتی کـه جنبه تادیبی نداشته باشد یا قرار دادن او در شرایط سخت و غیرمتعارف و یا خودداری از کمک بـه وی. ث) بهره کشی اقتصادی: بـه کارگیری غیرقانونی طفل و نوجوان و یا وادار کردن یا گماردن او بـه کار یا خدمتی کـه از لحاظ جسمی، روانی، اخلاقی یا اجتماعی با نظر بـه وضعیت طفل و نوجوان برای وی مضر یا خطرناک باشد. ج) معامله: خرید و فروش یا هر گونه اقدام غیرقانونی کـه بـه موجب آن طفل یا نوجوان در ازای پرداخت وجه یا امتیاز و سایر موارد در اختیار دیگری قرار می گیرد. چ) فحشاء: هر گونه بـه کارگیری و یا وادار کردن طفل و نوجوان در فعالیت های جنسی برای خود یا دیگری. ح) مبتذل: هر گونه محتوا یا تصویری کـه دارای صحنه یا صور قبیحه باشد. خ) مستهجن: هر گونه محتوا اعم از صوتی یا تصویری کـه بـه صورت واقعی یا غیرواقعی بیانگر برهنگی کامل زن یا مرد ـ آمیزش ـ عمل جنسی یا اندام جنسی انسان است. د) هرزه نگاری: تهیه و تولید هر اثری کـه محتوای آن بیانگر جذابیت جنسی طفل یا نوجوان مانند برهنگی، آمیزش، عمل جنسی یا اندام جنسی باشد. ذ) خطر شدید و قریب الوقوع: وضعیتی کـه حیات یا سلامت جسمی یا روانی طفل و نوجوان بـه شدت تهدید و در معرض آسیب قرار گیرد، بـه نحوی کـه مداخله فوری و چاره جویی را ایجاب نماید.

تمام افرادی کـه بـه سن هجده سال تمام شمسی نرسیده اند، مشمول این قانون می باشند.

موارد زیر در صورتی کـه طفل یا نوجوان را در معرض بزه دیدگی یا ورود آسیب بـه سلامت جسمی، روانی، اجتماعی، اخلاقی، امنیت و یا وضعیت آموزشی وی قرار دهد، وضعیت مخاطره آمیز محسوب شده و موجب مداخله و حمایت قانونی از طفل و نوجوان می شود: الف) بی سرپرستی طفل و نوجوان و یا بی توجهی و سهل انگاری در انجام وظایف قانونی و شرعی نسبت بـه آنان از سوی هر شخصی کـه مکلف بـه آن است؛ ب) ابتلای هر یک از والدین، اولیاء یا سرپرستان قانونی بـه بیماری یا اختلال های رفتاری، روانی یا شخصیتی و یا بیماری های جسمی واگیر صعب العلاج بـه تشخیص پزشکی قانونی؛ پ) زندانی شدن هر یک از والدین، اولیاء یا سرپرستان قانونی؛ ت) ابتلاء هر یک از والدین، اولیاء یا سرپرستان قانونی بـه اعتیادهای زیان آور نظیر مواد مخدر و روانگردان یا قمار؛ ث) قوادی و یا دائر یا اداره کردن مراکز فساد و فحشا توسط هر یک از والدین، اولیاء یا سرپرستان قانونی و یا اشتهار آنها بـه فساد اخلاق و فحشا؛ ج) خشونت مستمر والدین، اولیاء، سرپرستان قانونی و یا سایر اعضای خانواده نسبت بـه یکدیگر؛ چ) عدم اقدام برای ثبت واقعه ولادت یا عدم اخذ اسناد سجلی یا هویتی برای طفل یا نوجوان بدون عذر موجه؛ ح) بازماندن طفل و نوجوان از تحصیل؛ خ) طرد شدن طفل و نوجوان از سوی خانواده؛ د) کم توانی جسمی یا ذهنی طفل و نوجوان، ابتلای وی بـه بیماری های خاص یا اختلال هویت جنسی؛ ذ) نقض قوانین جزائی توسط طفل یا ارتکاب جرم توسط نوجوان و یا استفاده از آنها در فعالیت های مجرمانه، وارد شدن یا وارد کردن طفل و نوجوان در فعالیت هایی نظیر تکدی گری و قاچاق و همچنین اعتیاد آنان بـه مواد مخدر، روانگردان یا مشروبات الکلی؛ ر) هر گونه وضعیت زیانبار ناشی از فقر شدید، آوارگی، پناهندگی، مهاجرت یا بی تابعیتی؛ ز) فرار مکرر از خانه یا مدرسه و ترک تحصیل از سوی طفل یا نوجوان؛ ژ) سوء رفتار نسبت بـه طفل و نوجوان و یا بهره کشی از او.