آیین نامه اجرایی قانون امور گمرکی 1390 مصوب 1391/12/06
بخش سوم ـ تشریفات قبل از اظهار (مواد 38 – 46)
بخش سوم ـ تشریفات قبل از اظهار (مواد 38 – 46)
مامور گمرک موظف است بلافاصله پس از اجازه ماموران بهداشت (بر اساس مقررات مربوط)، داخل وسیله نقلیه برای مقاصد تجاری موضوع ماده (95) قانون شده، ضمن بازرسی کالای همراه، آذوقه، لوازم مصرفی، اسلحه و مهمات و قطعات یدکی موجود، اطلاعات مورد نیاز گمرک در خصوص آنها و خدمه و مسافران را اخذ نماید.
در صورتی کـه مامور گمرک مقدار آذوقه موجود در کشتی، هواپیما یا قطار را بیشتر از میزان نیاز واقعی تشخیص دهد می تواند مخزن آذوقه را مهر و موم (پلمب) یا لاک و مهر کند، ولی باید مقدار آذوقه ای کـه برای مصرف کارکنان و مسافران در مدت توقف در بندر یا فرودگاه یا ایستگاه راه آهن لازم می داند، در اختیار آنان بگذارد و در صورت نیاز بـه آذوقه مجدد، انبار تحت نظارت گمرک باز و بسته شود. گمرک باید اسلحه، مواد منفجره و محترقه یا مخدر و یا سایر کالاهای ممنوع الورود شرعی و قانونی موجود در کشتی یا هواپیما یا قطار را با اطلاع فرمانده کشتی، هواپیما و یا رییس قطار در محلی محفوظ در داخل این وسایل نقلیه قرار داده و برای تمام مدت توقف، آنها را مهر و موم (پلمب) و مراقبت نماید و یا آنها را با تنظیم صورت مجلس در انبار تحت نظر گمرک حفظ و موقع حرکت مسترد نماید.
در صورتی کـه فهرست کل بار (مانیفست) و اظهارنامه اجمالی بـه جهات موجهی اصلاح شده باشد، در صورتی مورد قبول خواهد بود کـه تسلیم کننده هر یک از بخش های اصلاح شده را با ذکر موارد اصلاح، امضا کرده باشد، در غیر این صورت اجازه تخلیه محموله ها داده نخواهد شد. در صورت نیاز بـه ارایه بارنامه ها بـه هنگام تسلیم اظهارنامه اجمالی، نسخه تصدیق شده بارنامه توسط شرکت حمل و نقل قابل قبول است.
تبصره 1 ـ اصلاح فهرست کل بار (مانیفست) در ارتباط با نام گیرنده وقتی قابل قبول است کـه حداکثر تا سه روز اداری پس از تخلیه کالا بـه گمرک ارایه و مستند بـه دستور از مبدا بوده و نسخه های اصلی بارنامه در اختیار دستور دهنده باشد.
تبصره 2 ـ در صورتی کـه فهرست کل بار (مانیفست) امضا شده (موضوع ماده 18 قانون) اطلاعات موضوع اظهارنامه اجمالی را داشته باشد، بـه جای اظهارنامه اجمالی پذیرفته می شود، ولی برای کالاهای خطرناک باید اظهارنامه اجمالی جداگانه تسلیم شود.
تبصره 3 ـ در مواردی کـه کانتینر مشترک چند محموله ای (LCL) باشد و از طرف نماینده شرکت حمل و نقل بـه عنوان کانتینر یک محموله ای (FCL) بـه نام یک فوروار در اظهارنامه اجمالی اظهار شده باشد در صورت درخواست و ارایه اسناد حاکی از مشترک بودن کانتینر توسط فوروار در مربوط، مشمول تبصره ماده 21 قانون می گردد.
تبصره 4 ـ در مواردی کـه چند خط کشتی رانی از فضای یک کشتی هم زمان استفاده و بارنامه خود را صادر کرده اند، تسلیم اظهارنامه اجمالی توسط هر یک از نمایندگان خطوط یاد شده پذیرفته می شود.
در موقع ورود کالا هر گاه محقق گردد کـه بـه علل موجهی موسسه حمل و نقل اسناد لازم را همراه ندارد کـه بتواند اظهارنامه اجمالی بـه نحو مذکور در ماده 18 قانون را تسلیم کند، موسسه مذکور می تواند از رییس گمرک اجازه تخلیه بار وسیله نقلیه یا مقداری از آن را تحصیل نماید و تحت نظارت نماینده گمرک با مسئولیت حامل، بسته های خود را تخلیه و رسیدگی نموده و تفصیل آن را بـه دست آورد. رییس گمرک محل موظف است ضمن پذیرش تقاضا، مهلتی را کـه برای تسلیم اظهارنامه اجمالی لازم تشخیص داده شود، در اجازه نامه معین نماید و تا وقتی کـه اظهارنامه اجمالی داده نشده است، حامل کالا باید تمام تدابیر احتیاطی را رعایت نماید. هر گاه در وسایل حمل هوایی و دریایی بسته هایی باشد کـه باید بـه مقصد دیگری حمل شود، حمل آنها بـه آن مقصد بـه موجب یک نسخه از اوراق اظهارنامه اجمالی خواهد بود کـه بـه امضای رییس اولین گمرک ورودی رسیده باشد.
ترتیب نظارت در فهرست برداری، مراقبت در جریان حمل کالا از نقطه تخلیه تا انبارهای مرجع تحویل گیرنده، وظایف بار شماران شرکت حمل و نقل بین المللی و مرجع تحویل گیرنده، ترتیب ثبت اجناسی کـه بـه انبارها و اماکن گمرکی وارد یا از آن خارج می گردد، ترتیب صفافی و اصول شمارش و رسیدگی بـه کالاهای موجود در انبارها، نمونه ها و طرز نگهداری و نحوه ثبت دفاتر انبار، نمونه ها و طرز نگهداری و نحوه ثبت دفاتر کل انبارها، طرز تحویل قطعی محموله ها، فرم (برگه) دفاتر و صورت مجلس هایی کـه باید در موارد معینی تنظیم گردد، تعداد نسخه های آنها و تشریفات لازم دیگر مربوط بـه تخلیه و تحویل طبق دستورالعمل هایی خواهد بود کـه توسط مرجع تحویل گیرنده کالا تهیه و پس از تایید گمرک ایران اجرا می شود.
تبصره 1 ـ فهرست تحویل و تحول پس از امضای طرفین کـه بلافاصله بعد از اتمام تخلیه خواهد بود، بـه منزله گواهی تخلیه کالا تلقی و مسئولیت مرجع تحویل گیرنده نسبت بـه مقدار تخلیه شده بـه موجب فهرست از همین موقع شروع می شود و این اوراق برای تسویه حساب فهرست کل بار (مانیفست) ماخذ و ملاک قرار خواهد گرفت.
تبصره 2 ـ در صورتی کـه شرکت حمل و نقل بین المللی بـه علل موجهی نتواند بخشی از کالا را بـه شرحی کـه در فهرست کل بار (مانیفست) قید شده است، با تفکیک علایم و مشخصات موضوع هر ردیف بـه طور جداگانه تحویل بدهد، می تواند با موافقت گمرک و مرجع تحویل گیرنده، کالا را در دوبه (بارکش آبی) یا در محلی کـه گمرک و مرجع تحویل گیرنده برای این منظور تعیین می نماید، تخلیه نموده و تحت نظارت خود بعداً تفکیک و تحویل انبار مرجع تحویل گیرنده بدهد. در این قبیل موارد موسسه حمل و نقل می تواند برای نظارت و مراقبت کالا با هماهنگی مرجع تحویل گیرنده از طرف خود یک یا چند نفر نگهبان تا پایان عمل تفکیک و تحویل بگمارد و مسئولیت تحویل گیرنده فقط از تاریخی شروع می شود کـه عمل تفکیک انجام یافته و کالا بـه شرح مذکور در این ماده در مقابل رسید بـه مرجع تحویل گیرنده تحویل شده باشد.
هر گاه در جریان پیاده کردن کالا از وسیله نقلیه یک یا چند بسته آسیب ببیند، ماموران مرجع تحویل گیرنده و گمرک باید بـه اتفاق نماینده موسسه حمل و نقل بلافاصله صورت مجلس وقوع امر را با درج مشخصات بسته هایی (نگله هایی) کـه آسیب دیده است در سه نسخه تنظیم نمایند کـه یک نسخه بـه نماینده شرکت حمل و نقل بین المللی تحویل و دو نسخه دیگر بـه اظهارنامه اجمالی و فهرست کل بار (مانیفست) ضمیمه آن الصاق می گردد.
هر گاه ماموران گمرک و مرجع تحویل گیرنده در حین علامت گذاری تدریجی بارهایی کـه از وسیله نقلیه تخلیه می شود، مشاهده نمایند کـه بسته هایی شکسته و آسیب دیده یا دست خورده بـه نظر می رسد و یا اینکه علامت و شماره اصلی آنها خوانا و روشن نیست، باید در محلی مناسب کـه بـه تشخیص مرجع تحویل گیرنده و گمرک تعیین می شود، با مسئولیت شرکت حمل و نقل بین المللی نگهداری شود، تا پس از پایان یافتن عملیات تخلیه بسته های سالم، درباره آنها بـه نحو زیر عمل شود:
الف ـ بسته هایی کـه دارای علامت و شماره خوانا نباشد، بـه دقت معاینه و در صورتی کـه شرکت حمل و نقل بین المللی بتواند شماره و علامت آن را تشخیص دهد، باید آن را روی بسته با خط خوانا قید کند و در صورت مجلس تصریح شود و اگر تشخیص داده نشد، ناخوانا بودن و یا بی علامت و بی شماره بودن آن با تعیین وزن، در صورت مجلس ذکر شود.
ب ـ بسته هایی کـه در بسته بندی آنها شکستگی یا آثار دست خوردگی دیده می شود، باید یک بـه یک با کمال دقت توزین و در صورت اقتضاء بـه تجدید لفاف آنها و یا بـه باز کردن و صورت برداری از محتویات آنها اقدام و صورت مجلس های لازم کـه حاکی از نتیجه رسیدگی و توزین و صورت برداری و تجدید لفاف و غیر ه باشد، تنظیم و بـه امضای ماموران مربوط و شرکت حمل و نقل بین المللی برسد. در این مورد و بـه ویژه در مورد تجدید لفاف و صورت برداری از محتویات بسته ها، شرکت حمل و نقل بین المللی در صورتی کـه مایل باشد می تواند بسته ها را مهر و موم (پلمب) نماید و مراتب در صورت مجلس قید گردد.
تبصره ـ تحویل بسته های مشمول این ماده بـه اماکن گمرکی در صورتی قبول می شود کـه بندهای (الف) و (ب) کاملاً انجام شده باشد.
مرجع تحویل گیرنده کالا موظف است صورت مجلس ها و اسناد مربوط و حساب کالای وارده با کشتی ها را در هر سفر تا هفت روز و در مورد کشتی های کانتینربر و سایر وسایل نقلیه سه روز پس از پایان عملیات تخلیه، تنظیم و تصفیه و رسید قطعی کالا را بـه شرکت حمل و نقل بین المللی تحویل نماید.
تشریفات موضوع این بخش در مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی و ویژه اقتصادی بر اساس مقررات مربوط توسط مدیریت منطقه اجرا می گردد.