آیین نامه تبصره 6 بند (ح) ماده 2 مکرر قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز 1392 مصوب 1401/08/25
آیین نامه تبصره 6 بند (ح) ماده 2 مکرر قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز 1392 با موضوع رفع تعهدات ارزی صادرکنندگان مصوب 1401/08/25 هیأت وزیران
شناسنامه آیین نامه تبصره 6 بند (ح) ماده 2 مکرر قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز 1392:
شماره ابلاغ: 170623
تاریخ ابلاغ: 1401/09/15
مرجع تصویب: هیأت وزیران
تاریخ تصویب:1401/08/25
بیشتر بخوانید:
نظریات مشورتی موضوعات مبارزه با قاچاق کالا و ارز
آرای وحدت رویه قضایی موضوعات مبارزه با قاچاق کالا و ارز
مجموعه موضوعی آرای دیوان عدالت اداری
مقررات مرجع:
تبصره 6 بند ح ماده 2 مکرر قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392/10/03: کلیه صادر کنندگان کالا بـه خارج از کشور موظفند ارز مندرج در پروانه گمرکی یا معادل ارزی آن بـه سایر ارزها را بـه بانک مرکزی بفروشند و یا با تایید بانک مرکزی نسبت بـه فروش آن بـه سایر اشخاص اقدام یا جهت تامین ارز واردات کالای خود یا بازپرداخت بدهی تسهیلات ارزی استفاده نمایند. متخلف علاوه بر الزام بـه ایفای تعهد موضوع تخلف، بـه جریمه نقدی معادل یک پنجم موضوع تخلف و دو یا چند مورد از محرومیت های موضوع ماده (69) این قانون محکوم می شود. در صورت عدم ایفای تعهد ظرف سه ماه از زمان ابلاغ حکم قطعی، معادل ارزش تعهد بر اساس بالاترین نرخ اعلامی بانک مرکزی در زمان صدور حکم، بـه جریمه نقدی مرتکب افزوده می شود. تخلف موضوع این تبصره صرفا در مواردی کـه ارزش موضوع تخلف بیشتر از سه میلیون (3/000/000) یورو یا معادل آن بـه سایر ارز ها باشد، می تواند با تحقق شرایط مربوط، مشمول عناوین سازمان یافته و حرفه ای موضوع این قانون قرار گیرد. در صورتی کـه عدم رفع تعهد موضوع این تبصره و تبصره های (5) و (7) با تشخیص مرجع رسیدگی بـه علت قوه قاهره (حادثه خارجی غیرقابل پیش بینی و غیرقابل دفع) باشد، محکومیت موضوع این تبصره ها اعمال نمی شود.
آیین نامه اجرائی این تبصره شامل مواردی از قبیل مهلت رفع تعهد کـه بیش از یکسال نیست و شرایط تمدید آن تا حداکثر سه ماه، موارد مشمول معافیت تا سقف سی هزار (30/000) یورو یا معادل آن بـه سایر ارزها در سال و معافیت کالای موضوع ماده (65) قانون امور گمرکی، میزان تعهد کـه کمتر از شصت درصد (60 %) ارزش ارزی صادرات نیست، اولویت بندی و نحوه انتخاب یک یا ترکیبی از روشهای رفع تعهد و تعیین سامانه های اجرائی این تبصره ، توسط بانک مرکزی با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت تهیه و ظرف یک ماه از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون بـه تصویب هیأت وزیران می رسد. در هر صورت، برخورداری از کلیه معافیت های مالیاتی برای درآمدهای حاصل از صادرات و هرگونه جایزه و مشوق های صادراتی بـه تناسب میزان ایفای تعهد موضوع این تبصره است.
اعمال محدودیت های موضوع این تبصره تا ابتدای سال بعد از زمانی کـه ارزش سالانه صادرات غیرنفتی طبق اعلام وزارت صنعت، معدن و تجارت، بـه بیش از یک ممیز هشت دهم (1/8) برابر ارزش سالانه واردات کشور برسد، قابل اجرا است.
متن آیین نامه تبصره 6 بند (ح) ماده 2 مکرر قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز 1392:
هیأت وزیران در جلسه 1401/08/25 بـه پیشنهاد بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت) و بـه استناد تبصره (6) بند (ح) ماده (2) مکرر قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1400 ، آیین نامه اجرایی تبصره مذکور را بـه شرح زیر تصویب کرد:
ماده 1 ـ در این آیین نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط بـه کار می روند:
1 ـ قانون: قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392 با اصلاحات بعدی آن.
2 ـ بانک مرکزی: بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
3 ـ مؤسسه اعتباری: بانک یا مؤسسه اعتباری غیر بانکی کـه بـه موجب قانون یا با مجوز بانک مرکزی تاسیس شده و تحت نظارت بانک مرکزی می باشد.
4 ـ صرافی: شرکتی کـه با مجوز بانک مرکزی تاسیس شده و دارای مجوز معتبر از بانک مرکزی است و موضوع فعالیت آن انجام عملیات صرافی می باشد.
5 ـ گمرک: گمرک جمهوری اسلامی ایران.
6 ـ سازمان مناطق: سازمان مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی و ویژه اقتصادی.
7 ـ صادر کننده: شخص حقیقی و حقوقی کـه وفق پروانه صادراتی گمرک بر اساس قوانین، مقررات و آیین نامه های مربوط نسبت بـه صادرات کالا اقدام می نماید.
8 ـ اصلاح 1403/02/26 ـ تعهد ارزی صادراتی: میزان ارز معادل حداکثر صد درصد (100) ارزش ارزی پروانه های صادراتی کالاها (محصولات) است کـه صادر کننده بر اساس ضوابط این آیین نامه مکلف بـه بازگشت آن است.
9 ـ کارگروه: کارگروه بازگشت ارز حاصل از صادرات.
10 ـ سامانه های اجرایی: کلیه سامانه های مرتبط با برگشت ارز صادراتی از جمله نظام یکپارچه معاملات ارزی، سامانه نظارت ارز، ثبت مبادلات ارزی، تامین ارز و سامانه جامع تجارت و سایر سامانه های مرتبط کـه برای اهداف گوناگون ایجاد و برای ثبت، سازمان دهی و پردازش اطلاعات صادراتی صادرکنندگان هم مورد استفاده قرار می گیرد.
11 ـ اصلاح 1403/02/26 ـ مهلت برگشت ارز: مدت زمانی کـه صادر کننده ملزم است نسبت بـه برگشت ارز حاصل از صادرات بـه منظور رفع تعهد ارزی صادراتی و بهره مندی از مشوق ها و معافیت های مربوط، اقدام نماید.
12 ـ اصلاح 1403/02/26 ـ تعهد ارزی صادراتی سررسید شده: میزان تعهدات ارزی صادراتی کـه مهلت برگشت ارز حاصل از صادرات آن بـه پایان رسیده باشد.
13 ـ روش های برگشت ارز حاصل از صادرات بـه چرخه اقتصادی کشور شامل موارد زیر:
الف ـ فروش ارز بـه صورت حواله در سامانه نیما بـه بانک مرکزی، مؤسسه اعتباری و یا صرافی.
ب ـ واردات کالا در مقابل صادرات خود.
پ ـ واگذاری ارز حاصل از صادرات بـه دیگران (غیر) جهت واردات کالا.
ت ـ تهاتر کالا بـه کالا.
ث ـ فروش ارز بـه صورت اسکناس بـه بانک مرکزی، مؤسسه اعتباری و یا صرافی.
ج ـ بازپرداخت تسهیلات ارزی اعطایی (اعم از اصل، سود و وجه التزام تاخیر تادیه دین) از محل منابع بانک ها، صندوق توسعه ملی، حساب ذخیره ارزی، تامین مالی خارجی (فاینانس)، باز تامین (ریفاینانس)، بانک توسعه اسلامی، بانک توسعه و تجارت اکو، بانک جهانی و سایر منابع تسهیلاتی بـه تشخیص بانک مرکزی و تامین ارز سهم الشرکه (آورده) متقاضی صرفاً بابت واردات.
چ ـ تادیه بدهی (دیون) ارزی (اعم از اصل و فرع) مرتبط با اعتبارات/ بروات اسنادی وارداتی و یا ضمانت نامه های ارزی صادره پرداخت شده توسط مؤسسه اعتباری مطابق ضوابط ارزی بانک مرکزی.
تبصره 1 ـ اصلاح 1403/02/26 ـ بانک مرکزی میتواند در اجرای این بند از روش پیمان های پولی دو یا چند جانبه ریال برون مرزی و ترتیبات پایاپای سازی دو یا چند جانبه استفاده نماید.
تبصره 2 ـ الحاق 1403/2/26 ـ بانک مرکزی میتواند بنا بـه ضرورت در مورد جزء های (الف) تا (ث) این بند، پس از تصویب در کارگروه در خصوص تغییر سازوکار و نسبت ها در هر یک از روشهای برگشت ارز با اعلام پیشینی (حداقل یک ماه با رعایت قانون اقدام نماید.
14 ـ نسبت برگشت ارز: نسبت میزان برگشت ارز حاصل از صادرات بـه چرخه اقتصادی بـه یک یا ترکیبی از روش های تعیین شده، بـه مجموع ارزش تعهد صادراتی سررسید شده.
15 ـ سامانه جامع تجارت: سامانه نرم افزاری جامع یکپارچه سازی و نظارت بر فرآیند تجارت موضوع ماده (3) آیین نامه اجرایی مواد (5) و (6) قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز موضوع تصویب نامه شماره 46443/ت51559هـ مورخ 1395/04/23
16 ـ خدمات بانکی: تمامی خدمات قابل ارائه توسط بانک ها و مؤسسات اعتباری بـه مشتریان.
ماده 2 ـ اعضای کارگروه بـه شرح زیر می باشند:
1 ـ معاون ارزی رییس کل بانک مرکزی (رییس).
2 ـ رییس کل سازمان توسعه تجارت ایران.
3 ـ معاون وزیر نفت.
4 ـ معاون وزیر اطلاعات.
5 ـ معاون وزیر جهاد کشاورزی.
6 ـ معاون وزیر امور اقتصادی و دارایی.
7 ـ معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت.
8 ـ معاون وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (رییس سازمان غذا و دارو)
9 ـ رییس کل گمرک.
10 ـ اصلاح 1403/02/26 ـ نماینده اتاقها با حق رأی و با دعوت رییس کارگروه حسب موضوع.
11 ـ الحاق 1403/2/26 ـ معاون معاونت علمی فناوری و اقتصاد دانش بنیان رییس جمهور
تبصره 1 ـ حضور نمایندگان سایر دستگاه های اجرایی در کارگروه با پیشنهاد اعضا و تایید رییس کارگروه و بدون حق رای بلامانع است.
تبصره 2 ـ جلسات کارگروه با حضور حداقل دو سوم اعضا و حضور رییس رسمیت یافته و تصمیمات کارگروه با رای حداقل شش عضو معتبر خواهد بود.
تبصره 3 ـ دبیرخانه کارگروه کـه در بانک مرکزی مستقر است، مسئولیت انجام امور برگزاری جلسات، تهیه دستور و صورت جلسات و مکاتبات با دیگر نهادها و اشخاص را بر عهده دارد.
تبصره 4 ـ الحاق 1403/2/26 ـ معرفی کتبی نماینده تام الاختیار (حداقل در سطح مدیرکل از سوی وزیر یا دستگاه برای حضور و تصمیم گیری در کارگروه بلامانع است.
ماده 3 ـ وظایف و اختیارات کارگروه بـه شرح زیر می باشد:
1 ـ تعیین موارد و مصادیق معافیت از ایفای تعهدات ارزی صادراتی در چهارچوب قانون و این آیین نامه.
2 ـ ارسال فهرست صادرکنندگان بـه شورای عالی امنیت ملی موضوع تبصره (8) ماده (2) مکرر قانون بـه منظور بهره مندی از معافیت/ استثنا.
3 ـ تمدید مهلت برگشت ارز حاصل از صادرات در چهارچوب قانون و این آیین نامه.
4 ـ معرفی متخلف بـه قوه قضاییه در اجرای الزامات قانون.
5 ـ اصلاح 1403/02/26 ـ تعیین استثنائات مهلت برگشت ارز حاصل از صادرات با توجه بـه نوع کالای صادراتی، نوع صادر کننده، سابقه صادر کننده، کشور طرف معامله و کشور مقصد بـه پیشنهاد دستگاه اجرایی ذیربط در چهارچوب قانون و مقررات.
6 ـ تعیین میزان تعهد ارزی صادرکنندگان در چهارچوب قانون و این آیین نامه.
7 ـ تعیین سقف تعهدات ارزی صادراتی معاف از برگشت ارز با رعایت سقف مصرح در قانون.
8 ـ تعیین حد آستانه برخورداری از مشوق ها و معافیت های موضوع این آیین نامه در چهارچوب قوانین و مقررات.
9 ـ تقدیر از صادرکنندگان خوش حساب و ارائه مشوق های لازم برای آنها در چهارچوب قوانین و مقررات.
تبصره 1 ـ تعیین سیاست های تجاری کماکان بر عهده وزارت صنعت، معدن و تجارت است.
تبصره 2 ـ مصوبات کارگروه جهت اجرا بـه دستگاه ها، سازمان ها، اشخاص و اعضای کارگروه توسط دبیرخانه ابلاغ می شود.
ماده 4 ـ فرایند بررسی تعهدات ارزی سررسید شده صادرکنندگان در کارگروه بـه ترتیب زیر می باشد:
1 ـ اصلاح 1403/02/26 ـ ارائه فهرست بروز شده صادرکنندگان با تعهدات ارزی سر رسیده شده ایفا نشده بـه کارگروه توسط بانک مرکزی.
2 ـ اصلاح 1403/02/26 ـ تایید/ رد فهرست صادر کننده / صادرکنندگان با تعهدات ارزی صادراتی سررسید شده ایفا نشده توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت، با ارائه مستندات، مکاتبات و درخواست های مربوط بـه صادر کننده/ صادرکنندگان بـه کارگروه تا حداکثر هفت روز کاری پس از طرح موضوع و تصمیم گیری کارگروه.
3 ـ اصلاح 1401/11/23 و 1403/02/26 ـ پیشنهاد اعمال ابزارهای تنبیهی بـه مراجع ذی صلاح در خصوص صادرکنندگان با تعهدات سررسید شده ایفا نشده
4 ـ اصلاح 1403/02/26 ـ ارائه اطلاعات اقامتگاه قانونی و ارتباطی صادر کنندگان توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و اتاق تعاون حسب مورد بـه دبیرخانه کارگروه ظرف پنج روز کاری در صورت تصمیم کار گروه بـه ارجاع صادر کنندگان با تعهدات سررسید شده ایفا نشده بـه قوه قضاییه.
تبصره 1 ـ اصلاح 1401/11/23 و 1403/02/26 ـ در صورت وجود نقص در اطلاعات صادر کننده وزارت صنعت، معدن و تجارت و اتاق بازرگانی صنایع معادن و کشاورزی ایران حسب مورد مراتب را جهت اصلاح بـه صادر کننده اعلام و با احراز عدم همکاری صادر کننده موضوع را بـه کارگروه اعلام و کارگروه، پیشنهاد تعلیق کلیه مجوزهای صادر کننده را بـه مراجع ذی صلاح ارائه مینماید.
تبصره 2 ـ گمرک موظف بـه ایجاد/ تکمیل ارتباط برخط سامانه گمرک با سامانه های اجرایی است.
ماده 5 ـ وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف بـه فراهم کردن امکان مشاهده وضعیت تعهدات ارزی صادراتی، پیگیری و ثبت درخواست، اعتراض، اطلاع رسانی بـه روز ضوابط و مقررات برای صادرکنندگان در سامانه جامع تجارت تا پایان سال 1401 می باشد.
ماده 6 ـ وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف بـه ارائه میز خدمت جهت پاسخگویی بـه مشکلات صادرکنندگان در خصوص برگشت ارز، ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه می باشد.
ماده 7 ـ صادر کننده مکلف است حداکثر ظرف چهار ماه از تاریخ صدور پروانه گمرکی نسبت بـه برگشت ارز حاصل از صادرات بـه روش های اعلامی در بند 13 ماده 1 این آیین نامه اقدام کند. افزایش/کاهش مهلت مزبور متناسب با نوع، مقصد کالا، رتبه و اعتبار صادر کننده و نیز زمان دریافت ارز بر اساس الگوی فروش صادر کننده بـه خریدار خارجی، رتبه اعتباری صادر کننده و غیره بر اساس جدول تنظیمی توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت و تایید کارگروه می باشد. تمدید مهلت موارد خاص حداکثر بـه مدت سه ماه بـه شرطی کـه کل مهلت برگشت ارز از مهلت مقرر در قانون تجاوز ننماید، بـه تشخیص کارگروه امکان پذیر می باشد.
ماده 8 ـ اصلاح 1403/02/26 ـ صادر کننده کالا مکلف است تعهد ارزی صادراتی خود را بـه شرح زیر ایفا نماید:
1 ـ اصلاح 1403/02/26 ـ تعهد ارزی صادراتی کلیه صادر کنندگان محصولات پتروشیمی پالایشی فولادی، فلزات اساسی رنگین و فرآورده های نفتی معادل صد درصد (100) ارزش مندرج در پروانه صادراتی یا معادل ارزی آن بـه سایر ارزها تعیین میگردد و این صادرکنندگان مکلفند تعهدات ارزی حاصل از صادرات خود را صرفاً بـه صورت حواله در سامانه مورد تایید بانک مرکزی رفع نمایند.
تبصره 1 ـ اصلاح 1403/02/26 ـ تامین ارز مورد نیاز برای واردات مواد اولیه و کالا و خدمات ضروری سالانه (حسب مورد با ثبت سفارش/ ثبت آماری) مورد نیاز شرکت های پالایشی و پتروشیمی و نگهدار (هلدینگ) مرتبط، شرکت های فولادی، فلزات اساسی رنگین و فرآورده های نفتی و بدهی های ارزی و بدهی های ارزی ناشی از تسهیلات ارزی موضوع جزء (ج) بند (13) ماده (1) مورد تایید وزارت نفت/صنعت، معدن و تجارت (حسب مورد) از سر جمع صادرات خود و یا دیگر شرکت های گروه بـه تایید کارگروه از طریق واردات در مقابل صادرات و یا تهاتر از محل ارز حاصل از صادرات بـه عنوان برگشت ارز حاصل از صادرات محسوب می شود.
تبصره 2 ـ بازگشت ارز بـه صورت اسکناس برای این دسته از صادرکنندگان منوط بـه تایید بانک مرکزی و رعایت مفاد ماده (9) این آیین نامه می باشد.
تبصره 3 ـ اصلاح 1403/02/26 ـ دستگاههای ذی ربط مکلفند فهرست اطلاعات مربوط بـه فهرست اقلام (کد طبقه بندی کالا و یا شناسه کالا) و در مواردی کـه شناسایی محصول صادراتی مشمول رفع تعهد ارزی مستلزم اعلام نام صادر کننده باشد اطلاعات همراه با نام صادر کننده محصولات پتروشیمی، پالایشی، فولادی و فلزات اساسی رنگین و فرآورده های نفتی را احصا نموده و اقدامات لازم بـه منظور بهره برداری توسط دستگاه ها و سازمان های مربوط انجام دهند.
تبصره 4 ـ الحاق 1403/2/26 ـ بانک مرکزی ،گمرک جمهوری اسلامی ایران و سازمان توسعه تجارت ایران موظفند از طریق سامانه جامع تجارت، دسترسی لازم را برای دستگاههای اجرایی مرتبط از جمله وزارتخانه های نفت، صنعت، معدن و تجارت و اطلاعات برای اخذ گزارش میزان صادرات (ارزش / حجم) تعهدات ارزی سررسید شده و ایفا شده و میزان و نحوه بازگشت ارز حاصل از صادرات صادر کنندگان موضوع این ماده را ایجاد نمایند.
2 ـ اصلاح 1403/02/26 ـ تعهدات ارزی صادراتی سایر صادر کنندگان بـه غیر از صادر کنندگان مندرج در بند (1) این ماده، معادل نود درصد (%90) ارزش پروانه صادراتی یا معادل آن بـه سایر ارزها تعیین میشود و این صادر کنندگان مکلفند تعهدات ارزی صادراتی خود را بـه یک یا ترکیبی از روشهای برگشت ارز بـه تشخیص خودشان ایفا نمایند. اصلاح (افزایش یا کاهش) درصد فوق الذکر، حداکثر در دامنه نوسان ده واحد درصد، برای برخی از کالاها در صورت ضرورت با تشخیص کارگروه امکان پذیر است.
تبصره ـ الحاق 1403/2/26 ـ در خصوص صادرات محصولات حوزه صنایع دستی، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی موظف است با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت ضمن احصاء کد تعرفه های مربوط و میزان کیل مصرف مواد اولیه آنها درصد تعهد محاسبه شده ارز حاصل از صادرات را بـه کارگروه ابلاغ نماید.
ماده 8 مکرر ـ الحاق 1403/2/26 ـ الحاق ـ کلیه صادر کنندگان دارای ارز مازاد بر پروانه صادراتی می توانند نسبت بـه برگشت ارز مطابق روش های (الف) و (ث) بند (13) ماده (1) این آیین نامه اقدام نمایند. استفاده از سایر روش های برگشت ارز بـه درخواست متقاضی و تشخیص و تأیید کارگروه امکان پذیر خواهد بود.
ماده 9 ـ فروش ارز صادر کننده بـه صورت اسکناس بـه بانک مرکزی، مؤسسه اعتباری و صرافی معتبر پس از تاریخ اظهار ارزی گمرکی ورود ارز در مبادی ورودی و ارسال اطلاعات مزبور از طریق سامانه ذی ربط بـه شعبه/باجه بانک ملی ایران مستقر در گمرک با رعایت مهلت برگشت ارز امکان پذیر است. شعبه/باجه بانک ملی ایران مستقر در گمرک، موظف است اسکناس مزبور را دریافت، واپایش (کنترل) و شمارش و نتیجه را بـه صورت سامانه ای(سیستمی) بـه گمرک اعلام نماید.
تبصره 1 ـ در صورت عدم استقرار شعبه یا باجه بانک ملی ایران در گمرک، صادر کننده باید بـه نزدیک ترین شعبه یا باجه بانک ملی ایران بـه گمرک مزبور مراجعه و نسبت بـه اظهار اسکناس خود اقدام کند.
تبصره 2 ـ بانک مرکزی مکلف است فهرست شعب و باجه های بانک ملی ایران مجاز بـه دریافت اسکناس را در پایگاه اطلاع رسانی خود درج نماید.
تبصره 3 ـ بانک مرکزی و گمرک با همکاری دستگاه های ذی ربط (حسب مورد) مکلفند ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه، نسبت بـه ایجاد زیر ساخت های لازم برای انتقال اطلاعات مربوط بـه ورود ارز بـه صورت اسکناس بـه کشور و فروش آن بـه بانک مرکزی، مؤسسه اعتباری و صرافی معتبر برای رفع سامانه ای (سیستمی) تعهد صادراتی صادر کننده از طریق اتصال سامانه های مربوط بـه سامانه جامع تجارت اقدام نمایند.
تبصره 4 ـ بانک ملی ایران مکلف است با همکاری گمرک ترتیبی اتخاذ نماید تا نسبت بـه افزایش شعب و یا باجه در مبادی ورودی گمرکی فاقد شعب و یا باجه اقدامات لازم را معمول دارد.
ماده 10 ـ اصلاح 1403/02/26 ـ صادرات نفت خام، میعانات گازی و گاز طبیعی تا زمانی کـه در قانون بودجه مورد حکم قرار می گیرند، مشمول قوانین و مقررات مربوط بـه خود می باشند.
ماده 11 ـ بـه منظور ضمانت اجرای برگشت ارز حاصل از صادرات و کاهش خطر (ریسک) ناشی از فروش ارز پروانه های صادراتی بدون پشتوانه ارزی، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است دستورالعمل تعیین سقف صادراتی صادرکنندگان براساس شاخص های سامانه یکپارچه اعتبار سنجی و رتبه بندی موضوع بند (ت) ماده (6) قانون را ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه تدوین و ضمن اطلاع رسانی بـه صادرکنندگان، مراتب را بـه دستگاه های اجرایی ذی ربط ابلاغ نماید.
ماده 12 ـ صادرکنندگان دارای تعهد ارزی صادراتی سررسید شده کـه توسط کارگروه متخلف شناخته شده اند، علاوه بر الزام بـه ایفای تعهد موضوع تخلف، بـه جریمه نقدی معادل یک پنجم موضوع تخلف و دو یا چند مورد از محرومیت های موضوع ماده (69) قانون محکوم می شود. در صورت عدم ایفای تعهد ظرف سه ماه از زمان ابلاغ حکم قطعی، معادل ارزش تعهد بر اساس بالاترین نرخ اعلامی بانک مرکزی در زمان صدور حکم، بـه جریمه نقدی مرتکب افزوده می شود. تخلف موضوع تبصره 6 بند (ح) ماده 2 مکرر قانون صرفاً در مواردی کـه ارزش موضوع تخلف بیشتر از سه میلیون یورو یا معادل آن بـه سایر ارزها باشد، می تواند با تحقق شرایط مربوط، مشمول عناوین سازمان یافته و حرفه ای موضوع قانون قرار گیرد. در صورتی کـه عدم رفع تعهد با تشخیص مرجع رسیدگی بـه علت قوه قاهره (حادثه خارجی غیرقابل پیش بینی و غیرقابل دفع) باشد، این محکومیت اعمال نمی شود.
ماده 13 ـ در اجرای تبصره 6 بند (ح) ماه 2 مکرر قانون، بـه استثنای مالیات بر ارزش افزوده، برخورداری از کلیه معافیت های مالیاتی و هرگونه جایزه و مشوق های صادراتی برای درآمدهای حاصل از صادرات (از سرزمین اصلی و مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی و مناطق ویژه اقتصادی)، متناسب با میزان ایفای تعهد ارزی صادراتی می باشد.
ماده 14 ـ وزارت صنعت، معدن و تجارت می تواند با همکاری وزارتخانه های نفت و جهاد کشاورزی، بانک مرکزی، گمرک، اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، اتاق تعاون ایران، اتاق اصناف ایران، اتاق اصناف کشاورزی و منابع طبیعی ایران و سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نسبت بـه معرفی و تقدیر از صادر کنندگانی کـه در موعد مقرر نسبت بـه ایفای کامل تعهدات ارزی خود عمل کرده اند، اقدام نماید.
ماده 15 ـ اصلاح 1403/02/26 ـ موارد ذیل مشمول تعهدات ارزی صادراتی نمی باشند:
1 ـ اصلاح 1403/02/26 ـ ارسال کالا بـه مقصد عتبات عالیات جهت مصرف و نوسازی و تعمیرات اماکن متبرکه با اخذ تاییدیه از ستاد عتبات عالیات و کارگروه.
2 ـ اصلاح 1403/02/26 ـ ارسال محصول حاصل از پردازش ورود موقت (ماده (51) قانون امور گمرکی از سرزمین اصلی بـه مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی و مناطق ویژه اقتصادی بـه منظور مصرف در آن مناطق، با تایید سازمان مناطق.
3 ـ اصلاح 1403/02/26 ـ ارسال خون آب (پلاسمای) انسانی بـه منظور واردات مشتقات مربوط برای مصارف داخلی با تایید وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی (سازمان غذا و دارو).
4 ـ ماشین آلات و تجهیزاتی کـه بـه منظور استفاده در طرح (پروژه )های صادرات خدمات فنی و مهندسی بـه صورت قرارداد مهندسی، تامین تجهیزات، اجرا (ای پی سی اف) با انواع قراردادهای ساخت، بهره برداری، انتقال (بی اُ تی) صورت می پذیرد تا زمان اتمام طرح (پروژه) و با تایید کارگروه موضوع ماده (19) آیین نامه اجرایی حمایت از صادرکنندگان خدمات فنی و مهندسی موضوع تصویب نامه شماره 27057/40527 مورخ 1389/02/08 و اصلاحات بعدی آن.
5 ـ اصلاح 1403/02/26 ـ هزینه های مرتبط با اتلاف، بازاریابی و فروش و سرمایه گذاری در سایر کشورها با درخواست وزارت صنعت، معدن و تجارت (سازمان توسعه تجارت ایران و تأیید کارگروه.
6 ـ الحاق 1402/11/29 ـ کمک های امدادی ارسالی بـه سایر کشورها توسط جمعیت هلال احمر جمهوری اسلامی ایران در چهارچوب اساسنامه جمعیت یادشده و با تایید شورای عالی آن
ماده 16 ـ عرضه و فروش وجوه ارزی حاصل از پیش دریافت صادرات در سامانه های اجرایی، با ارائه اسناد مثبته و قراردادهای منعقد شده بـه کارگروه امکان پذیر است. با توجه بـه خطر (ریسک) مترتبه، پرداخت ریال بـه این دسته از صادرکنندگان پس از کارسازی حواله ارزی موضوع معامله، صورت خواهد گرفت.
ماده 17 ـ صادرات کالا از مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی و مناطق ویژه اقتصادی بـه خارج از کشور مشمول ایفای تعهد ارزی صادراتی بر اساس این آیین نامه می باشد و گمرک با همکاری سازمان مناطق موظف است نسبت بـه صدور پروانه صادراتی اقدام نماید.
ماده 18 ـ در صورتی کـه در موضوع واگذاری پروانه صادراتی بـه وارد کننده بـه هر دلیل عمل انتقال ارز مورد معامله از صادر کننده بـه وارد کننده صورت نگیرد و مراتب مورد تایید صادر کننده باشد و یا با اعلام بانک عامل مبنی بر اشتباه در ثبت مبلغ ارزی موضوع واگذاری، صادر کننده موظف است بـه منظور رفع تعهدات ارزی وارداتی مورد اختلاف نسبت بـه تامین و فروش ارز از طریق بانک عامل وارد کننده بـه بانک مرکزی اقدام نماید. در صورت استنکاف صادر کننده از ارائه ارز، با تشخیص و اعلام کارگروه محدودیت های قانونی عدم رفع تعهد ارزی صادراتی برای صادر کننده در حوزه سازمان توسعه تجارت ایران، گمرک و بانک مرکزی اعمال خواهد شد.
ماده 19 ـ مطالبات سرمایه گذار خارجی در قالب انتقال اصل سرمایه، سود سرمایه گذار خارجی و پرداخت های مربوط بـه اقساط تسهیلات مالی سرمایه گذاران خارجی بـه استناد مواد (13)، (14) و (15) قانون حمایت و تشویق سرمایه گذار خارجی مصوب 1380 مندرج در مجوز انتقال مورد تایید وزیر امور اقتصادی و دارایی (بدون در نظر گرفتن سال مالی صادرات) بـه عنوان برگشت ارز و ایفای تعهدات صادراتی شرکت های اعلامی محسوب می شود. مابقی ارز حاصل از صادرات شرکت سرمایه پذیر باید بر اساس روش های مندرج در ماده (8) این آیین نامه بـه چرخه اقتصادی کشور برگردد.
تبصره ـ مبنای معادل سازی وجوه مذکور، نرخ فروش حواله یورو مندرج در سامانه مربوط در تاریخ صدور مجوز انتقال صادره توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی می باشد.
ماده 20 ـ واردات پیله وران، مرز نشینان و تعاونی های مرز نشینان در قالب گواهی ثبت آماری با منشا ارز از محل صادرات وفق مصوبات مربوط، بـه عنوان رفع تعهد ارزی آنها مورد پذیرش است و مازاد صادرات انجام شده نسبت بـه واردات آنها، در سقف سهمیه تعیین شده (مطابق فهرست اعلامی وزارت صنعت، معدن و تجارت) باید بـه یک یا ترکیبی از روش های برگشت ارز حاصل از صادرات بـه چرخه اقتصادی کشور، بازگردانده شود.
ماده 21 ـ تا زمان لازم الاجرا شدن این آیین نامه، رفع تعهدات ارزی صادراتی صادرکنندگان از سال 1397، براساس مفاد بسته سیاستی برگشت ارز حاصل از صادرات سال های 1397 لغایت 1400 و اصلاحات بعدی آن، صورت می پذیرد. کارگروه مکلف است ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه، نسبت بـه تعیین تکلیف رفع تعهد ارز صادراتی سررسید شده صادر کنندگان در فاصله سال های 1397 تا 1400 اقدام نماید.
ماده 22 ـ الحاق 1403/2/26 ـ رفع تعهد صادرات در خصوص ورود موقت برای پردازش موضوع ماده (51) قانون امور گمرکی بـه ترتیبی کـه توسط کارگروه تعیین می شود، انجام می پذیرد.
تبصره ـ الحاق 1403/2/26 ـ در خصوص تعهدات ارزی مترتب بر صادرات انجام شده از تاریخ 1401/9/15 از محل ورود موقت، تا تاریخ اجرایی شدن این مصوبه، توسط کارگروه تعیین تکلیف خواهد شد.
ماده 23 ـ الحاق 1403/2/26 ـ وزارت صنعت، معدن و تجارت مکلف است با همکاری وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی در راستای ایجاد مشوق صادراتی برای صادرات غیرنفتی با اولویت صادر کنندگان غیر عمده و دانش بنیان صنعتی کـه ارز حاصل از صادرات خود را در سامانه های رسمی بانک مرکزی عرضه می نمایند و همچنین مدیریت واردات کالاهای تمام شده و مصرفی وارداتی، دستورالعمل طرح صدور و مبادله گواهی امتیاز صادراتی را بـه گونه ای کـه امکان مبادله (خرید و فروش) گواهی صادرات بین صادرکنندگان و واردکنندگان وجود داشته باشد، ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این آیین نامه، تصویب و ضمن اطلاع رسانی بـه صادرکنندگان، اجرا نمایند.
ماده 24 ـ الحاق 1403/2/26 ـ نرخ ارز مورد عمل بـه هنگام ورود با خروج سرمایه خارجی و همچنین کلیه انتقالات ارزی موضوع ماده (12) قانون تشویق و حمایت سرمایه گذاری خارجی مصوب 1380 بر اساس نرخ مبادله بین واردکنندگان و صادرکنندگان مشمول بند (2) ماده (8) این آیین نامه تعیین میشود.
معاون اول رئیس جمهور، محمد مخبر
