قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی در تأمین نیازهای کشور مصوب 1391/05/01
منسوخ 1398/02/15 ـ عبارات و اصطلاحات این قانون در معانی مشروحه زیر بـه کار می رود:
1 ـ طرح (پروژه): عبارت از مجموعه فعالیت های هدفدار مهندسی، طراحی پایه، مفهومی، تفصیلی، پژوهشی، خرید ماشین آلات، تجهیزات و لوازم، پیمانکاری عملیات عمرانی، اجراء، آزمایش، راه اندازی و یا بخشی از انجام مراحل فوق است کـه بـه احداث یک واحد جدید منجر شود و یا توسعه، بهبود، افزایش ظرفیت تولید یا بهره برداری یک واحد را موجب گردد.
2 ـ ارجاع کار: عبارت از واگذاری مسئولیت انجام طرح (پروژه) است.
3 ـ شرکت ایرانی: عبارت از شرکت ثبت شده در مراجع قانونی داخل کشور کـه صد درصد سهام آن متعلق بـه اشخاص حقیقی یا حقوقی ایرانی است.
4 ـ شرکت خارجی: عبارت از شرکتهای خارجی کـه صد درصد سهام آنها متعلق بـه اشخاص حقیقی یا حقوقی غیر ایرانی است و بر اساس قوانین جمهوری اسلامی ایران در کشور فعالیت می کنند.
5 ـ شرکت خارجی ـ ایرانی: عبارت از شرکت ثبت شده در مراجع قانونی داخل کشور است کـه بیش از پنجاه و یک درصد سهام آن متعلق بـه شرکت های خارجی مورد قبول جمهوری اسلامی ایران و بقیه سهام آن متعلق بـه اشخاص حقیقی یا حقوقی ایرانی است.
6 ـ شرکت ایرانی ـ خارجی: عبارت از شرکت ثبت شده در ایران است کـه بیش از پنجاه و یک درصد سهام آن متعلق بـه اشخاص حقیقی و حقوقی ایرانی و بقیه سهام آن متعلق بـه اشخاص حقیقی و حقوقی خارجی است
7 ـ کار در داخل کشور: سهم ارزش فعالیت های مختلف اقتصادی بـه جز ارزش زمین، ساختمان و تاسیسات آن است کـه توسط طرف قرارداد بـه طور مستقیم یا از طریق شرکت اشخاص ثالث اعم از ایرانی یا خارجی در داخل کشور تولید یا اجراء می شود.
8 ـ تولید داخلی: عبارت از تولید کالا، تجهیزات، خدمات یا محصولاتی اعم از سخت افزار، نرم افزار، فناوری و نشان « برند » است کـه صد درصد آن با طراحی متخصصین ایرانی یا بـه طریق مهندسی معکوس یا انتقال دانش فنی و فناوری انجام می شود.
9 ـ لوازم: عبارت از دستگاه ها و ابزاری است کـه در انجام خدمات مختلف مورد استفاده قرار می گیرد.
10 ـ تجهیزات: بـه لوازم و ماشین آلات دارای ویژگی های فناورانه اعم از نرم افزار و سخت افزار اطلاق می شود.
11 ـ کالا: عبارت از هرگونه مواد نیمه ساخته یا ساخته شده و اجناسی است کـه در ساخت و تکمیل پروژه بـه مصرف می رسد.
12 ـ محصولات کشاورزی: بـه تولیدات دامی، طیور، شیلات، زنبورداری و محصولات زراعی و باغی و وابسته بـه آن ها اطلاق می شود.
13 ـ فرآورده: عبارت از هرگونه تولید صنعتی از مواد خام یا مواد اولیه فرآوری شده است.
منسوخ 1398/02/15 ـ بـه منظور حداکثر استفاده از توان پژوهشی، طراحی، فنی، مهندسی، تولیدی، صنعتی، خدماتی و اجرایی کشور کلیه وزارتخانه ها، سازمان ها، موسسات، شرکت های دولتی یا وابسته بـه دولت موضوع ماده 4 قانون محاسبات عمومی کشور مصوب 1366/06/01 و اصلاحات و الحاقات بعدی آن، بانک ها، موسسات و نهاد های عمومی غیردولتی موضوع ماده 5 قانون موصوف، موسسات عمومی یا عام المنفعه، بنیاد ها و نهاد های انقلاب اسلامی، سازمان ها، بنگاه ها، صنایع، کارخانجات و همچنین کلیه سازمان ها، شرکت ها و موسسات، دستگاهها و واحدهایی کـه شمول قانون بر آن ها مستلزم ذکر نام است از قبیل وزارت نفت و شرکت های تابعه، شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی، سازمان هواپیمایی کشوری، سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران، شرکت ملی فولاد و شرکت ملی صنایع مس ایران، اعم از این کـه قانون خاص خود را داشته و یا از قوانین و مقررات عام تبعیت نمایند و شرکت های تابعه و وابسته بـه آن ها، موظفند در تامین کالاهای مصرفی و سرمایه ای امور خدمات مهندسی مشاور، پیمانکاری ساختمانی و تاسیساتی، تامین تجهیزات کلیه پروژه های کشور اعم از این کـه از بودجه عمومی دولت و یا از درآمدهای خود و یا از اعتبارات و تسهیلات ارزی و ریالی دستگاه های مزبور یا زمین های منابع طبیعی و سایر امکانات دولتی استفاده می کنند بر اساس این قانون اقدام نمایند.
تبصره ـ شرکت ها، صنایع، کارخانجات، موسسات بخش خصوصی و تعاونی و شرکت های مندرج در بند های 3، 4، 5 و 6 ماده 1 این قانون کـه در اجرای پروژه ها یا طرح هایی از تسهیلات ارزی یا ریالی دولت استفاده می کنند بـه میزان تسهیلات و امکانات دولتی مورد استفاده مشمول این قانون می شوند.
منسوخ 1398/02/15 ـ دستگاه های موضوع ماده 2 این قانون موظفند در صورت نیاز بـه تولیدات غیر داخلی، فهرست کالا ها، تجهیزات، لوازم و فرآورده ها را بـه طور رسمی بـه وزارت صنعت، معدن و تجارت اعلام نمایند تا در صورت صرفه و صلاح برای تولید آن ها برنامه ریزی شود. وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با همکاری سازمان ها، انجمن ها، اتحادیه (سندیکا) های تولیدی و خدماتی مرتبط، هر شش ماه یک بار فهرست کالاها، تجهیزات، لوازم و فرآورده های ساخت داخل و ظرفیت تولیدی آن ها را استخراج کند و بـه طور رسمی در دسترس دستگاه های ذی نفع موضوع ماده 2 این قانون و عموم مردم قرار دهد.
منسوخ 1398/02/15 ـ دستگاه های موضوع ماده 2 این قانون موظفند در اجرای کلیه طرح ها و پروژه های خدماتی، ساخت، نصب و تامین کالا ها، تجهیزات، لوازم و فرآورده ها بـه گونه ای برنامه ریزی کنند کـه حداقل پنجاه و یک درصد هزینه هر طرح و پروژه آن ها بـه صورت کار در داخل کشور باشد. با توجه بـه فهرست تولیدات داخلی موضوع ماده 3 این قانون اگر استفاده از تولیدات و خدمات داخل کشور ممکن نباشد، با توافق بالاترین مقام اجرایی دستگاه های موضوع ماده 2 این قانون حسب مورد و وزیر صنعت، معدن و تجارت دستگاه های مزبور می توانند نیاز طرح یا پروژه خود را از خدمات یا محصولات خارجی تامین کنند.
تبصره ـ اختیارات وزیر جهاد کشاورزی مندرج در قوانین مربوط بـه این وزارتخانه از شمول این قانون مستثنی است.
منسوخ 1398/02/15 ـ دستگاه های موضوع ماده 2 این قانون موظفند کلیه فعالیت های خدماتی، ساخت، نصب و تامین کالا، تجهیزات، لوازم و فرآورده های مورد نیاز طرح ها و پروژه های خود را فقط بـه شرکت های ایرانی ذی صلاح ارجاع دهند. در صورت عدم ارائه خدمات توسط شرکت های ایرانی فعالیت های مورد نظر را با رعایت ماده 4 این قانون می توان با تایید بالاترین مقام اجرایی دستگاه بـه مشارکت ایرانی ـ خارجی یا خارجی واگذار کرد.
تبصره ـ صلاحیت شرکت های ایرانی با توجه بـه رتبه بندی اعلام شده از سوی اتاق بازرگانی، صنایع و معادن ایران توسط دستگاه های ذی ربط تعیین می شود.
منسوخ 1398/02/15 ـ وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است از ثبت سفارش کالا ها، تجهیزات، لوازم و فرآورده هایی کـه احکام این قانون را رعایت نکرده اند جلوگیری کند.
منسوخ 1398/02/15 ـ طرح ها و پروژه هایی کـه قبل از لازم الاجراء شدن این قانون، مناقصه آن ها برگزار شده یا قرارداد آن ها منعقد گردیده از شمول این قانون مستثنی است.
منسوخ 1398/02/15 ـ در ماده 104 قانون مالیات های مستقیم مصوب 1366/12/03 و اصلاحات و الحاقات بعدی آن، عبارت « پنج درصد آن بـه عنوان علی الحساب مالیات مودی (دریافت کنندگان وجوه) کسر و ظرف سی روز» حذف و عبارت «سه درصد آن بـه عنوان علی الحساب مالیات مودی (دریافت کنندگان وجوه) کسر و تا پایان ماه بعدی»، جایگزین می گردد.
منسوخ 1398/02/15 ـ کلیه دستگاه های اجرایی موضوع ماده 2 این قانون کـه طرف قرارداد با پیمانکاران و مهندسین مشاور می باشند مکلفند مالیات و عوارض مربوط بـه هر صورت وضعیت را ظرف یک ماه از دریافت صورت وضعیت پرداخت نمایند در غیر این صورت دستگاه مذکور، مشمول پرداخت اصل مالیات و عوارض متعلق و جریمه های مربوط بـه آن می گردد.
منسوخ 1398/02/15 ـ دولت مکلف است بـه منظور تسریع در پرداخت مطالبات پیمانکاران طرح های صنعتی و معدنی در چهارچوب بودجه سنواتی اوراق مشارکت منتشر نماید. این اوراق می تواند در بورس اوراق بهادار معامله شود و برای پرداخت مالیات و خرید شرکت های دولتی از سازمان خصوصی سازی مورد استفاده قرار گیرد.
منسوخ 1398/02/15 ـ بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است با اتخاذ تدابیر لازم، واریز و برداشت از حساب های ارزی را بـه نحوی تسهیل نماید تا واریز کنندگان وجوه نقد، مجاز بـه برداشت این وجوه بـه صورت نقدی باشند و واریز کنندگان حواله ارزی بتوانند موجودی خود را بـه حساب های خارج از کشور حواله کنند.
کارگران ایرانی اعزامی موضوع قراردادهای صدور خدمات فنی بـه خارج از کشور بـه شرح داشتن گواهینامه شغلی از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از پرداخت هر گونه عوارض و مالیات معاف می باشند.
تبصره ـ الحاق 1398/02/15 ـ سازمان تامین اجتماعی مکلف است بـه منظور بیمه کارکنان ایرانی دارای گواهینامه شغلی کـه در ارتباط با اجرای قراردادهای صدور خدمات فنی و مهندسی بـه خارج از کشور اعزام می شوند حق بیمه قراردادها (پیمان ها) را بـه صورت ریالی صرفاً بر اساس صورت مزد یا حقوق ماهیانه کارکنان محاسبه و وصول کند و مفاصا حساب قرارداد و یا پیمان ها را صادر کند.
منسوخ 1398/02/15 ـ تمام یا قسمتی از جریمه های مقرر در قانون تامین اجتماعی بنا بـه درخواست کارفرما و با توجه بـه دلایل ابرازی مبنی بر خارج از اختیار بودن عدم انجام تکالیف مقرر و با در نظر گرفتن سوابق گذشته و خوش حسابی واحد تولیدی، صنعتی و معدنی و بـه تشخیص و موافقت سازمان تامین اجتماعی بر اساس بندهای ذیل ماده 2 قانون اصلاح قانون تامین اجتماعی مصوب 1387/04/08 مجمع تشخیص مصلحت نظام، قابل بخشودگی است. آیین نامه اجرایی این ماده بـه وسیله وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی تهیه می شود و دو ماه پس از لازم الاجراء شدن این قانون بـه تصویب هیات وزیران می رسد.
منسوخ 1398/02/15 ـ سازمان تامین اجتماعی موظف است حق بیمه کارکنان قراردادهای ارائه خدمات اجتماعی پیمانکاران طرح های عمرانی و غیر عمرانی با مصالح یا بدون مصالح را بر مبنای فهرست ارائه شده توسط پیمانکاران دریافت نماید. اعمال هرگونه روش دیگری غیر از روش مندرج در این ماده ممنوع است.
تبصره ـ در صورت عدم ارسال دقیق فهرست توسط پیمانکار و عدم انجام تعهدات، طبق ماده 148 قانون کار مصوب 1369/08/29 مجمع تشخیص مصلحت نظام و مواد 28 و 29 قانون تامین اجتماعی مصوب 1354/04/03 و اصلاحیه های بعدی آن و شکایت نیروی کار، سازمان تامین اجتماعی بر اساس قانون تامین اجتماعی با پیمانکار برخورد می کند.
منسوخ 1398/02/15 ـ وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف است با همکاری دستگاه های ذی ربط برای خروج مصالح، لوازم و کالا های مصرفی مورد نیاز اجرای قرارداد های خارجی تسهیلات لازم را فراهم نماید
منسوخ 1398/02/15 ـ «صندوق حمایت از تولیدات صنعتی» از تجمیع صندوق های ضمانت سرمایه گذاری صنایع کوچک، حمایت از تحقیقات و توسعه صنایع الکترونیک، صنایع دریایی و بیمه سرمایه گذاری فعالیت های معدنی تشکیل می شود. اساسنامه این صندوق بـه پیشنهاد وزارت صنعت، معدن و تجارت ظرف شش ماه بـه تصویب هیات وزیران می رسد.
منسوخ 1398/02/15 ـ افزایش سرمایه بنگاه های اقتصادی ناشی از تجدید ارزیابی دارایی های آن ها، از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون بـه مدت پنج سال از شمول مالیات معاف است مشروط بر آن کـه متعاقب آن بـه نسبت استهلاک دارایی مربوطه و یا در زمان فروش، مبنای محاسبه مالیات اصلاح گردد و بنگاه یاد شده طی پنج سال اخیر تجدید ارزیابی نشده باشد. آیین نامه اجرایی این ماده بـه وسیله معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور و وزارت امور اقتصادی و دارایی با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت تهیه می شود و حداکثر ظرف شش ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون بـه تصویب هیات وزیران می رسد.
منسوخ 1398/02/15 ـ دولت مجاز است بـه منظور تسهیل اجرای سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی مصوب 1388/09/25 ترتیبی اتخاذ نماید تا شرکت های صنعتی و معدنی با صدور اوراق مشارکت شرکتی رتبه بندی شده در چهارچوب قانون توسعه ابزار ها و نهاد های مالی جدید بخشی از نیاز های مالی خود را تامین کنند. حجم اوراق نمی تواند از سرمایه پرداخت شده شرکت بیشتر باشد.
منسوخ 1398/02/15 ـ دولت موظف است:
1 ـ برای هدایت بازار بـه بهره گیری از توان تولید و خدمات داخلی و حمایت از صادرات، با استفاده از ظرفیت صنعت بیمه کشور بـه طراحی و استقرار نظام بیمه حمایتی مصرف کنندگان تولیدات و خدمات داخلی اقدام کند.
2 ـ مشوق های صادراتی کالا و خدمات را بـه نحوی طراحی کند کـه منجر بـه افزایش تولید صادرات گرا شود. اولویت استفاده از این مشوق ها با آن دسته از تولید کنندگانی در سرزمین اصلی یا مناطق آزاد می باشد کـه بـه تشخیص وزارت صنعت، معدن و تجارت تولیدات و خدمات آن ها از مزیت برخوردارند.
منسوخ 1398/02/15 ـ دولت موظف است بـه منظور حمایت از سازمان های توسعه ای ضمن پیش بینی منابع مالی لازم در بودجه سنواتی آن ها، سود شرکت های تابعه را مطابق آنچه در بودجه سالانه مشخص می شود پس از کسر سهم دولت با رعایت سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی بـه همراه منابع حاصله از فروش اموال و دارایی های آن ها با رعایت قانون اجرای سیاست های کلی اصل 44 قانون اساسی در اختیار سازمان های مذکور قرار دهد.
منسوخ 1398/02/15 ـ بـه منظور سرمایه گذاری در صنایع اولویت دار و یا حل مشکل واحدهای صنعتی، معدنی موجود، منابع لازم بر اساس پیشنهاد وزارت صنعت، معدن و تجارت در قالب یارانه سود تسهیلات یا کمک های فنی ـ اعتباری در بودجه های سنواتی پیش بینی می شود. وزارتخانه مذکور لیست اولویت های مشمول این ماده و منابع مورد نیاز را بـه طور سالانه ارائه می کند.
منسوخ 1398/02/15 ـ قوه قضائیه در حدود اختیارات خود مکلف است شعبه یا شعباتی از دادگاه های عمومی را برای رسیدگی و صدور حکم تخلفات ناشی از عدم اجرای این قانون توسط بخش های دولتی و غیردولتی اختصاص دهد.
منسوخ 1398/02/15 ـ از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون، قانون حداکثر استفاده از توان فنی، مهندسی، تولیدی، صنعتی و اجرایی کشور در اجرای پروژه ها و ایجاد تسهیلات بـه منظور صدور خدمات مصوب 1375/12/12 لغو می گردد.
قانون فوق مشتمل بر بیست و سه ماده در جلسه علنی روز یک شنبه مورخ یکم مرداد ماه یک هزار و سیصد و نود و یک مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در تاریخ 1391/05/11 بـه تایید شورای نگهبان رسید.
رئیس مجلس شورای اسلامی - علی لاریجانی
