✦ تحلیل

موسسات اعتباری، بیمه ها و شرکت بورس موظفند هنگام ارائه تمامی خدمات و انجام عملیات پولی و مالی حتی کمتر از سقف مقرر از جمله انجام هرگونه دریافت و پرداخت، حواله وجه، صدور و پرداخت چک، ارائه تسهیلات، صدور انواع کارت دریافت و پرداخت، صدور ضمانت نامه، خرید و فروش ارز و اوراق گواهی سپرده و اوراق مشارکت، قبول ضمانت و تعهد ضامنان بـه هر شکل از قبیل امضای سفته، بروات و اعتبارات اسنادی، خرید و فروش سهام نسبت بـه شناسایی اولیه ارباب رجوع (به شرح بندهای «الف» و «ب» ماده 3) اقدام نموده و اطلاعات آن را در سیستم های اطلاعاتی خود ثبت نمایند.

تبصره ـ پرداخت قبوض دولتی و خدمات شهری کمتر از سقف مقرر نیازی بـه شناسایی ندارد.

✦ تحلیل

تمامی اشخاص مشمول مکلف بـه شناسایی اولیه ارباب رجوع هنگام انجام هرگونه معامله، عملیات و ارائه خدمات بیش از سقف مقرر و یا هنگام وجود ظن بـه انجام پولشویی، بـه شرح زیر می باشند:

الف ـ شناسایی اولیه شخص حقیقی

1 ـ شناسایی اولیه شخص حقیقی بر اساس شماره ملی و کد پستی محل سکونت و تطابق آن با اصل کارت ملی در حد متعارف صورت می پذیرد.

تبصره ـ در صورت ارتباط برخط اشخاص مشمول با سازمان ثبت احوال کشور و تطبیق از آن طریق، اخذ شناسنامه عکسدار یا گواهی نامه رانندگی یا گذرنامه معتبر بلامانع می باشد.

2 ـ در خصوص اتباع خارجی، گذرنامه معتبر کشور متبوع کـه دارای مجوز ورود و اقامت باشد یا کارت هویت و یا برگ آمایش اتباع خارجی معتبر، مدارک شناسایی محسوب می گردد.

تبصره ـ اجرای تمامی تکالیف مذکور در آیین نامه اجرایی قانون الزام اختصاص شماره ملی و کد پستی برای کلیه اتباع ایرانی همچنان الزامی است.

ب ـ شناسایی اولیه شخص حقوقی

1 ـ شناسایی اولیه شخص حقوقی بر اساس شناسه ملی و کد پستی اقامتگاه قانونی شخص حقوقی و تطبیق آن با اصل یا تصویر مصدق کارت شناسه (مذکور در آیین نامه الزام استفاده از شناسه ملی اشخاص حقوقی) صورت می گیرد.

2 ـ در خصوص شخص حقوقی خارجی، شناسایی با اخذ مدارک مجوز فعالیت معتبر در ایران و شماره اختصاصی اتباع خارجی ماخوذه از پایگاه ملی اطلاعات اتباع خارجی صورت خواهد گرفت.

3 ـ شناسایی اولیه شخص حقیقی معرفی شده از سوی شخص حقوقی برابر ضوابط مقرر در مورد اشخاص حقیقی صورت خواهد پذیرفت.

4 ـ متصدیان شناسایی اولیه ارباب رجوع موظفند در مواردی کـه نسبت بـه اصالت مدارک شناسایی ارائه شده توسط ارباب رجوع ابهام داشته باشند، از طریق تحقیق از سایر نظام ها و پایگاه های اطلاعاتی و یا استعلام از مراجع ذی ربط قانونی مطلع نسبت بـه رفع ابهام و شناسایی اقدام نمایند. بـه هر حال، ارائه خدمت تا رفع ابهام متوقف می گردد.

ج ـ شناسایی اولیه در موارد غیر بانکی

1 ـ تمامی اشخاصی کـه عهده دار ارائه خدمات مربوط بـه صندوق امانات و صندوق پستی در کشور هستند، بـه هنگام ارائه خدمت موظف بـه شناسایی ارباب رجوع می باشند.

2 ـ تمامی اشخاصی کـه در زمینه قبول یا جابجایی امانات و ارائه خدمات پستی بـه ارباب رجوع فعالیت دارند، موظفند در مواردی کـه ارزش امانات و محموله های پستی از سوی ارباب رجوع بیش از سقف مقرر اعلام می گردد، نسبت بـه شناسایی ارباب رجوع اقدام نمایند.

3 ـ تمامی اصنافی کـه بـه تشخیص شورا در معرض استفاده پولشویان قرار دارند، موظفند در تمامی معاملات بیش از سقف مقرر نسبت بـه شناسایی اولیه مشتریان اقدام و آن را ثبت نمایند. این عده همچنین موظف بـه درج شماره منحصر بـه فرد اشخاص در فاکتور فروش هستند.

د ـ شناسایی کامل اشخاص حقیقی اشخاص مشمول موظفند بـه هنگام ارائه خدمات پایه (به ویژه در زمان افتتاح حساب بانکی) علاوه بر شناسایی اولیه (مذکور در بند الف این ماده) نسبت بـه شناسایی کامل ارباب رجوع و تخمین سطح فعالیت مورد انتظار وی بـه شرح زیر اقدام نمایند:

1 ـ اخذ معرفی نامه معتبر با امضای حداقل یک نفر از مشتریان شناخته شده یا اشخاص مورد اعتماد یا معرفی نامه از یکی از موسسات اعتباری دارای مجوز از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، سازمان های دولتی و یا نهادها و کانون های حرفه ای رسمی.

2 ـ اخذ اطلاعات از ارباب رجوع در مورد سوابق ارتباط با اشخاص مشمول و استعلام از اشخاص مذکور بـه منظور تعیین صحت اطلاعات ارائه شده از سوی ارباب رجوع.

3 ـ اخذ جواز کسب معتبر بـه ویژه در مورد مشاغل غیر مالی کـه بیشتر در معرض پولشویی قرار دارند از قبیل طلا فروشان، فروشندگان اشیای گران قیمت، بنگاه های معاملات املاک و خودرو.

4 ـ اخذ گواهی اشتغال بـه کار از اشخاص حقیقی دارای جواز کسب و یا از اشخاص حقوقی دارای شناسه ملی.

5 ـ اخذ اطلاعات در مورد نوع و میزان فعالیت ارباب رجوع جهت تعیین سطح گردش مورد انتظار ارباب رجوع در حوزه فعالیت خود.

هـ ـ شناسایی کامل اشخاص حقوقی

1 ـ اخذ اطلاعات راجع بـه نوع، ماهیت و میزان فعالیت ارباب رجوع بـه منظور تخمین سطح فعالیت مورد انتظار.

.2 ـ اخذ اطلاعات در خصوص اساسنامه، شرکت نامه، سهامداران عمده، نوع فعالیت، تأمین کنندگان منابع مالی شخص حقوقی، موسسان، مدیران، بازرسان، حسابرسان و نشانی اقامتگاه آنان.

3 ـ اخذ اطلاعات مربوط بـه رتبه بندی شرکت از مراجع ذی ربط (از قبیل شرکت های سنجش اعتبار، رتبه بندی معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رییس جمهور و یا سایر مراجع حرفه ای).

تبصره ـ در صورت عدم رتبه بندی شرکت، شخص مشمول باید راساً از طریق بررسی صورت های مالی تأیید شده توسط یکی از اعضای جامعه حسابداران رسمی نسبت بـه تعیین سطح فعالیت مورد انتظار ارباب رجوع اقدام نماید و در صورت عدم الزام شخص حقوقی بـه انتخاب یکی از اعضای جامعه حسابداران رسمی آخرین صورت های مالی معتبر شرکت مستقیماً مورد بررسی قرار می گیرد.

4 ـ اخذ تعهد از مدیران و صاحبان امضاء مبنی بر اینکه آخرین مدارک و اطلاعات مربوط بـه شخص حقوقی را ارائه داده اند و متعهد گردند هر نوع تغییر در موارد مذکور را بلافاصله اطلاع دهند.

تبصره ـ نحوه تعیین سطح فعالیت مورد انتظار ارباب رجوع در اشخاص مشمول مطابق دستورالعملی است کـه بـه پیشنهاد شخص مشمول بـه تصویب شورا خواهد رسید.

✦ تحلیل

مدارک یاد شده در بندهای (د) و (هـ) ماده 3 باید حسب مورد از پایگاه های اطلاعاتی ذی ربط استعلام و نسبت بـه صحت اسناد و اطلاعات ارائه شده (از جمله شماره ملی، شناسه ملی و غیره) اطمینان حاصل گردد. استعلام کننده باید زمان اخذ تأییدیه از پایگاه های مذکور را بـه همراه مشخصات خود در اسناد یاد شده گواهی نماید.

✦ تحلیل

اصلاح 1395/08/12ـ چنانچه ارباب رجوع مدارک شناسایی مذکور در موارد فوق را ارایه ننماید اشخاص مشمول باید از ارایه خدمت بـه وی خودداری نمایند. چنانچه ظن بـه انجام فعالیت های پولشویی یا سایر جرایم مرتبط وجود داشته باشد، اشخاص مشمول باید مراتب را بـه واحد اطلاعات مالی گزارش نمایند.

تبصره ـ اشخاص مشمول می توانند در دستورالعمل های داخلی خود مدارک دیگری را کـه اطلاعات مذکور (به ویژه اطلاعات مورد نیاز در تعیین سطح مورد انتظار فعالیت ارباب رجوع) را بـه صورت مطمئن تأمین نماید مورد قبول قرار دهند. اشخاص مشمول می توانند در دستورالعمل های داخلی، میزان شناسایی را با رعایت اطمینان بـه تأمین اطلاعات مورد نیاز، با توجه بـه نوع و ماهیت و سطح فعالیت مورد انتظار ارباب رجوع تنظیم نمایند.

✦ تحلیل

ارائه خدمات پایه بـه صورت الکترونیکی و بدون شناسایی کامل ارباب رجوع و انجام هرگونه تراکنش مالی الکترونیکی غیرقابل ردیابی یا بی نام و ارائه تسهیلات مربوط ممنوع است.

✦ تحلیل

اشخاص مشمول، بـه هنگام ارائه خدمات پایه بـه مشاغل غیرمالی باید ضمن دریافت مدارک مذکور در بندهای (د) و (هـ)، تعهدات لازم در خصوص اجرای قانون و مقررات مبارزه با پولشویی را از آنان اخذ نمایند. در صورت خودداری مشاغل غیرمالی از ارائه این تعهد و یا خودداری از عمل بـه تعهدات، اشخاص مشمول باید از ارائه خدمات بـه وی خودداری نمایند.

✦ تحلیل

اشخاص مشمول موظف بـه انجام شناسایی کامل مجدد مشتریان موسسات مالی، در مورد موسساتی کـه بـه تشخیص دبیرخانه در آنها مقررات مبارزه با پولشویی رعایت می شود، نمی باشند.

✦ تحلیل

اشخاص مشمول موظفند هنگام افتتاح و انسداد حساب افراد سیاسی خارجی دقت و نظارت ویژه بـه عمل آورند

✦ تحلیل

اشخاص مشمول موظفند در هنگام ارائه خدمات نسبت بـه مراقبت مداوم و نظارت بیشتر بر اشخاصی کـه از طریق واحد اطلاعات مالی بـه آنها اعلام می گردد، اقدام نمایند.

✦ تحلیل

اشخاص مشمول بـه هنگام ارائه خدمات پایه بـه ارباب رجوع آنان را متعهد نمایند که:

الف ـ اطلاعات مورد درخواست اشخاص مشمول را کـه در این آیین نامه مشخص گردیده است، ارائه و مقررات مربوط بـه مبارزه با پولشویی را رعایت نمایند.

ب ـ اجازه استفاده اشخاص دیگر از خدمات پایه دریافتی را ندهند و در صورت اقدام بلافاصله موضوع را بـه شخص مشمول اطلاع دهند. موارد قانونی (از قبیل وکالت یا نمایندگی) بـه شرط درج مشخصات نماینده یا وکیل و شناسایی اولیه و ثبت مشخصات وی شامل این بند نمی باشد.

تبصره ـ تعهدات فوق باید صریح و دقیق بـه ارباب رجوع توضیح داده شود. در صورت عدم قبول ارباب رجوع و یا عدم توجه ارباب رجوع بـه تعهدات خود، ارائه خدمات بـه وی متوقف گردد.

✦ تحلیل

اشخاص مشمول موظفند در تمامی فرم های مورد استفاده، محل مناسب برای درج یکی از شماره های شناسایی معتبر (حسب مورد شماره ملی، شناسه ملی و شماره فراگیر اتباع بیگانه) و کد پستی را پیش بینی نمایند و این مشخصات بـه طور کامل و دقیق دریافت و تطبیق داده شود.

✦ تحلیل

اشخاص مشمول موظفند در تمامی نرم افزارها، بانک ها و سیستم های اطلاعاتی کـه عملیات پولی و مالی در آنها ثبت می شود، محل لازم برای درج یکی از شماره های معتبر (حسب مورد شماره ملی، شناسه ملی و شماره فراگیر اتباع بیگانه) و کدپستی را پیش بینی نموده و امکان جستجو بر اساس شماره های مذکور در نرم افزارها را فراهم نمایند.

✦ تحلیل

اشخاص مشمول موظفند مشخصات درج شده اشخاص و اماکن ثبت شده در سیستم های اطلاعاتی خود را هر شش ماه یک بار بـه مراجع ذی ربط ارسال و صحت آن را کنترل و آخرین تغییرات را دریافت نمایند. در صورت کشف هرگونه مغایرت قطعی و غیرقابل رفع موارد باید بـه واحد اطلاعات مالی گزارش گردد.

✦ تحلیل

اشخاص مشمول موظفند ظرف شش ماه پس از ابلاغ این آیین نامه در مورد مشتریان قبلی کـه از قبل خدمات پایه را دریافت نموده و بر مبنای آن هنوز بـه فعالیت خود ادامه می دهند، تکالیف فوق را عملی سازند.

تبصره 1 ـ آن دسته از مشتریان قبلی کـه در مرحله تطبیق، مشخصات آنها دارای مغایرت بوده است، موظفند ظرف سه ماه نسبت بـه رفع مغایرت اقدام نمایند. چنانچه مغایرت مذکور رفع نگردد، واحدهای مبارزه با پولشویی در هر دستگاه موظفند موارد را بـه واحد اطلاعات مالی ارسال نمایند.

تبصره 2 ـ آن دسته از مشتریان قبلی کـه متوسط فعالیت آنها در سال مطابق دستورالعمل مربوط کـه بـه تصویب شورا خواهد رسید، کم اهمیت باشد، از شمول این ماده مستثنی هستند.

✦ تحلیل

از زمان ابلاغ این آیین نامه، اشخاص مشمول موظفند آن دسته از اسناد و مدارکی را کـه شورا مشخص می سازد، بـه صورت پستی بـه آدرس ارباب رجوع ارسال نمایند. از تاریخ مذکور، اشخاص مشمول باید در مورد محل سکونت اشخاص حقیقی، کد پستی درج شده در کارت ملی و در مورد اشخاص حقوقی کد پستی اقامتگاه قانونی درج شده در کارت شناسه ملی را برای ارسال مدارک، مبنای عمل قرار دهند.

✦ تحلیل

اشخاص مشمول ارائه دهنده خدمات پایه موظفند بـه طور مداوم و مخصوصاً در موارد زیر اطلاعات مربوط بـه شناسایی کامل مشتری را بـه روز نمایند:

الف ـ در زمانی کـه بر اساس شواهد و قراین احتمال آن وجود داشته باشد کـه وضعیت ارباب رجوع تغییرات عمده ای پیدا نموده است.

ب ـ در صورتی کـه شخص مشمول بر اساس شواهد و قراین احتمال دهد ارباب رجوع در جریان عملیات پولشویی و یا تأمین مالی تروریسم قرار گرفته است.