آیین نامه تبصره 2 بند (ج) ماده 89 قانون برنامه هفتم پیشرفت مصوب 1404/08/18

آیین نامه تبصره 2 بند (ج) ماده 89 قانون برنامه هفتم پیشرفت با موضوع نحوه وصول درآمدها و هزینه کرد وجوه دریافتی حاصل از خدمات فوق برنامه آموزشی مصوب 1404/08/18 هیات وزیران

شناسنامه آیین نامه تبصره 2 بند (ج) ماده 89 قانون برنامه هفتم پیشرفت:

شماره روزنامه رسمی: 
تاریخ روزنامه رسمی: 
شماره ابلاغ: 141114
تاریخ ابلاغ: 1404/08/25
مرجع تصویب: هیات وزیران
تاریخ تصویب: 1404/08/18 

بیشتر بخوانید:
+  مقررات برنامه هفتم پیشرفت
+  مقررات امور آموزشی    
+  آموزش و پژوهش در آراء وحدت رویه قضایی    
+  موضوعات آموزشی در آراء دیوان عدالت اداری
+  موضوعات علمی و آموزشی در نظریات مشورتی      

مقررات مرجع:
+ تبصره 2 بند (ج) ماده 89 قانون برنامه هفتم پیشرفت 1403: در مواردی که خدمات فوق برنامه آموزشی، مهارتی، فرهنگی، هنری، تربیتی و ورزشی و غنی سازی اوقات فراغت در ساعات غیرآموزشی برای دانش آموزان و خانواده ها انجام می گیرد، نحوه ارائه خدمات فوق برنامه و بهره برداری از فضا و فروش تولیدات و محصولات هنرستان های دولتی، مدارس دولتی و مراکز دولتی آموزش و پرورش و نحوه وصول درآمدها و هزینه کرد وجوه دریافتی حاصل از آن به موجب آیین نامه ای است که توسط وزارت آموزش و پرورش تهیه می شود و به تصویب هیأت وزیران می رسد.
کلیه درآمدهای موضوع این بند پس از واریز به خزانه در ردیف جداگانه به صورت درآمد- هزینه و صددرصد (100%) تخصیص یافته به همان واحدها اختصاص می یابد.
کلیه خدمات و اقدامات و نحوه ارائه آنها موضوع این تبصره باید با رعایت موازین شرعی باشد. 

متن آیین نامه تبصره 2 بند (ج) ماده 89 قانون برنامه هفتم پیشرفت:

هیات وزیران در جلسه 1404/8/18‌به پیشنهاد وزارت آموزش و پرورش و به استناد تبصره (2) بند (ج) ماده (89) قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران مصوب 1403، آیین نامه اجرایی تبصره مزبور را به شرح زیر تصویب کرد:

ماده 1- در این آیین نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می روند:
1- وزارت: وزارت آموزش و پرورش.
2- شورای عالی: شورای عالی آموزش و پرورش.
3- ادارات کل: ادارات کل آموزش و پرورش استان ها.
4- خدمات فوق برنامه: خدمات آموزشی، مهارتی، فرهنگی، هنری، تربیتی و ورزشی که علاوه بر برنامه رسمی، در چهارچوب مصوبات شورای عالی و در ساعات غیرآموزشی، به صورت داوطلبانه ارائه می شود.
5- واحدهای ارائه دهنده خدمات فوق برنامه: هنرستان های دولتی، مدارس دولتی و مراکز دولتی آموزش و پرورش و وابسته.

ماده 2- شورای عالی مکلف است در اجرای بندهای (1) و (7) ماده (6) لایحه قانونی راجع به تشکیل شورای عالی آموزش و پرورش مصوب 1358 شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران با اصلاحات بعدی، آیین نامه نحوه ارائه خدمات آموزشی و پرورشی فوق برنامه در مدارس دولتی موضوع مصوبه شماره 120/477/2‌مورخ 1377/2/3‌را ظرف سه (3) ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این آیین نامه بازنگری و ابلاغ نماید.

تبصره - واحدهای ارائه دهنده خدمات فوق برنامه موظفند تمامی عوامل انسانی موضوع این آیین نامه را به تناسب نوع فعالیت و مسئولیت، تحت پوشش بیمه حوادث و حسب مورد بیمه مسئولیت مدنی قرار دهند.

ماده 3- وزارت و ادارات کل مکلفند به نحوی برنامه ریزی نمایند که فضاهای آموزشی، پرورشی و ورزشی در اوقات خارج از ساعات برنامه رسمی، با رعایت ملاحظات آموزشی و تربیتی، موازین شرعی و قوانین و مقررات مربوط، به ارائه خدمات فوق برنامه اختصاص یابد.

ماده 4- وزارت کشور (سازمان شهرداری ها و دهیاری های کشور) تدابیر لازم را برای جلب همکاری شهرداری ها و دهیاری ها و هماهنگی با آنها در زمینه کاربری ها، صدور مجوز و در اختیار گذاشتن بازارچه های محلی با رعایت ملاحظات آموزشی و تربیتی، صلاحیت های قانونی شهرداری ها و دهیاری ها و قوانین و مقررات مربوط به منظور فروش محصولات دانش آموزان اتخاذ می کند.

ماده 5- خدمات فوق برنامه در ازای دریافت هزینه ارائه می شود. مطابق ماده (4) آیین نامه اجرایی قانون اصلاح ماده (11) قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش در استان ها، شهرستان-ها و مناطق کشور موضوع تصویب نامه شماره 5146/ت31797ه‍مورخ 1384/2/3 ، شوراهای آموزش و پرورش در استان ها، شهرستان ها و مناطق کشور در چارچوب سیاست های آموزش و پرورش با توجه به شرایط و مقتضیات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی مناطق خود، ضوابط، نحوه و میزان دریافت و هزینه و جوه یادشده را تصویب و به ادارات آموزش و پرو رش منطقه ابلاغ و بر اجرای آن نظارت می کنند.

تبصره - دانش آموزان تحت پوشش نهادهای حمایتی از پرداخت هزینه در ازای خدمات فوق برنامه معاف هستند.

ماده 6- واحدهای ارائه دهنده خدمات فوق برنامه مکلفند برای واریز وجوه مربوط به حساب بانکی مربوط نزد خزانه داری کل کشور، از طریق پایانه های فروش، درگاه های پرداخت الکترونیکی یا به صورت مستقیم اقدام نمایند.

ماده 7- سازمان برنامه و بودجه کشور مکلف است تمامی درآمدهای موضوع این آیین نامه را در ردیف جداگانه ای، به صورت درآمد-هزینه در لوایح بودجه سنواتی پیش بینی نماید. پس از واریز درآمدهای حاصل به خزانه، معادل درآمد وصولی، برای اختصاص به همان واحدهای ارائه دهنده خدمات فوق برنامه، در اختیار وزارت و ادارات کل قرار می گیرد.

تبصره - وزارت امور اقتصادی و دارایی (خزانه داری کل کشور) مکلف است بلافاصله پس از تخصیص با رعایت سازوکار ماده (30) قانون برنامه و بودجه کشور مصوب 1351، نسبت به پرداخت اقدام نماید.

ماده 8- به استناد بند (4) ماده (11) قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش در استان ها، شهرستان ها و مناطق کشور مصوب 1372 با اصلاحات بعدی، درآمد حاصل از اجرای این آیین نامه جزو منابع مالی مدارس، محسوب و طبق دستورالعمل مالی مصوب شورای عالی هزینه می شود.

ماده 9- هزینه کرد اعتبارات حاصل از اجرای این آیین نامه در واحدهای ارائه دهنده خدمات فوق برنامه، مشمول تبصره (3) ماده (14) قانون تشکیل شوراهای آموزش و پرورش در استان ها، شهرستان ها و مناطق کشور مصوب 1372 با اصلاحات بعدی می شود.

ماده 10- به منظور تولید و عرضه محصولات دانش بنیان توسط واحدهای ارائه دهنده خدمات فوق برنامه دارای مجوز دانش بنیانی از معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان رئیس جمهور، صندوق نوآوری و شکوفایی براساس بند (4) ماده (3) اساسنامه صندوق نوآوری و شکوفایی موضوع تصویب نامه شماره 50298/ت46428ه‍مورخ 1391/3/16 با اصلاحات بعدی و با رعایت ارکان ذی صلاح صندوق و سایر قوانین و مقررات مربوط با معرفی وزارت، نسبت به ارائه خدمات مالی و تسهیلاتی ، مشاوره اقتصادی، فناوری و هرگونه حمایت مادی و معنوی اقدام می نمایند.

ماده 11- سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در راستای ترویج و گسترش خدمات فوق برنامه و غنی سازی اوقات فراغت، با درخواست وزارت و ادارات کل، نسبت به تولید و پخش برنامه و تبلیغات رادیویی و تلویزیونی مورد نیاز اقدام می نماید.

ماده 12- وزارت مسئول نظارت بر حسن اجرای این آیین نامه بوده و مکلف است گزارش کلیه فرایندهای اجرایی، هزینه ها و اقدامات ناظر به اجرای این آیین نامه را به صورت عمومی منتشر نماید.

محمدرضا عارف ـ معاون اول رئیس جمهور

*****
 

خلاصه تحلیلی:
این آیین‌نامه اجرایی بسیار مهمی است که نحوه درآمدزایی و هزینه‌کرد مدارس و مراکز آموزشی دولتی از طریق خدمات فوق‌برنامه را شفاف‌سازی و قانونمند می‌کند. در ادامه، خلاصه تحلیلی جامع و به زبان ساده ارائه می‌شود:

هدف کلی: ساماندهی، شفاف‌سازی و درآمدزایی از فعالیت‌های فوق‌برنامه در مدارس دولتی.
 خدمات فوق‌برنامه چیست؟
خدماتی است داوطلبانه که در ساعات غیرآموزشی ارائه می‌شود و شامل این موارد است:
*   آموزشی و مهارتی
*   فرهنگی و هنری
*   تربیتی و ورزشی
*   غنی‌سازی اوقات فراغت
ارائه‌دهندگان: کلیه مدارس دولتی، هنرستان‌های دولتی و مراکز دولتی آموزش و پرورش.
 مکانیزم کلیدی مالی: درآمد-هزینه
مهمترین نوآوری این آیین‌نامه، سازوکار شفاف مالی است:
1.  دریافت هزینه: ارائه خدمات فوق‌برنامه در ازای دریافت هزینه از خانواده‌ها است.
2.  واریز به خزانه: تمامی درآمدها باید به حساب بانکی خزانه داری کل کشور واریز شود.
3.  بازگشت 100٪ وجوه: معادل تمام مبلغ واریز شده، به صورت تخصیص درآمد-هزینه، کاملاً به همان واحد آموزشی که درآمد را ایجاد کرده است، بازمی‌گردد.
4.  معافیت: دانش‌آموزان تحت پوشش نهادهای حمایتی از پرداخت هزینه معاف هستند.
 تصمیم‌گیری محلی: نقش کلیدی شوراهای آموزش و پرورش
*   شوراهای آموزش و پرورش در استان، شهرستان و منطقه (با حضور مقامات محلی)، نرخ و میزان هزینه خدمات را با توجه به شرایط اقتصادی و فرهنگی هر منطقه تعیین می‌کنند.
*   این امر باعث انعطاف‌پذیری و تناسب با توان مالی خانواده‌ها در مناطق مختلف می‌شود.

 وظایف دستگاه‌های مختلف
*   شورای عالی آموزش و پرورش: موظف است آیین‌نامه نحوه ارائه خدمات فوق‌برنامه را که مربوط به سال 1377 است، بازنگری و به روزرسانی کند.
*   وزارت کشور: از طریق شهرداری‌ها و دهیاری‌ها، باید در ایجاد بازارچه‌های محلی برای فروش محصولات دانش‌آموزان همکاری کند.
*   سازمان برنامه و بودجه: موظف است یک ردیف بودجه جداگانه برای این درآمد-هزینه در لوایح بودجه سالانه پیش‌بینی کند.
*   صندوق نوآوری و شکوفایی: در صورت دانش‌بنیان بودن واحدهای آموزشی، به آن‌ها تسهیلات و خدمات مالی ارائه می‌دهد.
*   صدا و سیما: موظف به تولید و پخش برنامه‌های تبلیغاتی برای ترویج این خدمات است.
 ضوابط مهم
*   بیمه: تمامی عوامل انسانی درگیر در ارائه خدمات فوق‌برنامه باید تحت پوشش بیمه حوادث و مسئولیت مدنی قرار گیرند.
*   رعایت موازین شرعی: کلیه خدمات باید با موازین شرعی مطابقت داشته باشد.
*   شفافیت: وزارت آموزش و پرورش موظف است گزارش عملکرد و هزینه‌کردها را به صورت عمومی منتشر کند.
 نتیجه‌گیری و پیام کلیدی
این آیین‌نامه یک تحول بزرگ در مدیریت مالی مدارس دولتی محسوب می‌شود:
*   استقلال مالی نسبی: مدارس می‌توانند با ارائه خدمات باکیفیت، درآمدزایی کرده و همان درآمد را برای ارتقای خود مدرسه (نه مدارس دیگر) هزینه کنند.
*   شفافیت کامل: با واریز درآمد به خزانه و تخصیص مجدد، از هرگونه دریافت و هزینه‌کرد غیرقانونی و غیرشفاف جلوگیری می‌شود.
*   عدالت آموزشی: با تعیین نرخ به صورت منطقه‌ای و معافیت دانش‌آموزان نیازمند، به عدالت آموزشی توجه شده است.
*   ارتقای کیفیت مدارس: این قانون انگیزه زیادی برای مدارس ایجاد می‌کند تا با غنی‌سازی برنامه‌های فوق‌برنامه، هم رضایت خانواده‌ها را جلب کنند و هم منبعی برای بهبود امکانات خود داشته باشند.
این آیین‌نامه در صورت اجرای صحیح، می‌تواند به ارتقای کیفی فضای آموزشی و پرورشی مدارس دولتی و توسعه مهارت‌های متنوع دانش‌آموزان کمک شایانی کند.