آیین نامه ماده 13 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز 1392 مصوب 1395/06/17

آیین نامه ماده 13 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز 1392 با موضوع شناسایی و رهگیری کالاهای خارجی با شناسه کالا مصوب 1395/06/17 هیات وزیران

 

شناسنامه آیین نامه ماده 13 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز 1392:

شماره روزنامه رسمی: 20836

تاریخ روزنامه رسمی: 1395/06/28

تاریخ تصویب: 1395/06/17

 

بیشتر بخوانید:

مجموعه مقررات مبارزه با قاچاق کالا و ارز

نظریات مشورتی موضوعات مبارزه با قاچاق کالا و ارز

آرای وحدت رویه قضایی موضوعات مبارزه با قاچاق کالا و ارز 

مجموعه موضوعی آرای دیوان عدالت اداری

 

مقررات مرجع:

ماده 13 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392/10/03: بـه منظور شناسایی و رهگیری کالاهای خارجی کـه با انجام تشریفات قانونی وارد کشور می شود و تشخیص آنها از کالاهای قاچاق یا فاقد مجوزهای لازم از قبیل کالای جعلی، تقلبی، غیربهداشتی و غیراستاندارد، ترخیص کالای تجاری منوط بـه ارائه گواهی های دریافت شناسه کالا، شناسه رهگیری، ثبت گواهی ها و شماره شناسه های فوق توسط گمرک است. در هر حال توزیع و فروش کالاهای وارداتی در سطح بازار خرده فروشی منوط بـه نصب این دو شناسه است و در غیر این صورت کالاهای مذکور قاچاق محسوب می شوند.

تبصره 1 ـ وزارت صنعت، معدن و تجارت مکلف است با همکاری دستگاههای تخصصی مرتبط، برای شناسایی و رهگیری کالا از بدو ورود تا سطح عرضه سامانه ای با بهره گیری از فناوریهای نوین از جمله رمزینه دو یا چند بعدی، ایجاد و امکان بهره گیری دستگاههای مرتبط را از سامانه مزبور فراهم نماید.

تبصره 2 ـ توزیع و فروش کالاهایی کـه با استفاده از هر گونه معافیت قانونی از قبیل ملوانی و تعاونی مرزنشینی بـه کشور وارد شده است در هر نقطه از کشور منوط بـه نصب شناسه کالا و شناسه رهگیری می باشد. تشریفات قانونی این کالاها با رعایت ماده 9 قانون ساماندهی مبادلات مرزی مصوب 1384/07/06 و ماده 120 قانون امور گمرکی مصوب 1390/08/22 انجام می شود.

تبصره 3 ـ آیین نامه اجرایی این ماده توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت با همکاری ستاد و دستگاه های اجرایی عضو آن با لحاظ زمانبندی، اولویت کالایی و روش نصب شناسه کالا و شناسه رهگیری بر روی کالا و نحوه تخصیص نیازهای فنی هر دستگاه، ظرف سه ماه تهیه می شود و بـه تصویب هیات وزیران می رسد.

 

متن آیین نامه ماده 13 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز 1392:

 

هیات وزیران در جلسه 1395/06/17 بـه پیشنهاد وزارت صنعت، معدن و تجارت و با همکاری ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز و دستگاه های اجرایی عضو آن و بـه استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و تبصره 3 ماده 13 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392 و اصلاحات بعدی آن، آیین نامه اجرایی شناسه های کالا و رهگیری کالا موضوع ماده یاد شده را بـه شرح زیر تصویب کرد:

 

ماده 1 ـ در این آیین نامه، اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط بـه کار می روند:

الف ـ قانون: قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 1392 و اصلاحات بعدی آن.

ب ـ ستاد: ستاد مرکزی مبارزه با قاچاق کالا و ارز موضوع ماده 3 قانون.

پ ـ وزارت: وزارت صنعت، معدن و تجارت

ت ـ نظام ملی: نظام ملی طبقه بندی کالا و خدمات شناسه کالا و خدمات، موضوع تصویب نامه شماره 18596/ت37179ک مورخ 1386/02/11 کـه صرفاً بـه منظور تهیه شناسنامه کالا و طبقه بندی کالاها مورد بهره برداری قرار می گیرد.

ث ـ عناصر توصیفی کالا: عناصر و خصوصیات ماهوی و شکلی کالا (فیلدهای توصیفی) از قبیل جنس، نوع، رنگ، ابعاد، وزن، طرح، مدل، تولیدکننده، کشور سازنده، نام تجاری و نوع کاربری آن کـه در تشریح تجاری کالا موثر می باشند.

تبصره ـ وزارت موظف است عناصر توصیفی کالا را با همکاری ستاد، گمرک جمهوری اسلامی ایران و حسب مورد دستگاه هایی کـه بر طبق قوانین در قبال تولید، واردات، حمل و نگهداری و عرضه کالا دارای وظایف و اختیاراتی هستند، تعیین نماید.

ج ـ شناسنامه کالا: مجموعه ای از عناصر توصیفی کالا کـه جهت توصیف مشخصات و ایجاد برداشت مشترک از هر قلم کالا در چارچوب همسان تجمیع می شوند و شناسه کالا، شناسه یکتای این مجموعه از اطلاعات است.

تبصره ـ بخشی از اقلام اطلاعاتی در شناسنامه کالا بـه سایر طبقه بندی ها از قبیل سامانه هماهنگ شده (HS) طبق تعریف بند (ژ) ماده 1 قانون امور گمرکی مصوب 1390، استاندارد بین المللی طبقه بندی فعالیت های اقتصادی (ISIC)، طبقه بندی محوری محصول (CPC) و سامانه جهانی نام گذاری تجهیزات پزشکی (UMDNS)، طبقه بندی استاندارد تجارت بین المللی (SITC) و همچنین سامانه ثبت شناسه شی (OID) اختصاص دارد.

چ ـ زنجیره تأمین: کلیه اشخاصی کـه پس از تولید یا واردات کالا تا تحویل آن بـه مصرف کننده نهایی در امر خرید، فروش، حمل و نگهداری کالا فعالیت نموده و مطابق ضوابط این آیین نامه مسئول انجام بخشی از فعالیت های مرتبط با رهگیری کالا هستند. 

 

ماده 2 ـ وزارت موظف است:

الف ـ حسب مورد با همکاری دستگاه های تخصصی مربوط و بهره گیری از اطلاعات نظام ملی نسبت بـه تهیه شناسنامه کالا و تخصیص شناسه برای تمامی کالاها بر اساس اولویت ها و زمان بندی مقرر در ماده 3 این آیین نامه اقدام نموده و نظام جامع طبقه بندی کالا را تشکیل دهد.

تبصره 1 ـ فرآیند اجرایی تهیه شناسنامه کالا باید بـه نحوی باشد کـه عناصر شناسنامه های تولید شده تحت عنوان پروژه ایران کد موضوع قوانین و مقررات مربوط، قابل استفاده در طرح جدید باشد.

تبصره 2 ـ تکمیل محتوای عناصر شناسنامه کالا توسط مشمولین طرح انجام می شود.

ب ـ امکان ثبت اطلاعات شناسنامه کالا و دریافت شناسه کالا را در سامانه جامع تجارت فراهم نماید.

ماده 3 ـ تهیه شناسنامه و تخصیص شناسه کالا طبق اولویت ها و زمان بندی زیر انجام می شود:

*  ردیف: الف
** گروه های کالایی:
1 ـ دارو (اعم از انسانی و حیوانی)، مکمل های دارویی و غذایی، ملزومات و تجهیزات پزشکی، فرآورده های آرایشی و بهداشتی، مواد خوراکی و آشامیدنی، فرآورده های زیستی (بیولوژیک)
2 ـ تلفن همراه و سایر تجهیزات ارتباطی با قابلیت نصب سیم کارت3 ـ دخانیات
*** مهلت تهیه شناسنامه و تخصیص شناسه کالا: دو ماه پس از ابلاغ این آیین نامه

*  ردیف: ب
** گروه های کالایی:
1 ـ لوازم خانگی برقی با اولویت تلویزیون، یخچال، فریزر، کولر گازی و اسپیلت، ماشین لباس شویی و ظرف شویی، مایکرو و جارو برقی
2 ـ قطعات مصرفی و یدکی وسایل نقلیه
3 ـ فرآورده ها و مشتقات نفتی و گازی و پتروشیمیایی
4 ـ طلا، اعم از شمش و مسکوکات و مصنوعات زینتی
5 ـ منسوجات و پوشاک
6 ـ اسباب بازی
7 ـ دام زنده، گوشت سفید و قرمز
*** مهلت تهیه شناسنامه و تخصیص شناسه کالا: چهار ماه پس از ابلاغ این آیین نامه

*  ردیف: پ
** گروه های کالایی: محصولات اساسی کشاورزی محدود بـه گندم، برنج، جو، ذرت، دانه های روغنی، چای، کنجاله، روغن، شکر و کود شیمیایی، سموم و بذرها و سایر گروه های کالایی
*** مهلت تهیه شناسنامه و تخصیص شناسه کالا: شش ماه پس از ابلاغ این آیین نامه، مصادیق سایر گروه های کالاهایی در مقاطع شش ماهه پس از ابلاغ این آیین نامه بـه پیشنهاد وزارت و دریافت نظرات ستاد و حسب مورد دستگاه های ذی ربط تعیین می گردد. بـه گونه ای کـه ظرف سه سال تمامی کالاهای موجود شناسه دار و ابلاغ شوند.
 

ماده 4 ـ بـه محض آماده شدن شناسنامه کالا و بستر تخصیص شناسه کالا مراتب از سوی وزارت ابلاغ و دستگاه های ذی ربط مکلفند ظرف سه ماه نسبت بـه اجرای آن اقدام کنند.

 

ماده 5 ـ مشمولین دریافت شناسه کالا اعم از وارد کنندگان و تولید کنندگان موظفند براساس اولویت ها و زمان بندی مقرر در ماده 3 این آیین نامه و در چارچوب آیین نامه اجرایی مواد 5 و 6 قانون موضوع تصویب نامه شماره 46443/ت 51559 ه ـ مورخ 1395/04/23، نسبت بـه تکمیل اطلاعات شناسنامه کالاهای خود در سامانه جامع تجارت و دریافت گواهی الکترونیکی شناسه کالا اقدام نمایند.

تبصره ـ در مواردی کـه کالا دارای شناسه کالای بین المللی از جمله «شماره جهانی قلم تجاری (GTIN)» باشد، ضمن تهیه شناسنامه کالا، این شناسه یا شناسه ها بـه عنوان شناسه کالا استفاده می شود.

 

ماده 6 ـ اگر کالا بـه صورت بخشی از یک بسته کالایی قرار گیرد، مشمول ترتیبات مندرج در این آیین نامه می باشد.

 

ماده 7 ـ نحوه دریافت شناسه کالا برای کالاهای موجود در بازارها و انبارهای کشور کـه تا تاریخ لازم الاجرا شدن این آیین نامه تولید یا وارد کشور شده و توسط تولیدکنندگان، توزیع کنندگان، فروشندگان و یا سازمان جمع آوری و فروش اموال تملیکی و امثال آن توزیع، نگهداری یا عرضه می شوند، طبق دستورالعملی است کـه ظرف یک ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این آیین نامه توسط کار گروه موضوع تبصره ماده 11 این آیین نامه تصویب می شود.

 

ماده 8 ـ یک ماه پس از لازم الاجرا شدن شناسه کالا، گمرک جمهوری اسلامی ایران موظف است نسبت بـه دریافت و ثبت گواهی ها و شماره شناسه کالا از سامانه جامع تجارت اقدام و مطابق قوانین عمل نماید.

 

ماده 9 ـ تمامی دستگاه های موضوع بند (ب) ماده 1 قانون برگزاری مناقصات مصوب 1383 موظفند خرید های خود را بر اساس شناسه کالا انجام دهند.

تبصره ـ وزارت موظف است امکان ثبت این معاملات را در سامانه تدارکات الکترونیکی دولت (ستاد) بر اساس شناسه کالا فراهم نماید.

 

ماده 10 ـ بـه منظور تعیین مصادیق شناسه های کالا و تطبیق نظام های طبقه بندی های کالا، وزارت با همکاری گمرک جمهوری اسلامی ایران، ستاد و دستگاه تخصصی مربوط، ساختار شناسه کالای موجود در سامانه شناسه کالا و شناسه های مورد استفاده در گمرک جمهوری اسلامی ایران و سایر دستگاه ها را بررسی و مطابقت می نماید.

 

ماده 11 ـ گروه های کالایی موضوع ماده 3 این آیین نامه ظرف یک سال پس از ابلاغ هر گروه براساس ماده مذکور، مشمول اجرای طرح شناسه رهگیری می شوند.

تبصره ـ بـه تفکیک هر گروه کالایی کار گروهی متشکل از نمایندگان تام الاختیار وزارت و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، ستاد، گمرک جمهوری اسلامی ایران و سایر دستگاه های مرتبط با آن گروه کالایی بـه ریاست وزارت تشکیل و دستورالعمل اجرایی از جمله ساختار شناسه رهگیری، نحوه همکاری و اشتراک گذاری دستگاه ها، روش شناسه گذاری و چگونگی تخصیص نیازهای فنی هر دستگاه، نحوه استعلام، شیوه پاسخگویی بـه استعلامات مردمی و دستگاه های نظارتی و زنجیره تأمین در خصوص هر گروه کالایی و همچنین سطح دسترسی بـه اطلاعات شناسه رهگیری برای استعلام کنندگان تصویب و ابلاغ می گردد.

 

ماده 12 ـ وزارت موظف است امکان ثبت شناسه رهگیری و دریافت گواهی الکترونیکی را در سامانه جامع تجارت فراهم نماید و یکتا بودن شناسه های رهگیری را در سطح تمامی کالاهای مشمول تضمین نماید.

 

ماده 13 ـ وارد کنندگان و تولید کنندگان کالاهای مشمول موظفند طبق زمانبندی و اولویت بندی ها و بر اساس ضوابط اعلامی کارگروه موضوع تبصره ماده 11 این آیین نامه نسبت بـه ایجاد شناسه های رهگیری کالاهای خود اقدام و در سامانه جامع تجارت ثبت نموده و گواهی الکترونیکی دریافت نمایند. وارد کنندگان و تولید کنندگان مذکور می توانند بـه جای ایجاد شناسه رهگیری توسط خود، از شناسه هایی کـه توسط سامانه جامع تجارت ایجاد می شود، استفاده نمایند.

تبصره ـ ایجاد و تخصیص شناسه رهگیری برای کالاهای موضوع مواد 55 و 56 قانون کـه مشمول این آیین نامه قرار گیرند و همچنین چگونگی نصب یا درج آن بر روی کالاهای مذکور، طبق دستورالعمل ابلاغی کارگروه موضوع تبصره ماده 11 این آیین نامه خواهد بود.

 

ماده 14 ـ تعیین تکلیف کالاهای موجود در بازارها و انبارهای کشور کـه قبل از تاریخ شمول، تولید یا وارد کشور شده اند و نحوه تخصیص شناسه رهگیری بـه آنها طبق دستورالعمل ابلاغی کارگروه موضوع تبصره ماده 11 این آیین نامه خواهد بود.

 

ماده 15 ـ وزارت موظف است سامانه رهگیری کالا را بـه صورت یکپارچه با سامانه جامع تجارت ایجاد و راه اندازی نماید. این سامانه باید بـه گونه ای طراحی و اجرا گردد کـه حسب مورد قابلیت ثبت یا دریافت اطلاعات تولید، واردات، صادرات، حمل، انبارش، فروش و اسقاط کالا از سامانه های مربوط را داشته باشد و بتواند در خصوص اطلاعات کالا و رهگیری مکانی و مالکیتی، بـه استعلام های خریداران، اعضای زنجیره تأمین، دستگاه های کاشف و بازرسان در هر نقطه از زنجیره تأمین در داخل کشور بـه صورت متمرکز پاسخ دهد.

 

ماده 16 ـ رهگیری کالاهای مشمول از بدو ورود یا تولید تا سطح عرضه، مطابق ترتیبات زیر توسط وزارت و با همکاری سایر دستگاه های اجرایی و بـه صورت هماهنگ با سامانه های موضوع آیین نامه اجرایی مواد 5 و 6 قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز صورت می پذیرد:

الف ـ گمرک جمهوری اسلامی ایران موظف است قبل از ترخیص کالاهای تجاری مشمول، نسبت بـه دریافت گواهی الکترونیکی و شناسه های رهگیری از سامانه جامع تجارت اقدام و مطابق قوانین عمل کند.

ب ـ وارد کنندگان و تولید کنندگان کالاهای مشمول موظفند هنگام حمل کالا از مبادی گمرکی یا تولیدی، اطلاعات شناسه های رهگیری مربوط را کـه در سامانه جامع تجارت ثبت شده در اختیار شرکت های حمل و نقل قرار دهند و همچنین موظفند طبق ضوابط اعلامی کارگروه موضوع تبصره ماده 11 این آیین نامه، نسبت بـه نصب یا درج شناسه اقدام نمایند.

پ ـ دستگاه های متولی سامانه های حمل و نقل موظفند در خصوص حمل کالاهای مشمول، ثبت شناسه های رهگیری از سوی شرکت های حمل و نقل را در سامانه حمل و نقل مربوط الزامی نموده و قبل از صدور اسناد حمل، از سامانه رهگیری کالا استعلام سیستمی نمایند و از صدور اسناد حمل برای مواردی کـه مورد تأیید سامانه رهگیری نیست، خودداری نمایند.

تبصره 1 ـ شرکت های حمل و نقل موظفند برای حمل کالاهای مشمول، شناسه های رهگیری در سطح بسته بندی اظهار شده توسط متقاضی را از متقاضیان حمل دریافت نموده و در سامانه جامع حمل و نقل مربوط ثبت نمایند و از حمل محموله هایی کـه شناسه رهگیری ندارند، خودداری نمایند.

تبصره 2 ـ اشخاصی کـه مستقلاً بـه حمل و نقل درون شهری و بین شهری کالا مبادرت می نمایند موظفند نسبت بـه دریافت بارنامه از شرکت های حمل و نقل یا سازمان راهداری و حمل و نقل جاده ای اقدام نمایند.

ت ـ وزارت موظف است در خصوص انبارش کالاهای مشمول، ثبت شناسه های رهگیری در سطح بسته بندی اظهار شده توسط متقاضی را در سامانه جامع انبارها الزامی نموده و قبل از صدور قبض انبار، از سامانه رهگیری استعلام سیستمی نماید و از صدور قبض انبار برای مواردی کـه مورد تأیید سامانه رهگیری نیست، خودداری نمایند.

تبصره ـ انباردارها بـه استثنای اماکن گمرکی در خصوص کالاهای وارداتی، موظفند برای انبارش کالاهای مشمول، شناسه های رهگیری در سطح بسته بندی اظهار شده توسط متقاضی را از متقاضیان انبارش دریافت نموده و در سامانه جامع انبارها ثبت نمایند و از انبارش کالاهایی کـه شناسه رهگیری ندارند، خودداری نمایند.

ث ـ وزارت موظف است در سامانه جامع تجارت امکان انتقال مالکیت کالاها بر اساس شناسه های رهگیری را فراهم نماید.

تبصره ـ هر گونه انتقال مالکیت کالاهای مشمول طرح باید توسط سامانه های مربوط بـه همراه شماره شناسه رهگیری کالا ثبت شده و برای سامانه رهگیری از طریق سامانه جامع تجارت ارسال شود.

 

ماده 17 ـ اعضای زنجیره تأمین و خریداران کالاهای مشمول و همچنین مأموران دستگاه های کاشف موضوع ماده 36 قانون می توانند شناسه رهگیری کالا را از سامانه رهگیری استعلام نمایند. سامانه رهگیری در پاسخ، مشخصات ماهیت کالا، مالکیت و موقعیت ثبت شده در سامانه را اعلام می نماید. هر گونه مغایرت بین اطلاعات استعلام با مشخصات کالا نشان دهنده احتمال قاچاق، تقلبی یا فاقد مجوز بودن کالای مربوط است.

تبصره ـ وزارت موظف است امکان ثبت مغایرت را در سامانه رهگیری فراهم نموده و مغایرت های ثبت شده را برای سامانه شناسایی کالای قاچاق بـه صورت سیستمی ارسال نماید. دستگاه های کاشف موظفند با بررسی این اطلاعات نسبت بـه شناسایی مراکز عرضه و فروش کالاهای قاچاق و فاقد مجوزهای قانونی اقدام نمایند.

 

ماده 18 ـ نصب شناسه رهگیری می تواند بـه صورت چاپ شناسه و یا الصاق برچسب فیزیکی و یا الکترونیکی و امثال آن صورت پذیرد. نصب شناسه رهگیری برای کالاهای داخلی می تواند توسط تولید کننده داخلی و برای کالاهای خارجی توسط تولید کننده خارجی در کشور مبدأ و یا وارد کننده صورت پذیرد. متناسب با نوع کالا و بسته بندی آن، نصب شناسه رهگیری می تواند بر روی کالا و یا بسته بندی آن صورت پذیرد. بـه منظور تخصیص نیازهای فنی هر دستگاه در نصب شناسه، دستگاه تخصصی مربوط متناسب با نوع کالا و نیازهای فنی، روش نصب شناسه را پیشنهاد می دهد تا طی دستورالعملی کـه بـه تصویب کارگروه موضوع تبصره ماده 11 این آیین نامه می رسد، ابلاغ شود.

 

ماده 19 ـ فرآیندهای ثبت شناسه ها، تخصیص نام کاربری و رمز عبور، انتقال مالکیت، پاسخ استعلام شناسه ها و گواهی ها و سایر فعالیت های مذکور در این آیین نامه در سامانه جامع تجارت و دیگر سامانه های مرتبط بـه صورت رایگان می باشد.

 

ماده 20 ـ وزارت مسئول اجرای این آیین نامه بوده و موظف است روند اجرای آن را سالانه بـه ستاد و هیات وزیران گزارش کند.

 

اسحاق جهانگیری ـ معاون اول رییس جمهور